Thế hệ trước sinh năm, bảy con, vì họ quan niệm lúc trẻ nuôi con cực khổ một chút, đến khi về già được đền bù lại, không có đứa này lo cũng có đứa kia lo, nếu được vậy cũng là có phước. Nhưng cũng có những người nghiệp nặng, càng đông con càng bị con phá của, làm khổ cha mẹ lúc về già. Có những người không hề có gia đình, không hề có con, nhưng cả một đời làm phước, về già vẫn sung sướng, chết êm ả.

Xã hội Á Đông rất tôn trọng tình nghĩa. Vì thế, người trẻ phải chuẩn bị tâm tư để năm, mười năm sau phải lo cho cha mẹ, ông bà nhiều hơn. Chuẩn bị ngay từ khi còn trẻ, không sợ cực khổ. Nếu không có sự chuẩn bị, đến lúc cha mẹ về già, thấy lo cho cha mẹ cực khổ rồi né tránh là mang tội. Bổn phận quan trọng của mỗi người chúng ta là hiếu thảo với cha mẹ, lo cho cha mẹ lúc về già. Đến khi chúng ta trở về già cũng được con cái hiếu thảo nuôi nấng lại.

(Trích bộ sách: “Đạo Phật và Xã hội”)

Đạo Phật và xã hội

“Có những điều đi xuống làm nhiều điều khác đi lên. Có những hạt mưa rơi xuống làm cây lá vươn lên. Có những bóng chiều buông xuống làm trăng sao bay lên. Có những khi nước mắt rơi xuống lại làm hạnh phúc đứng lên. Có những tiếng ca thả xuống làm tâm hồn ta nâng lên…

Mấy nghìn năm xưa, có một người lặng lẽ ngồi xuống dưới cội cây Assatha đã khơi lên ước mơ thánh thiện của thế giới này mãi mãi. Ta yêu kính Đức Phật vì Người đã thắp lên cho thế giới này một ước mơ thanh cao tuyệt đối. Ước mơ Người đem cho ta vượt ngoài những danh lợi hơn thua nhỏ nhoi, và đã hướng ta về thánh vị giác ngộ phi thường. Người đã mở tầm mắt ta nhìn ra cả một bầu trời mới; Người đã cho tim ta một tình thương yêu mới. Từ đây ta biết trải lòng ra thương yêu muôn loài, biết thế gian vô thường không có gì bền chắc, chỉ có đạo giải thoát là vô tận mênh mông. Ta vẫn sẽ sống hiền lành bình thường với mọi người, nhưng đã bắt đầu gieo từng chút nhân tu hành giác ngộ.

Khi nào sẽ giác ngộ là chuyện của trời đất, của nhân duyên, của chư Phật. Còn ta chỉ nguyện lòng tinh tấn chịu thương chịu khó trong từng phút giây hiện tại, không thắc mắc tương lai, không hoài vọng quá khứ, nhẫn nhục trả nghiệp xưa, siêng năng tạo phúc mới, không giải đãi, chẳng ham mau, lòng kiên cường không thay đổi.

Mỗi năm một lần ngồi lại bên nhau để tưởng nhớ ngày đức Phật thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác dưới cội cây Assatha, chúng ta lại được huân tập thêm sức mạnh thiêng liêng mầu nhiệm để có thể vững vàng đi trong luân hồi khổ đau này hướng về mục tiêu giác ngộ.”

Trích cảm niệm Thành Đạo 2009 – Thượng tọa Thích Chân Quang.

Buổi Pháp thoại có sự tham dự của Chư tôn đức Tăng, Ni tại các Tự viện trong và ngoài thành phố Vĩnh Long, cùng hơn 1.000 thiền sinh và hơn 1.000 Phật tử xa gần tại các tỉnh miền Tây, miền Đông và TP HCM.

Đi vào nội dung bài Pháp thoại, phần mở đầu Thượng tọa chỉ ra thực trạng hiện tại của đạo Phật và đã tạo được sự đồng cảm sâu sắc với người nghe trước những trăn trở về tương lai của Phật giáo tại Việt Nam và trên thế giới.

Trước đây, có những thời đại rất nhiều người theo đạo Phật, nhiều chùa được xây dựng nhưng rồi qua giai đoạn đó, đạo Phật suy tàn trở lại. Chùa không ai ở, những đạo khác nổi lên chiếm lấy quần chúng. Chúng ta có từng nghĩ tại sao một tôn giáo mang đến nhiều điều tốt đẹp cho loài người như vậy mà không phải là một tôn giáo mạnh, trong khi những lời dạy của Đức Phật luôn đúng với mọi thời đại.

Theo Thượng tọa, muốn cho đạo Phật được hưng thịnh, chúng ta phải thấy rõ nguyên nhân sâu xa để cố gắng làm lại cho đúng. Cho nên, trong phạm vi bài Pháp thoại này, Thượng tọa phân tích một góc nhỏ nhưng là cốt lõi, đó là “Vai trò của Thiền định đối với sự hưng suy của đạo Phật”.

Trong thời đại hôm nay, chúng sinh càng ít đến chùa vì nhiều yếu tố. Ví dụ như sự cuốn hút của phương tiện kỹ thuật hiện đại, hoặc ngôn ngữ cổ thư bí hiểm khó hiểu trong kinh điển làm mọi người khó tiếp cận với lời Phật dạy (nghĩa lý quá cao siêu trong các kinh điển không phải ai có thể hiểu và áp dụng vào trong cuộc sống của mình được). Cho nên, cái công đức rất lớn của thời đại hôm nay là người nào có thể giúp cho chúng ta hiểu được lời kinh Phật (không hiểu hết đâu, nhưng hiểu những điều căn bản), thực hành được lời kinh Phật có cảm xúc, có hứng thú với Phật pháp và yêu thích đến chùa thì đó là người có công làm cho đạo Phật được hưng thịnh.

