Thay vì phụng dưỡng cha mẹ, họ lao vào những cuộc ăn chơi thâu đêm suốt sáng. Những nỗi lo “sai địa chỉ” như thế làm chính họ bị động tâm vô ích, sau đó tổn phước rồi mất dần giá trị.

Hoặc có người quanh năm dành dụm tích góp tiền bạc, hễ được một khoản kha khá, họ sẽ chi vào những chuyến du lịch. Khuynh hướng này xuất phát từ phương Tây. Thật ra việc thay đổi môi trường sống, thăm thú cảnh đẹp cũng là nhu cầu chính đáng của con người. Tuy nhiên, ta sẽ tổn phước nếu đổ tiền của vào đó một cách quá độ. Người Phật tử không nên làm điều gì chỉ vì thỏa mãn sở thích cá nhân. Trong cuộc đời mình, hãy dành tiền bạc, thời gian, sức lực cho những chuyến đi cần thiết và mang lại lợi lạc cho con người.

Báo Tuổi Trẻ từng đăng một bài viết của tác giả Nguyễn Cung Vệ Binh nói về những nghịch lý của thời đại. Ông cho rằng chúng ta giành giật nhiều hơn nhưng lại có ít hơn; có những tòa nhà đồ sộ hơn nhưng già đình lại bé nhỏ hơn; sở hữu nhiều hơn nhưng mất mát hơn về nhân cách. Hoặc con người có nhiều phương tiện giải trí hơn, nhưng niềm vui thật sự thì ít hơn. Những nghịch lý trên đều rất thấm thía.

Hãy đừng dại dột lao vào những cuộc vui vô bổ, rồi cuộc đời mình mất giá trị và kém phước. Những người đàn ông thời trẻ đã ăn chơi quá nhiều, mấy chục năm sau sẽ rơi vào một tuổi già hoang mang, hụt hẫng mất hướng đi. Họ thấy cuộc đời sao trống rỗng và vô vị kỳ lạ. Bản thân họ cũng không còn giá trị, những đứa con, cháu nhìn vào tự nhiên thấy không thể tôn trọng. Không còn được ai nể trọng là dấu hiệu của người đã hết phước, bởi bao nhiêu năm sống trên đời họ đã đổ quá nhiều tâm, sức vào những điều phù phiếm vô nghĩa.

Trích sách: “Đạo Phật và xã hội” trang 72, 73 – TT. Thích Chân Quang

Đạo Phật và xã hội

Hẹn là lời giao ước làm việc gì đó hay gặp gỡ ai vào một thời điểm nào đó.

Hứa bao gồm cả hẹn nhưng hẹn thường nhấn mạnh ý nghĩa về thời điểm, thời gian.

Nếu hẹn vào một giờ giấc nhất định mà chúng ta không thực hiện được gọi là lỡ hẹn. Khi lỡ hẹn, chúng ta thường làm ảnh hưởng đến công việc và kế hoạch của người khác.

Bởi vậy, khi đã hẹn với ai điều gì, chúng ta nên đúng hẹn. Nhất là trong công việc, chúng ta cần nghiêm chỉnh giờ giấc. Mỗi người cần phải sống theo nguyên tắc: “Hẹn gặp ai phải đến trước người đó, thà chờ người khác chứ đừng bao giờ để người khác chờ mình”.

Trong cuộc sống cũng vậy, chúng ta nên nhận phần thiệt thòi về mình. Cứ sống theo quan niệm: “Thà để người phụ mình chứ mình không phụ người”, chúng ta sẽ cảm thấy lương tâm thanh thản hơn vì không phải sống trong mặc cảm có lỗi với người khác.

Trong việc hẹn, nghiêm chỉnh giờ giấc cũng là một biểu hiện của tư tưởng lớn. Người Việt Nam chúng ta còn một nhược điểm là không nghiêm túc về giờ giấc mà mọi người quen gọi là “giờ cao su”. Đó là biểu hiện của sự kém tư cách và yếu về đời sống tinh thần. Những người hay trễ hẹn thường khó làm được việc lớn. Nếu để ý, chúng ta sẽ thấy những người làm việc lớn rất nghiêm túc về giờ giấc.