Tất cả chúng ta đều có cái bổn phận làm cho đạo Phật được hưng thịnh trở lại. Để được vậy thì chính ta phải có cảm xúc với đạo trước đã. Khi đã có cảm xúc, có lợi ích với đạo thì không ai giữ một mình được mà phải tìm cách truyền đi cho thân quyến, bạn bè, huynh đệ của mình… bằng cách này hay cách kia, cho từng người một, để cho mọi người cũng tìm được cái hứng thú đối với Phật pháp như chúng ta. Người truyền bá Phật pháp rất rộng rãi sẽ được quả báo đời sau rất có duyên với chúng sinh.

Để có cảm xúc với đạo, ta phải trải qua các bước sau: Thứ nhất là hiểu lời Phật dạy cho đúng, thứ hai là có thực hành, thứ ba là có lợi ích và thứ tư là chia sẻ, giáo hóa. Và chính là điều đó làm cho đạo Phật hưng thịnh. Cho nên, việc chia sẻ giáo hóa không phải là của riêng các Thầy mà là của tất cả những ai là đệ tử Phật dù xuất gia hay tại gia.

Nhưng ngay từ bước đầu tiên, tức là hiểu lời Phật dạy cho đúng đã là rất khó khăn. Vì sao vậy? Vì Đức Phật nói bằng ngôn ngữ của Ngài, Vua A Dục ghi chép lại bằng ngôn ngữ Pali, chữ Pali được dịch sang chữ Nho, chữ Nho dịch sang tiếng Việt… Thế là qua hàng rào ngôn ngữ, qua hàng rào thời gian bao nhiêu nghìn năm, không phải ai cũng hiểu đúng lời Phật dạy nữa. Đây là một thử thách rất lớn.

Vậy làm sao ta hiểu lời Phật dạy trực tiếp từ tâm Phật đến tâm mình, còn ngôn ngữ trong kinh chỉ là gợi ý thôi. Cái khó như vậy. Ở đây ta có cái tam giác.

Hãy hình dung có một hình tam giác, đỉnh cao nhất là lời Phật dạy; một góc tam giác là Kinh điển được viết lại; một góc còn lại là tâm ta, sức hiểu của ta. Kinh điển chỉ là một góc của tam giác thôi chứ không trực tiếp là ý Phật (thường ta hay nhìn qua cái góc tam giác bên kia là dựa vào Kinh điển chứ ta không chịu nhìn thẳng lên cái góc đỉnh tam giác là tâm của Phật, ý của Phật thật sự là gì? Cho nên ta cứ mày mò từng chữ từng nghĩa). Kinh chỉ là Kinh thôi.

Cái trực tiếp ý của Phật và trực tiếp vào tâm của ta nó là một sợi liên kết “tâm linh vô hình”, không lệ thuộc vào Kinh điển nhưng không rời kinh điển, vì đó là một tam giác liên kết chặt với nhau không được rời nhau. Ta không được nói rằng “tôi hiểu được trực tiếp ý Phật, không cần Kinh”. Không cần Kinh! không có chuyện một cái tam giác bỏ mất cái góc kia. Và cũng không được nói rằng: tôi dựa vào các Kinh điển này là chắc ăn, rồi quên mất một sự liên kết vô hình tâm linh từ nơi tâm Phật đến tâm ta. Nên cái tam giác này là một tam giác về mầu nhiệm, nghĩa lý. Và cái tam giác này không bao giờ được bẻ gãy một liên kết nào cả.

Muốn thông được cái tâm của Phật đến tâm của ta thì hãy lễ Phật thành kính tha thiết. Mỗi ngày ta lễ Phật giống như người con đến chào cha mình bằng tất cả sự kính trọng. Cha ngồi đó như một Người sống chứ không phải một bức tượng khô khan, trong đó đầy đủ cả tình yêu thương của người Cha đối với người con, và mình có đầy đủ cái lòng thành kính thương yêu của người con đối với người Cha. Nhiều năm lễ Phật được như vậy thì cái liên kết giữa cái góc tam giác đỉnh cao với cái tâm của ta bắt đầu hình thành. Từ đó ta vẫn bám theo lời Kinh nhưng được bắt thêm nhịp cầu tâm linh giữa tâm mình với tâm Phật. Để rồi ta hiểu được lời Phật dạy rất chuẩn xác, vượt qua rào cản của ngôn ngữ và thời gian.

Nhờ hiểu đúng lời Phật dạy rồi, ta bắt đầu thực hành đúng. Và cái thực hành đúng này là những điều mầu nhiệm, tức thực hành tới đâu hạnh phúc tới đó. Ví dụ, khi ta thực hành hạnh bố thí dù không nhiều nhưng ngay đó trong tâm mình xuất hiện một niềm vui cao thượng. Đó là: hiểu lời Phật dạy, thực hành lời Phật dạy và được lợi ích, nó đi liền với nhau như vậy. Và khi ta thực hành có lợi ích rồi thì cảm xúc, sự hứng thú đối với đạo ngày càng tăng, vì mỗi lời Phật dạy là một bài học cuộc sống quý báu, nên buộc ta phải chia sẻ cho mọi người.

Đạo lý của Phật trong các tạng Kinh là mênh mông, lý giải mãi vẫn không hết nổi nhưng có một vài điểm căn bản sau như cái lõi mà ta phải giữ gìn: Thứ nhất là Luật nhân quả. Thứ hai là mục tiêu vô ngã. Đây là ta nắm cái căn bản và đỉnh cao (là thấp nhất và cao nhất), là yên tâm đi trên con đường chánh đạo. Tu theo đạo Phật mà mình không hướng về mục tiêu vô ngã thì dễ bị lạc. Nếu người tu không còn cảm xúc, không hiểu nổi về vô ngã, không hướng về, không thực hành vô ngã thì sẽ không truyền bá và đạo Phật suy tàn luôn. Đây là bài toán khó nhất trong việc tu hành và truyền bá đạo Phật. Người có thiện căn thì dù không hiểu do vô ngã quá cao, quá trừu tượng nhưng lòng luôn hướng về.

Tuy không hiểu nhưng do đâu mà ta chấp nhận để hướng về tu tập? Là do ta thường xuyên lễ Phật với lòng thành kính, đó là ta liên kết được giữa tâm ta với tâm Phật, nên ta được cái công đức tin chắc hướng về mục tiêu cao thượng trong đạo Phật là vô ngã. Dù ta không hiểu hết về nó, nhưng đó là cái đích tối thượng của sự giác ngộ trong đạo Phật nên quyết tâm hướng về để tu tập. Đây là một loại chúng sinh ở một đẳng cấp khác có thiện căn rất lớn mới có thể chấp nhận được điều này. Còn ở giữa như: giới – định – tuệ; bố thí; trì giới; nhẫn nhục; tinh tấn; thiền định, …từ từ ta tiến tu.

Có mục tiêu vô ngã này, dù làm gì ta cũng không chấp công; dù đạo đức cao đến mấy ta vẫn thấy mình tầm thường; dù nhập định rất sâu ta vẫn thấy mình chỉ là cỏ rác dưới chân Phật. Dần dần, ta thấy kết quả đầu tiên hiện ra của mục tiêu vô ngã là sự khiêm hạ. Người nào có đạo đức này thì biết rằng mình đang đi trên con đường hướng về vô ngã.

Cảm xúc với đạo còn đến từ sự thực hành, trong đó có thực hành thiền định. Có thể nói, thiền định là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với vận mệnh Phật pháp. Tu thiền đúng thì lợi ích hiện ra hàng ngày, vì có lợi ích nên ta có cảm xúc, có hứng thú với đạo và bắt đầu chia sẻ. Nên nói thiền định tạo nên nguồn cảm xúc vô biên đối với đạo. Tu thiền hướng về mục tiêu vô ngã là đang làm cho phật pháp hưng thịnh trở lại. Do vậy người tu được công đức rất lớn.

Thời đại này người trẻ ít đến chùa vì công nghệ thông tin đã quá hấp dẫn. Cho nên để giáo hóa chúng sinh, người xuất gia phải nâng cấp mình trên nhiều lĩnh vực. Càng nâng cấp càng tu tốt vì vô ngã, không thấy mình là gì. Ngoài ra, người xuất gia còn là tấm gương đạo hạnh sống động cho chúng sinh cảm thấy xúc động.

Do vậy, ngoài Kinh điển thì vai trò của các vị sư lỗi lạc, những bậc chân tu chân chính (đạo hạnh, mẫu mực) cũng rất quan trọng. Nhưng nếu vị chân tu tầm thường quá thì không chia sẻ, tương ưng, hỗ trợ cho chúng sinh được. Chúng ta cần vị chân tu đủ năng lực để tạo nên sự giáo hóa tương ưng, đồng đều với chúng sinh. Điều này cho thấy, trong một ngôi chùa, vai trò của Tăng Ni tu hành rất quan trọng.

Chỉ bởi Phật tử đến chùa đông là dấu hiệu đạo Phật hưng thịnh, được xã hội đón nhận yêu quý, cũng là thước đo giá trị của chùa đó, và cũng là danh dự chung của Phật giáo. Phật tử đến chùa đông chứng tỏ Phật giáo đã trở thành nếp sống tinh thần, thu hút được đông đảo mọi người.

Cuối cùng Thượng tọa xác định rằng: dù đang đi trên con đường hướng về vô ngã, nhưng cái nền tảng quan trọng nhất vẫn là lòng thương kính Phật. Tu theo tôn giáo nào thì ta phải tôn kính Bậc tối thượng của tôn giáo đó, và hiểu được giáo lí, thực hành sâu. Vậy mới vững vàng trước mọi sự cám dỗ, chống phá bên ngoài được.

Kết lại, trong bài Pháp thoại này, Thượng tọa đã chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến đạo Phật suy yếu để cùng nhau suy nghĩ và tìm ra phương pháp tu hành cho đúng, bởi đi đúng đường thì kết quả tu hành hiện ra liền, trong đó người đệ tử Phật phải nhiếp tâm được trong Thiền định, dùng cái sức của thiền để tạo nên vô lượng công đức, phụng sự cho đời, cho đạo, nhằm góp phần làm cho đạo Phật mạnh trở lại.

Bao năm tu hành và giáo hóa, Thượng toạ luôn có một khát vọng mong muốn đạo Phật được tiến bộ, phát triển nên Người sẳn sàng cống hiến với đôi bàn tay không nắm lại từ tinh thần, trí tuệ đến vật chất, để góp phần cùng với các chùa, với Giáo hội làm nên những Phật sự thật ý nghĩa. Luôn mong muốn chùa nào cũng phải là một điểm đến tâm linh tốt đẹp, thu hút mọi người tìm về.