Trích Bộ Tâm lý đạo đức 3 – TT. Thích Chân Quang, trang 168-169

Tâm lý đạo đức (bộ 3 cuốn)

Nghiệp duyên cho chúng ta cuộc đời với những tháng ngày rộng dài như thế để ta sử dụng thật đúng. Nếu bỏ trống thời gian, chúng ta cũng sẽ mang tội giống như chúng ta đã phí phạm bát cơm vào thùng rác, hay phí phạm xé bỏ quần áo lành lặn cho vui.

Phí phạm cơm áo thì sau này chúng ta mắc quả báo là không có cơm ăn áo mặc, phí phạm thời gian thì sau này chúng ta mắc quả báo không có thời gian nữa, nghĩa là KHÔNG ĐƯỢC QUYỀN SỐNG LÂU nữa.

Trích sách: Tâm lý đạo đức 1 (trang 84) – TT. Thích Chân Quang

Ai hứa hẹn với ta rằng tu theo họ sẽ mau chứng, đó là lời nói dối. Còn người nói rằng ta sẽ phải tu lâu, rất gian nan cực khổ, thì đó là người nói đúng sự thật.

Vì như ta đã biết, để từ phàm trở thành Thánh thì phải tích luỹ rất nhiều công đức, mà làm công đức thì có hai trường hợp. Một là gieo với bậc Thánh (gieo một mà hưởng muôn nghìn), hai là gieo với chúng sinh (gieo muôn nghìn mà hưởng một). Và bởi chúng ta kém phúc, sinh ra thời mạt pháp, không được gặp các bậc Thánh, chỉ có thể gieo với chúng sinh. Cho nên ta làm phúc rất nhiều nhưng nhận lại không bao nhiêu. Đó là lý do mà ta khó tu chứng, khó chuyển biến tâm linh để đạt đến sự giác ngộ cao siêu.

Tuy nhiên, ta vẫn có cách để gieo muôn nghìn mà hưởng muôn nghìn. Đó là ta giúp cho người được đi lên con đường giải thoát, bằng cách đưa họ về chùa quy y, hướng dẫn họ tu tập, tọa thiền, hướng về vô ngã. Và nếu tất cả chúng sinh ở khắp nơi đều được như vậy thì ai cũng cũng là người tốt, là người Phật tử chân chính, là những vị Thánh trong tương lai.

Nên khi ta sống tốt với ai, tử tế với ai cũng đều thành cái phúc tương xứng, gieo muôn nghìn mà hưởng muôn nghìn. Chính cái phúc đó mới đủ đưa ta bay lên trở thành một bậc Thánh được. Bằng không, ta mất rất nhiều mà quả phúc lành mang lại thì chẳng đáng là bao.

Trích sách: Tu là đi ngược dòng đời – TT. Thích Chân Quang

Ai biết thời gian ở chốn nào

Mà sao khiến vật đổi thay mau

Buồn vui thương ghét ngàn cơn sóng 

Mới đó mà nay đã bạc đầu.

Ai đếm thời gian dễ được nào

Để chờ bay đến với trời cao

Thôi thì nắm lấy từng cơn gió

Thổi mát nhân gian bớt khổ sầu.

Ai gói thời gian lại được nào

Để dồn vũ trụ với trăng sao

Vào một Sát Na đầy màu nhiệm

Để trước Như Lai biết cúi đầu.  

Nguồn: Bài giảng THỜI GIAN VÔ HÌNH – 56:09 – Kênh Youtube Sen Hồng 09/07/2014 – Link: https://www.youtube.com/watch?v=krYZgWHmL4s

Khái niệm thời gian thay đổi theo tâm hồn, trí tuệ, tuổi tác của chúng ta. Ví dụ như khi ta còn nhỏ, ta trông ngày Tết đến rất lâu, rất dài, cứ mong cho đến ngày Tết để được mặc quần áo đẹp, được lì xì, được ăn ngon, được vui chơi, được sống trong không khí của những niềm vui.