Với tâm nguyện đó, Thượng toạ còn là Người “Tiếp lửa yêu thương, lan tỏa cống hiến” cho giới trẻ đến chùa. Cho nên, Phật tử trẻ khắp nơi cũng vào cuộc nhiệt tình năng nổ, góp một phần sức trẻ để cống hiến cho đạo pháp, cho đất nước.

Tóm lại, để đạo Phật thực sự có cơ hội phát triển rực rỡ như thời Đức Phật xưa thì người đệ tử Phật vừa tu hành đúng đường, vừa giúp cho nhiều người cùng tu…tất cả tích cực làm phước để đóng góp vào cái phước chung làm cho đạo Phật trở nên hưng thịnh. Đây cũng là cách chúng ta đền ơn Chư Phật, Chư Bồ tát đúng với chánh Pháp, khiến ta không những được an vui trong hiện tại, mà còn gieo phước lành trong tương lai./.

Tổ truyền thông

Dưới đây là 1 số hình ảnh buổi giảng:

Trường hợp ta đem việc tu tập này vào trong trại giam cho những người đã lầm lỗi, đã có những khiếm khuyết trong tâm hồn, để họ nhận thức lại và có ước muốn thay đổi tâm hồn mình là một việc rất bổ ích.

Bởi vì trong trại giam luôn có một “đại bàng” chuyên rỉ tai, tác động xấu, giáo dục ngược lại với luật pháp, làm cho những người bạn tù trở nên lì lợm, táo tợn hơn. Đến khi ra tù rồi, họ lại trở thành những người xã hội đen chuyên nghiệp và tiếp tục có những hành vi phạm pháp, gây nguy hiểm cho xã hội. Nhưng nếu song song với việc giáo dục đó, ta có bài học luật pháp kèm thêm đạo đức, đạo lý nhân quả, thì những lý lẽ mà ta truyền tải, cả người “đại bàng” và người tù bình thường cũng nghe được. Lúc đó, việc bị tác động bởi người “đại bàng” sẽ bớt bị ảnh hưởng hơn. Đó là cái hay của đạo lý nhân quả này.

Thêm nữa, khi đã tin hiểu luật nhân quả, các phạm nhân sẽ biết tự kiềm chế lấy mình. Họ sẽ biết tự tư duy, chọn lấy suy nghĩ, lời nói, hành động nào là thích hợp để hành xử. Một ví dụ đơn giản là nếu phạm nhân chỉ có ý nghĩ ghét giám thị trại giam, ghét những tù nhân khác, vì làm cho mình cảm thấy tù túng, khó chịu. Họ thương nhớ cái cảm giác mà ngày xưa họ làm đại ca, tung hoành khắp chốn, sai bảo cái gì là đàn em răm rắp nghe theo… Họ chỉ nuôi cái tâm đó thôi, mà không hề nói ra, không làm cái gì, nhưng quả báo vẫn xảy ra là tự nhiên ban giám thị nhìn thấy họ cứ thấy ác cảm, thấy người này đáng ngờ, không thương, và những tù nhân khác cũng không thấy thương người này. Còn người cũng chỉ trong ý nghĩ thôi, là biết ơn cuộc đời, biết ơn ban giám thị đã vất vả, tận tụy để cải hóa mình và bao nhiêu tù nhân khác, hoặc cám ơn những anh em đã chia sẻ ngọt bùi trong trại giam này… Họ chỉ nuôi trong tâm lòng biết ơn và thương yêu, chẳng nói ra, và cũng chưa biểu hiện điều gì, nhưng bỗng nhiên ban giám thị nhìn người này cứ thấy thương, mà không hiểu tại sao.

Chỉ trong ý nghĩ đã vậy, còn nếu người đó nói được thành lời, làm được thành hành động thì quả báo cực kỳ rõ ràng. Chẳng hạn, sống trong trại giam với nhau mà các tù nhân có tâm thương yêu bạn tù, rồi quan tâm đến sức khỏe anh em, như thấy có người hôm nay có vẻ yếu, họ đến hỏi han rồi báo trên đội mình, xin cho nghỉ lao động một ngày, rồi xin chăm sóc cho người đó… Hay họ biết cẩn thận từng lời ăn tiếng nói với nhau, không bao giờ nói một câu để làm cho người bạn mình tổn thương, chỉ nói những câu mà họ biết chắc chắn làm người kia ấm lòng. Ví dụ có người bực bội, nạt họ một câu: “Mày biết ông là ai không? Mày dám giỡn mặt ông hả?” Thay vì phản ứng mạnh lại như trước kia, giờ họ dịu lòng xuống, nói: “Thôi, anh đừng giận, em xin lỗi…”

Khi người này bày tỏ lòng thương yêu trước, thì tự nhiên người kia cũng phải dịu lòng. Và nhờ vậy, tình thương yêu của họ dần dần lây lan sang nhau. Phải có một người thương yêu, thì tự nhiên mới lây được tình thương yêu. Còn người nào cũng cứ thủ thế, đợi người ta phải thương mình, mình mới thương lại, thì vĩnh viễn trại giam cũng chỉ là địa ngục. Sẽ tốt đẹp biết bao khi ai cũng không chờ đợi để cho người khác thương mình rồi mình thương lại, mà mỗi người đều biết nguyện với quê hương, với đất nước, với Tổ tiên là: “Từ nay con sẽ là nguồn thương yêu trước, con sẽ thương yêu anh em của con trước…” Chỉ như vậy thôi, khi họ làm thành những hành động thực sự, nâng đỡ nhau từng chút trong trại giam, thì sẽ đem lại cho họ những quả báo cực kỳ tốt đẹp ở mai sau.

Trước đây, vì không được biết về luật nhân quả, họ chỉ sống theo xu hướng ích kỷ, hưởng thụ vốn có của mình. Mà khi đã ích kỷ thì bản thân chúng ta, ai cũng sẽ làm nhiều sai lầm, còn như họ là sai lầm nghiêm trọng dẫn đến phạm pháp. Khi chúng ta làm nhiều điều sai lầm, chúng ta chuốc lấy một loạt các quả báo kế tiếp là những bất hạnh, rủi ro sẽ đến với chúng ta và phẩm giá chúng ta biến mất, mọi người khinh bỉ chúng ta. Đây là công thức, là logic tuyệt đối đúng của luật nhân quả, chi phối tất cả mọi người trong cuộc sống này.

Nên bây giờ, việc mang giáo lý nhân quả vào trại giam, là giúp cho những phạm nhân tự thiết lập một logic mới cho cuộc đời họ, là giúp họ tạo một tương lai mới tươi sáng hơn trong tầm tay họ. Họ sẽ biết lật ngược vấn đề lại, sống một đời phụng sự, vị tha, hy sinh, san sẻ, chịu đựng, chấp nhận sự thiệt thòi về mình để đem niềm vui đến cho mọi người từng ngày, từng giờ. Khi có tâm vị tha rồi, bỗng nhiên họ sẽ ngạc nhiên khi thấy chung quanh mình mỗi người như là một đóa hoa xuất hiện giữa cuộc đời để họ ngắm nhìn, để họ yêu thương, trân trọng, chiêm ngưỡng, kính phục, nâng niu, chăm sóc. Cuộc sống bỗng trở nên đẹp lạ lùng, dù họ vất vả hơn lúc trước để chăm sóc mọi người. Khi còn sống trong trại giam, với người xung quanh mình toàn là phạm nhân, mà họ tập thương yêu, tập sống vị tha được, thì sau này khi bước ra cuộc đời, họ sẽ có cả một bầu trời, cả một rừng người để thương yêu, và họ sẽ làm được rất nhiều điều tốt đẹp cho cuộc đời này. Khi ấy, họ sẽ nhận được quả báo xứng đáng, là hai logic kế tiếp sẽ xuất hiện: Hết may mắn này đến may mắn kia cứ đến với cuộc đời họ, và phẩm giá họ mỗi ngày một lớn lên, mọi người nhìn họ bỗng nhiên thương yêu, quý trọng hơn.

Vì vậy, nếu trong các trại giam có thể đem được luật nhân quả song song với luật pháp của nhà nước để giáo dục phạm nhân, thì đây là sự cải hóa cực kỳ hiệu quả. Khi trở về với cộng đồng, họ sẽ được mọi người nhanh chóng tin tưởng, thương yêu. Đồng thời, họ sẽ không bị sa ngã, trở lại con đường cũ, mà họ có cơ hội làm lại cuộc đời, xây dựng cho mình một tương lai mới tươi sáng hơn.

“Bộ sách “Đạo Phật và Xã Hội” này được viết lại từ loạt bài giảng Đạo Phật và Xã Hội mà chúng tôi đã thuyết giảng từ năm 1999 đến năm 2001, tại chùa Từ Tân (Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh).

Xuất phát từ một sự thật khách quan là con người không thể sống tách ly khỏi xã hội, vì vậy mỗi chúng ta khi sống trong xã hội này đều phải nỗ lực hoàn thiện bản thân, tu dưỡng đạo đức nơi chính bản thân mình; đồng thời đóng góp những điều tốt đẹp cho xã hội, đem lợi ích, an vui đến cho mọi người xung quanh. Trong các mối quan hệ xã hội, nếu được duy trì bằng những giá trị đạo đức thì xã hội sẽ trở nên văn minh và tiến bộ hơn.

 Bộ sách “Đạo Phật và Xã Hội” gồm 28 đề tài là một sự kết nối giữa đạo và đời, giúp chúng ta biết tu sửa chính mình, có cách hành xử đúng đắn với các tình huống trong cuộc sống và có những đóng góp tích cực cho xã hội. Dĩ nhiên, 28 đề tài trong bộ sách này chỉ là một phần rất nhỏ của các mối tương quan giữa đạo Phật với các vấn đề trong xã hội. Mong sao bộ sách sẽ phần nào xây dựng xã hội phát triển, có thêm nhiều những con người hiền thiện, hữu ích, tinh cần đắp xây những điều lợi lạc cho cuộc sống.

Vào thế kỷ trước, Einstein – nhà bác học cực kỳ nổi tiếng, đã tuyên bố rằng: “Trong tương lai nếu có một tôn giáo tồn tại được thì tôn giáo đó phải vừa có tính tâm linh vừa có tính khoa học. Tôn giáo đó phải lãnh đạo được loài người đi đến một nền ánh sáng văn minh mới. Tôn giáo đó phải dẫn dắt loài người đến chỗ hòa bình, đoàn kết với nhau.” Và ông kết luận chỉ có đạo Phật mới có thể làm được điều này.

Mục đích của Phật pháp là chữa lành đau khổ của cuộc đời. Vì vậy đạo Phật đã xây dựng cho con người một định hướng về xã hội chân thiện mỹ, có đạo đức sâu sắc. Trong xã hội ấy, tham sân si, khổ đau, bất công sẽ không còn hiện hữu.”