Nhưng tới khi ta được 50, 60 tuổi, ta lại thấy thời gian trôi rất nhanh. Thời gian vẫn cứ trôi như thế, không thêm, không bớt nhưng mà ta thấy rất rõ rằng thời gian cứ ngắn dần theo tuổi tác của ta. Có cái gì đó rất thực làm cho ta cảm thấy thời gian ngắn lại, đây là dấu hiệu để ta đánh giá trí tuệ của mình có sáng ra hay không.

Tăng Chi Bộ Kinh ghi lại, Đức Phật nói: “Này các Tỳ Kheo, nơi đầu mũi kim này, ba vị Thiên tử đứng chung không đụng nhau”. Khái niệm về siêu không gian, siêu thời gian như vậy vượt ngoài trí tưởng tượng của ta. Khi ta lớn lên dần, trí tuệ của ta sáng ra, thì ta thấy thời gian ngắn lại dần, ngắn lại dần. Khi ta thấy thời gian ngắn lại, chứng tỏ ta trưởng thành, ta có trí tuệ. Người còn nhỏ thì thấy thời gian còn lâu, ta sẽ lớn lên sẽ học thành tài, đi làm có tiền, rồi sẽ lập gia đình, hưởng những thú vui của thế gian.

Ta biết một người tu tập có tiến bộ hay không, ta hãy xem cách nhìn của họ đối với thời gian như thế nào. Người mà thấy 5, 10 năm là dài ta biết người này chưa có trí tuệ trong đạo pháp, còn người thấy 5, 10 năm nhanh lắm, ta biết người này có trình độ tu hành, có chân tu, có tinh tấn, có hiểu đạo, có biết thúc liễm. Do vậy, cái trí càng lớn thì cái quãng thời gian mà ta nhìn được rút lại trong tầm mắt của mình. Người trí nhỏ thì nhìn được quãng thời gian ngắn, người trí lớn thì nhìn được quãng thời gian rất là xa.

Nếu ta biết thời gian trôi nhanh như vậy thì ta phải làm sao?

+ Một là tinh tấn tu hành vì thời gian không còn nhiều để ta chơi, ta giải đãi.
+ Hai là nỗ lực làm công đức, làm nhiều việc có ý nghĩa cho cuộc sống, cho Phật Pháp, cho chúng sinh.

Tuy nhiên, ta không được sốt ruột – đây là trung đạo.

Có hai cực đoan mà chúng ta phải tránh:
– Một là người tưởng thời gian còn nhiều nên vui đùa, giải đãi.
– Hai là người thấy thời gian rất ngắn nên nóng ruột muốn tu cho nhanh, hấp tấp thì công phu tu tập sẽ bị đổ vỡ. Mình tu mà mình cứ chăm chăm đi tìm cho đạt được cái mục tiêu, thì chắc chắn bộ não ta sẽ bị hư. Nhiều người tu thiền mà bị điên là vì như vậy.

Vì vậy, ta nhìn thấy thời gian trôi qua nhanh, đời người ngắn ngủi để cho ta tinh tấn tu hành nhưng không được phép sốt ruột. Đây là sự đĩnh đạc, sự khôn ngoan của một người biết tu tập, biết tinh tấn vì chánh tinh tấn là không bao giờ được phép bỏ một giây phút nào lãng phí nhưng không bao giờ hấp tấp. Đây cũng là trung đạo mà tự chúng ta phải biết để giữ gìn đời sống của mình trong an vui, hạnh phúc.

Trích bài giảng “Triết lý về thời gian” – Thượng tọa Thích Chân Quang.
Link Youtube Sen Hồng: https://www.youtube.com/watch?v=Ie2QdE45imA