Kính mời quý Phật tử đón đọc ấn phẩm ĐẠO PHẬT VÀ XÃ HỘI

Công ty phát hành: Cty TNHH Văn Hóa Pháp Quang
Tác giả: TT. Thích Chân Quang
Giá bìa: 350.000 đồng
Kích thước: 14,5 x 20,5 cm
Loại bìa: Bìa mềm

Số trang: Quyển 1: 413, Quyển 2: 430, Quyển 3: 446

(1 bộ gồm 3 quyển)
Nhà xuất bản: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo Thành Phố Hồ Chí Minh
Liên hệ đặt hàng:
Cty TNHH Văn Hóa Pháp Quang
28 Hoàng Diệu, P.10, Q.Phú Nhuận, Tp. HCM.
ĐT: (028) 38 46 26 46 – (028) 668 37989
Thiền Tôn Phật Quang
Núi Dinh, Chu Hải, Tân Hải, Thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
và các đại lý trên toàn quốc.
Quý Phật tử cũng có thể inbox trên Facebook Công ty TNHH văn hóa Pháp Quang hoặc đặt trực tiếp trên link  https://congtyphapquang.com/san-pham/dao-phat-va-xa-hoi/

Tham dự và chứng minh Đại lễ, về phía Giáo hội Phật giáo có: HT Thích Trí Quảng – Phó Pháp chủ HĐCM, Phó Chủ tịch HĐTS T.Ư GHPGVN, Trưởng ban Phật giáo Quốc tế T.Ư GHPGVN, Trưởng BTS GHPGVN TP HCM, Viện trưởng Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam, Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, Tổng Biên tập Báo Giác Ngộ; HT. Thích Giác Cầu – Thành viên Hội đồng Chứng Minh T.Ư GHPGVN, Phó trưởng BTS GHPGVN tỉnh BR – VT; HT. Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch HĐTS GHPGVN; HT Thích Thiện Pháp – Phó Chủ tịch Thường trực HĐTS, Trưởng Ban Tăng Sự T.Ư GHPGVN; HT Thích Thiện Tánh – Phó chủ tịch HĐTS, Trưởng Ban Kiểm Soát T.Ư GHPGVN,  Phó Ban thường trực GHPGVN TPHCM; HT Thích Huệ Trí – Ủy viên Thường trực HĐTS, Trưởng Ban Pháp chế T.Ư GHPGVN; cùng Chư tôn đức Giáo phẩm VPI, VPII; các Ban,Viện T.Ư GHPGVN; BTS GHPGVN tỉnh BR-VT; Chư tôn đức Ban Trị sự Phật giáo các tỉnh, thành lân cận; Chư tôn đức Tăng Ni Trụ trì các Tự Viện, Tịnh Xá ở các tỉnh thành lân cận.

Về phía lãnh đạo Đảng, Nhà nước có: Ông Nguyễn Thiện Nhân – UV Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQVN và đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ.

Về phía Cán bộ Bộ đội cùng chính quyền địa phương có: Trung Tướng Phạm Xuân Thệ – Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Nguyên Tư lệnh Quân Đoàn 2, Nguyên Tư lệnh Quân Khu 1; Thiếu Tướng Lê Mã Lương –  Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam; ông Phạm Quang Đồng – Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo Tp. HCM; ông Lê Trung Dũng – Phó Cục trưởng Cục An ninh Xã hội thuộc Tổng Cục An ninh Bộ Công An; ông Trần Thanh Hà – Trưởng phòng Dân tộc Tôn giáo Ban Dân vận tỉnh BR-VT; ông Nguyễn Văn Đẳng – Trưởng phòng PA38 Công an Tp.HCM.

Ngoài ra, nhiều phóng viên của các báo, đài truyền An Viên cũng đến tham dự và đưa tin cho buổi Lễ. Và còn có khoảng 6000 đồng bào phật tử xa gần, trong có có hơn 1000 Chúng thanh niên Phật tử Phật Quang và sinh viên đồng tham dự và phục vụ cho đại lễ.

Đúng 8h30”, nghi thức hành chính (Đại lễ Cầu Siêu) chính thức bắt đầu.

Tại buổi Lễ, TT Thích Trí Chơn – Trưởng BTS GHPGVN quận 12, TP HCM điều phối chương trình.

Sau phần nghi thức chào quốc kỳ, đạo kỳ, mặc niệm, HT Thích Thiện Nhơn – Chủ tịch HĐTS GHPGVN phát biểu khai mạc. Hòa thượng đã gửi đến quý vị đại biểu tham dự lời chào mừng trân trọng nhất. Người khẳng định, trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, biết bao lần nhân dân Việt Nam đã phải đứng lên, chống lại giặc ngoại xâm để bảo vệ Tổ Quốc. Mặc dù thiếu thốn về phương tiện, vũ khí, lương thực nhưng với tinh thần “không có gì quý hơn độc lập tự do”, nhân dân ta không ngại gian khó, không ngại hi sinh, vẫn kiên cường, anh dũng chiến đấu.

Trong gian khó đó đã tạo nên biết bao nhiêu anh hùng, bao nhiêu nhà lãnh đạo kiệt xuất. Tiêu biểu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đã khéo léo chèo lái con thuyền cách mạng vượt qua bao nhiêu ghềnh thác, thu về biết bao thắng lợi vẻ vang. Một trong những dấu mốc quan trọng nhất là ngày 19/12/1946 – ngày toàn quốc kháng chiến. Ngay sau diễn văn kêu gọi toàn quốc kháng chiến, cả nước bước vào trận chiến ác liệt, gay go.

Tinh thần bất khuất, kiên trung cùng những nỗ lực của nhân dân ta đã được đền đáp xứng đáng. Cách mạng thắng lợi, ta giành lại chính quyền, tiến hành cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trên cả nước. Đồng thời, bắt tay vào việc khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng nền kinh tế, chính trị, cải thiện đời sống cho nhân dân.

Để đổi lấy độc lập tự do cho dân tộc bằng chiến thắng mùa xuân năm 1975, biết bao người con ưu tú trên khắp mọi miền đã ngã xuống. Trong đó, có sự hi sinh xương máu của nhiều Tăng Ni, phật tử.

Kỷ niệm 70 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến là dịp để chúng ta ôn lại và phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc, quyết tâm vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới đất nước vì mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Buổi lễ cầu siêu này là cách thể hiện tinh thần tri ân và báo ân của đạo Phật. Quả thật, “Người đang sống nhớ thương người đã khuất/ Khắc đá làm bia dựng giữa đất trời”. Tăng Ni, phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam mãi mãi nhớ ơn những anh linh anh hùng liệt sĩ đã hy sinh cho sự nghiệp thống nhất Tổ quốc Việt Nam. Giáo hội Phật giáo Việt Nam với 35 năm thành lập đã không ngừng phát triển trang nghiêm, vững mạnh trong khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn hóa, văn minh.

Hòa thượng tin rằng trong ý nghĩa duyên khởi của Pháp giới, âm có siêu thì dương mới thới và tinh thần tri ân, báo ân của Đạo Phật, đạo lí “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, anh linh của những người đã mất sẽ vô cùng tự hào vì Tổ quốc mãi mãi ghi công, nhân dân Việt Nam luôn tưởng nhớ và báo ân bằng hành động cụ thể, lợi đạo ích đời, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đồng thời, cầu nguyện cho những người còn sống luôn được hạnh phúc, an lạc trong một xã hội chan chứa tình người, một đất nước độc lập tự do.

Với lòng tưởng niệm vô biên, biết ân vô hạn, đồng cảm vô tận, lòng từ bi chan hòa pháp giới, sẽ giao cảm với anh linh các anh hùng liệt sỹ trong thế giới vô hình. Bằng Phật lực gia trì, năng lực chú nguyện của chư tôn đức Tăng Ni, tiếng kinh siêu độ, một dạ chí thành, lắng lòng thanh tịnh, xin cầu nguyện anh linh các anh hùng chiến sĩ, đồng bào tử nạn đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, luôn được thảnh thơi trong cõi tịnh.

Sau lời diễn văn khai mạc, tại buổi Lễ, ông Nguyễn Thiện Nhân – UV Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQVN khẳng định đại lễ cầu siêu này là một việc làm, một nghĩa cử cao đẹp, một hành động thiết thực thể hiện tinh thần tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho Tổ quốc mãi trường tồn.

Ông chia sẻ sự mong mỏi được một lần được đặt chân đến chùa Phật Quang. Một trong những nơi ông từng đặt chân đến, thì nơi làm ông xúc động và day dứt nhất chính là Côn Đảo, nơi có nhà tù cách mạng lớn nhất cả nước, nơi chứng kiến bao nhiêu sự hi sinh anh dũng, một lòng vì Tổ quốc thân yêu của những người chiến sĩ cách mạng. Bên cạnh những bia mộ có tên tuổi, vẫn còn những bia mộ vô danh. Sự hi sinh thầm lặng của những người chiến sĩ ấy đã làm nên mùa xuân của đất nước ngày hôm nay. Vậy nên, mỗi người dân Việt Nam nên một lần đến Côn Đảo, nên một lần tham dự lễ cầu siêu để vong linh các anh hùng liệt sĩ tiếp thêm sức mạnh, giúp ta đương đầu được với những thử thách của hiện tại, làm cho nước giàu hơn, dân mạnh hơn, dân chủ hơn, công bằng hơn, và văn minh hơn.

Đất nước Việt Nam chúng ta có nhiều dân tộc, có nhiều tôn giáo. Mỗi tôn giáo, mỗi dân tộc, mỗi gia đình đều có thể bằng cách của mình tri ân các liệt sĩ, nhưng riêng Phật giáo Việt Nam, với truyền thống gần 1000 năm đồng hành cùng dân tộc, mà lâu hơn là gần 2000 năm, có một cách đặc biệt là tổ chức các đại lễ trai đàn cầu siêu. Lễ này là từ tấm lòng của người Việt Nam, từ ý thức dân tộc của các vị Hoà Thượng, của các Thượng toạ, và Tăng Ni phật tử.

Sau cùng, Ông cám ơn GHPGVN, chùa Phật Quang cùng các Tăng Ni, phật tử đã có tấm lòng, tổ chức lên một đại lễ vô cùng ý nghĩa và xúc động này. Mong linh hồn các anh hùng liệt sĩ được siêu thoát, tiếp tục độ trì cho Việt Nam ngày càng phát triển.

Xúc động trước những lời phát biểu của ông Nguyễn Thiện Nhân, trong lời đạo từ, HT. Thích Trí Quảng – Phó Pháp chủ HĐCM, Phó Chủ tịch HĐTS T.Ư GHPGVN cho rằng: Người còn biết ông Nguyễn Thiện Nhân cùng phu nhân đúc một quả chuông tiêu biểu cho âm thanh của Phật giáo nhằm tác động đến tất cả các ân nhân liệt sĩ. Ông đã gợi ý đến liệt sĩ Võ Thị Sáu. Trong cái nhìn của Hòa thượng, chị Võ Thị Sáu là hiện thân của Bà Trưng Bà Triệu ở thế kỉ XX này, vì theo Phật giáo chúng ta có niềm tin về thuyết tái sinh luân hồi. Không phải chết là hết, không phải chết là lên thiên đàng, ở một nơi nào khác của thế giới chúng ta, mà những người đó vẫn hiện hữu ở trong cuộc sống, trong suy nghĩ và trong việc làm của chúng ta hôm nay.

Cho nên hàng triệu các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống đó, có những người mà chúng ta gọi là siêu thoát có nghĩa là đã trở lại cuộc đời này và hiện hữu có mặt hôm nay với chúng ta đây. Cho nên, ngôi chùa Phật Quang này, tôi chưa tới đây lần nào, nhưng mà trong suy nghĩ, trong thế giới tâm linh hay nói một cách khác là trong tâm khảm, tôi luôn luôn hình dung đây là một ngôi chùa tâm linh có sức thu hút tất cả các anh linh liệt sĩ. Vì lí do đó tuy chùa Phật Quang chưa phải là một ngôi chùa lớn, nhưng mà những ngày lễ lớn thì đồng bào phật tử đã tập hợp về đây hàng ngàn, hàng vạn người. Có thể nói, đó là có một sức hút về tâm linh rất lớn, đó là nơi mà trước đây có những nhà tu đắc đạo và trước đây có những anh lính cụ Hồ đã sẵn sàng xả thân vì nghĩa, cho nên tạo thành 1 linh khí của núi này. Thế nên hôm nay, vong linh của các anh chắc cũng đã về đây để cùng chứng kiến buổi lễ.

Lời dạy của Hòa thượng rất xúc tích, thật ý nghĩa, nêu rõ chữ “ân” chữ “tình” theo Phật môn nên đã lấy đi nước mắt của nhiều người. Chỉ từ câu nói rất từ bi của Hòa thượng mà ai nấy đều lần lượt trải qua đủ mọi cung bậc cảm xúc từ hạnh phúc, đến biết ơn, kỳ vọng… 

Dịp này, HT Thích Thiện Nhơn thay mặt T.Ư GHPGVN trao một phần quà trị giá 500 triệu đồng cho 10 gia đình chính sách còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.

Kế đến, sau nghi thức hành chánh, Chư tôn Giáo phẩm đã niệm hương, toàn thể Chư tôn đức Tăng Ni cùng đông đảo phật tử nhất tâm hiệp lực hướng về Đức Phật thực hiện khóa lễ cầu nguyện và thực hiện khóa tụng kinh cầu siêu.

Trước khi kết thúc buổi Lễ, TT Thích Chân Quang nói lời thành kính tri ân Trung ương Giáo Hội đã chọn chùa Phật Quang để cử hành đại lễ cầu siêu cho anh linh của chư vị anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam và 70 năm ngày toàn quốc kháng chiến.

Nhờ vậy nơi núi rừng trầm mặc nhỏ bé này bỗng bừng lên cảm xúc lớn lao khi đại chúng được thắp lại niềm tự hào của lịch sử đấu tranh giành lại độc lập thống nhất hòa bình cho dân tộc Việt Nam. Ngày hôm nay quê hương đã tìm thấy hòa bình độc lập thống nhất như mong ước của cha ông, và còn phải tích cực dựng xây đất nước giàu mạnh để không chịu thua kém bạn bè thế giới, thì niềm thương nhớ biết ơn các anh hùng liệt sĩ chính là sức mạnh để toàn dân tộc đoàn kết chung vai gắng sức nhiều hơn nữa.

Thượng tọa cũng gửi lời tri ân đến Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Trung ương Mặt Trận tổ quốc Việt Nam đã cho quần chúng phật tử nơi chùa Phật Quang cái cảm xúc thiêng liêng cao cả mà không phải ai trong cuộc đời cũng dễ có.

Cầu xin trên mười phương Chư Phật gia hộ các ngài thân tâm thường an lạc, ánh hào quang tỏa rạng, đại nghiệp vì chúng sinh không ngưng nghỉ, để quê hương này, để Địa cầu này còn mãi tình yêu thương tử tế mênh mông.

Và Người cũng đã gửi lời cảm ơn chân thành, sâu sắc đến các đại biểu, dù bận rất nhiều công việc nhưng vẫn bớt chút thời gian, không quản đường xá xa xôi, đã đến tham dự và chứng minh cho buổi lễ; cám ơn các nhà hảo tâm đã cúng dường, đóng góp để buổi lễ được đầy đủ, vẹn toàn; cám ơn phóng viên các báo đài đã về đưa tin, để những thông điệp tốt đẹp của buổi lễ được lan tỏa rộng khắp. Đặc biệt, cám ơn các phật tử, các tình nguyện viên đã đến giúp sức, làm các công tác từ chuẩn bị, tổ chức đến hậu cần. Nhờ những sự giúp đỡ nhiệt tình, chân thành ấy mà buổi lễ mới thành công viên mãn như vậy.

Ngay sau Đại lễ cầu siêu, tại chùa Phật Quang đã diễn ra Lễ khai Đại hồng chung do gia đình ông Nguyễn Thiện Nhân phát tâm cúng. Chuông nặng 1,5 tấn. Và vào ngày 25/11/2016, khi chuông đã đúc xong, cô Hòa Bình – Phu nhân của ông Nguyễn Thiện Nhân đích thân đến làm lễ Tạ Chung tại lò xưởng./.

Tuệ Đăng

Những hình ảnh trong buổi lễ trang nghiêm diễn ra tại thiền tôn Phật Quang ngày 10/12/2016: