Thế hệ trước sinh năm, bảy con, vì họ quan niệm lúc trẻ nuôi con cực khổ một chút, đến khi về già được đền bù lại, không có đứa này lo cũng có đứa kia lo, nếu được vậy cũng là có phước. Nhưng cũng có những người nghiệp nặng, càng đông con càng bị con phá của, làm khổ cha mẹ lúc về già. Có những người không hề có gia đình, không hề có con, nhưng cả một đời làm phước, về già vẫn sung sướng, chết êm ả.

Xã hội Á Đông rất tôn trọng tình nghĩa. Vì thế, người trẻ phải chuẩn bị tâm tư để năm, mười năm sau phải lo cho cha mẹ, ông bà nhiều hơn. Chuẩn bị ngay từ khi còn trẻ, không sợ cực khổ. Nếu không có sự chuẩn bị, đến lúc cha mẹ về già, thấy lo cho cha mẹ cực khổ rồi né tránh là mang tội. Bổn phận quan trọng của mỗi người chúng ta là hiếu thảo với cha mẹ, lo cho cha mẹ lúc về già. Đến khi chúng ta trở về già cũng được con cái hiếu thảo nuôi nấng lại.

(Trích bộ sách: “Đạo Phật và Xã hội”)

Đạo Phật và xã hội

– CHO RỒI MÀ TIẾC –

Một yếu tố làm phước giảm nữa là “Cho rồi mà tiếc”. Trong kinh Phật có một câu chuyện rất hay về một người giàu có nhưng sống rất thê thảm, cực khổ hơn cả người nghèo. Ăn thì bằng cái chén bể; cơm mới nấu thì tiếc đợi cho đến lúc thiu mới vội vàng ăn vì sợ bỏ phí; thịt cá đem về còn tươi ngon cũng để dành tới khi gần thiu lật đật lấy ra ăn; áo tốt mua về không dám mặc sợ mau cũ tới lúc bị chuột cắn đành phải mặc áo vá… Cho tới chết, vì không có con nên tài sản bị vua đem sung hết vào công quỹ.

Sau đó nhà vua mới hỏi Phật: “Bạch Thế Tôn, nhân quả gì mà người đó giàu như thế mà sống cực khổ còn hơn cả người nghèo?”.

Đức Phật trả lời: “Trong nhiều kiếp trước, có một tu sĩ mỗi ngày đều khất thực ngang qua nhà người đàn ông giàu có ấy. Ông ta từ trong nhà nhìn ra, thấy có một vị Sa Môn đi ngang bèn sai người mang sữa ra cúng dường. Sau khi cúng xong, ông tiếc thầm trong bụng: “Sữa ngon quá mà đem cho ông thầy tu uổng ghê”. Qua hôm sau ông vẫn cúng. Sau khi vị tu sĩ đã nhận vật phẩm cúng dường, ông lại tiếc: “Bánh ngon ghê, chưa ăn mà đem cho mất tiêu”. Nghĩa là, cứ mỗi lần cho lại một lần tiếc mà ông không hề biết rằng đó là một vị Thánh Tăng đắc đạo, cúng dường vị đó phước sẽ rất lớn.

Đến đời này, ông là người cực kỳ giàu có. Khi ông mất, mọi người mới biết rằng tiền vàng trong nhà đầy ắp, vậy mà ông lại sống như một người nghèo khổ. Nguyên nhân là do ông thường cúng dường cho một vị Thánh đều đặn mỗi ngày nhưng cúng xong thì lại tiếc. Chính vì cái tiếc đó mà ông không dám hưởng”.

Trích sách NHÂN QUẢ CÔNG BẰNG – TT. Thích Chân Quang

Nhân quả công bằng

– KHOE KHOANG –

Khi ta làm phước giúp người mà cứ đem ra khoe thì có khi phước mất hết như chưa từng bố thí. Ví dụ, bên hàng xóm, người vợ chuyển dạ sinh con trong lúc chồng vắng nhà. Trước tình cảnh này, ta bèn kêu gọi sự giúp sức của cả gia đình để đưa người đó đi bệnh viện, và đã cùng vợ con lo lắng chăm sóc chu đáo. Người chồng về biết chuyện liền sang cảm ơn.

Việc ta đã giúp cho nhà hàng xóm được mẹ tròn con vuông, ta đi khoe từ đầu làng đến cuối xóm rằng: “Thằng này mà bữa đó không có tôi là nó chết rồi”. Ta cứ kể mãi, kể mãi cho tới khi đứa trẻ lớn lên, thậm chí đã trở thành ông nội, ông ngoại rồi mà ta vẫn còn kể, khiến người từng là đứa bé “được cứu” kia càng lớn chừng nào thì lại càng mắc cỡ nhiều chừng nấy.

Từ cái ơn ban đầu, ta như người cha, người mẹ thứ hai của đứa trẻ, nhưng cứ đi khoe mãi làm cho người kia không thể chịu nổi nữa. Khi ta đã già và người kia cũng đã đầu hai thứ tóc rồi mà gặp ta ở đâu là trốn tới đó, vì mỗi khi gặp mặt là ta lại nhắc chuyện cũ, nên ơn đâu không thấy mà trở thành ghét. Đó là làm phước mà khoe khoang thì sẽ mau hết phước.

Hoặc như vào một ngày giỗ Tổ ở chùa, ta mang rau quả và gạo cúng dường thì đã có phước, vì đã phụ với chùa đãi thập phương bá tánh. Nhưng rồi ta bắt đầu kể suốt một năm từ lần giỗ này cho đến lần giỗ năm sau. Gặp ai mình cũng nói: “Năm ngoái tôi cúng chùa một bao rau quả với gạo để nấu ăn cho mọi người đó nha”. Mấy hôm sau gặp người khác, ta lại nói: “Anh có đi chùa không? Giỗ năm ngoái tôi cũng cúng một bao gạo, một bao rau quả đó”. Ta nói cho đủ một năm rồi năm sau ta cũng cúng nữa, thì trong một năm liên tục nói về việc ta làm, phước đã mất hết, quả báo lành không đến nữa.

Mười năm sau, lúc gặp hoàn cảnh khó khăn thiếu gạo ăn, ta mới ngồi chống cằm tự hỏi: “Sao kỳ vậy, năm nào mình cũng đem gạo cúng chùa, bố thí cho thập phương bá tánh mà bây giờ lại thiếu gạo ăn?”. Đâu biết rằng vì ta cúng bao nhiêu là đã đem khoe hết bấy nhiêu rồi, mà càng khoe thì càng tổn phước giống như chưa từng cho một hạt gạo nào.

Cho nên, khi chúng ta làm phúc phải nhớ giữ kín không được nói cho ai biết thì ta sẽ được phước rất bền, không sứt mẻ gì cả.

Trích sách NHÂN QUẢ CÔNG BẰNG – TT. Thích Chân Quang

Nhân quả công bằng

Có nhiều người khi sống luôn muốn mình phải hơn người khác. Người ta phải nể phục mình, phục tùng mình và phục vụ cho mình. Ngay cả những vấn đề thiết yếu nhất như ăn cơm, uống nước cũng muốn người phải lo lắng, phục dịch cho mình.

Nếu những tâm ý này luôn tồn tại trong tâm chúng ta, thì hãy tin một điều chắc chắn rằng: chính chúng ta sẽ trở thành osin phục vụ người khác.

Trích sách: “Muốn gì được nấy” trang 33 – TT. Thích Chân Quang

Muốn gì được nấy

Thay vì phụng dưỡng cha mẹ, họ lao vào những cuộc ăn chơi thâu đêm suốt sáng. Những nỗi lo “sai địa chỉ” như thế làm chính họ bị động tâm vô ích, sau đó tổn phước rồi mất dần giá trị.

Hoặc có người quanh năm dành dụm tích góp tiền bạc, hễ được một khoản kha khá, họ sẽ chi vào những chuyến du lịch. Khuynh hướng này xuất phát từ phương Tây. Thật ra việc thay đổi môi trường sống, thăm thú cảnh đẹp cũng là nhu cầu chính đáng của con người. Tuy nhiên, ta sẽ tổn phước nếu đổ tiền của vào đó một cách quá độ. Người Phật tử không nên làm điều gì chỉ vì thỏa mãn sở thích cá nhân. Trong cuộc đời mình, hãy dành tiền bạc, thời gian, sức lực cho những chuyến đi cần thiết và mang lại lợi lạc cho con người.

Báo Tuổi Trẻ từng đăng một bài viết của tác giả Nguyễn Cung Vệ Binh nói về những nghịch lý của thời đại. Ông cho rằng chúng ta giành giật nhiều hơn nhưng lại có ít hơn; có những tòa nhà đồ sộ hơn nhưng già đình lại bé nhỏ hơn; sở hữu nhiều hơn nhưng mất mát hơn về nhân cách. Hoặc con người có nhiều phương tiện giải trí hơn, nhưng niềm vui thật sự thì ít hơn. Những nghịch lý trên đều rất thấm thía.

Hãy đừng dại dột lao vào những cuộc vui vô bổ, rồi cuộc đời mình mất giá trị và kém phước. Những người đàn ông thời trẻ đã ăn chơi quá nhiều, mấy chục năm sau sẽ rơi vào một tuổi già hoang mang, hụt hẫng mất hướng đi. Họ thấy cuộc đời sao trống rỗng và vô vị kỳ lạ. Bản thân họ cũng không còn giá trị, những đứa con, cháu nhìn vào tự nhiên thấy không thể tôn trọng. Không còn được ai nể trọng là dấu hiệu của người đã hết phước, bởi bao nhiêu năm sống trên đời họ đã đổ quá nhiều tâm, sức vào những điều phù phiếm vô nghĩa.

Trích sách: “Đạo Phật và xã hội” trang 72, 73 – TT. Thích Chân Quang

Đạo Phật và xã hội

Ở đây chúng ta để ý một điều rằng: có một nguồn phước vô tận trong vũ trụ này cho ta mượn, nguồn phước đó là từ nơi Đức Phật. Và dù phước của Phật là vô tận, nhưng hễ có vay thì phải có trả, vì không có điều gì qua được luật Nhân Quả.

Ví dụ, chúng ta được báo tin buồn là mình bị u ác tính, trong vòng 6 tháng đến một năm sẽ chết, tức là cái án tử hình đã hiện ra, không còn đường thoát. Kể từ đó ta cứ thiết tha cầu nguyện, lễ Phật, đồng thời nỗ lực làm phước. Không ngờ ta lại là người có uy tín nên được Phật cho mượn phước. Tháng sau quay lại khám, bác sĩ nội soi không thấy dấu vết ung thư đâu nữa. Các bác sĩ đã từng gặp trường hợp này rất nhiều, họ không biết lý do tại sao, mà chỉ nói có trường hợp u ác tính bỗng nhiên biến mất, không rõ nguyên nhân. Vì họ chưa hề chữa trị, chưa hề dùng xạ trị, hóa trị gì hết mà khối u tự nhiên biến mất. Trong báo cáo của y tế thế giới cũng ghi nhận những trường hợp như thế, nhưng người ta không phổ biến nhiều vì không giải thích được lý do vì sao.

Thực ra chúng ta đã nhờ cái phước của Phật cứu sống mình, nhưng đừng tưởng mình sẽ sống mãi, vì cái nghiệp của ta vẫn còn. Chúng ta chỉ mượn tạm phước để sống một thời gian, tới lúc nào đó cái chết vẫn đến đòi nợ lại lần nữa. Vậy Phật cứu ta để làm gì? Để cho ta có thêm thời gian làm vô số điều thiện mà chuộc lại lỗi lầm quá khứ, chứ không phải Phật cứu ta một cách vô điều kiện. Trên đời này không có gì vô điều kiện cả, tất cả đều có điều kiện.

Tuy nhiên, điều kiện để được Phật cứu qua cơn bệnh hiểm nghèo hay một tai nạn hiểm nguy, không giống như điều kiện của thế gian. Điều kiện của các Ngài là buộc chúng ta phải thắp sáng tinh thần phụng sự, phải sống vì lợi ích, vì sự tốt đẹp và hạnh phúc cho muôn loài. Vì thế, Phật mới giúp để chúng ta có thêm thời gian, có thêm cơ hội mà làm được những thiện nghiệp như phóng sanh, làm đường, bắc cầu, tặng quà cho người nghèo,… biết sẻ chia, chăm sóc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Đây cũng chính là thông điệp mà Đức Phật muốn truyền lại cho chúng ta: “Phụng sự chúng sinh là cúng dường chư Phật.”

Nếu chúng ta không biết điều này thì sau khi được Phật cứu, mình không làm điều phúc thiện nào nữa, thì dẫn dần nghiệp sẽ ập trở lại, khối u xuất hiện trở lại và ta sẽ chết không kịp trăn trối, bởi chúng ta đã bội tín. Phật cho ta thời gian, cho ta cơ hội để bồi tạo công đức mà trả lại cho Phật, vậy mà ta bội tín, ta giật nợ, giống như người mượn ngân hàng mà không trả, nên lần sau không ai cứu nữa.

Chúng ta phải hiểu rằng: Ngay cả Phật cũng không thể phá vỡ luật Nhân Quả. Tức là nếu chúng ta bị cái nghiệp bị bệnh ung thư thì dù ta có cầu nguyện thế nào, Phật cũng không xóa được căn bệnh đó. Phật chỉ dạy cho chúng ta biết sám hối, biết phóng sanh, biết làm phước… để từ từ hóa giải ác nghiệp quá khứ mà thôi. Bởi vì luật Nhân quả là công bằng tuyệt đối, nhớ như vậy.

Trích sách: “Bát nhã tâm kinh – Xa xôi và gần gũi” – TT. Thích Chân Quang

Bát Nhã Tâm Kinh Tập 1

Phước bất khả hưởng tận

Chúng ta có tự hỏi tại sao mình lại sinh ra trong sa mạc khô cằn, phải đi mót từng giọt nước? Chỉ bởi vì khi xưa ta thích tắm bồn, ta thích xài máy lạnh, ta sử dụng năng lượng một cách phí phạm. Vì thế, khi ta thấy có nhiều người xịt nước rửa xe, dội nước rửa sàn nhà hay tưới cây thoải mái, thì biết chắc rằng những người này kiếp sau sẽ được sinh vào sa mạc.

Đó là những tội lỗi tiềm ẩn chúng ta đã gây ra mà không hay biết. Và chúng ta cứ nghĩ rằng mình không hại ai, nhưng không, ta đã hại cả trái đất chỉ bởi sự phí phạm của mình.

Cũng như khi chúng ta có tiền, ta thích đi mua sắm. Việc chúng ta mua sắm như vậy sẽ giúp cho sự lưu thông hàng hóa dễ dàng, tạo thu nhập cho người bán và nhà sản xuất, tạo được việc làm cho công nhân, vô tình ta cũng được nhiều phúc cho mình.

Mặc dù vậy, nhưng khi ta lạm dụng việc mua sắm, nghĩa là ta mua sắm quá nhiều nhưng xài không hết; ta bỏ cái cũ để dùng cái mới; ta ham mua đồ rẻ tiền để mua được nhiều rồi lại vứt bỏ; ta sắm sửa vật dụng theo ý thích chứ không theo nhu cầu…, vô tình ta đã thúc đẩy việc khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên của trái đất. Vì để sản xuất ra lượng hàng hóa cung cấp cho xã hội, con người đã khai thác triệt để tài nguyên rừng, dầu mỏ, đất đai mới có thể tạo ra nguồn sản phẩm phong phú và đa dạng. Việc tiêu thụ hàng hóa nhiều góp phần làm cho trái đất ngày một khánh kiệt, ngày một dơ bẩn vì lượng rác thải sản xuất và lượng rác thải tiêu dùng.

Nguồn: Trích sách “Phúc tội tiềm ẩn” – Thượng tọa Thích Chân Quang

Phúc tội tiềm ẩn

 Trong làng có một cụ già lớn tuổi đã nghỉ hưu nên không đóng góp được nhiều cho gia đình và xã hội. Cụ thường đi bộ vào buổi sáng. Do dép của cụ không được tốt nên cụ thường để ý lượm những mảnh chai hay gai nhọn để vứt vào góc đường. Mục đích của cụ cũng chỉ để bảo vệ cho mình.

Ngày ngày trôi qua, cứ vào buổi sáng là cụ lại đi bộ và lại vứt bỏ vào góc đường những vật nhọn hoặc cọng gai nằm rải rác. Cụ không ngờ rằng, hành động nhỏ nhoi của cụ đã làm cho con đường bớt nguy hiểm bởi những mảnh chai, cọng gai ấy và đã giúp cho rất nhiều người tránh được tai nạn khi đi trên đường. Điều vô tình này đã giúp cụ tạo được một điều phúc tiềm ẩn. Và đời sau, chắc chắn cụ sẽ được hưởng nhiều quả báo lành.

Rồi ngay cả hành động rất bình thường của những đứa trẻ như việc chúng thường hay bẻ hái trái rừng, tách vỏ lấy hạt quăng khắp nơi chỉ để làm thú vui. Không ngờ vài năm sau, những hạt gieo vô tình ấy đã nẩy mầm và trở thành rừng cây đem bóng mát đến với cả vùng. Chúng chỉ nghĩ rằng đây là một trò chơi, một niềm vui nhỏ, nhưng chúng không biết là chúng đã làm được một điều phúc tiềm ẩn. Tức là chúng đã vô tình tạo nên một khu sinh thái, một chỗ trú ẩn cho chim chóc, thú rừng.

Nguồn: Trích sách “Phúc tội tiềm ẩn” – Thượng tọa Thích Chân Quang

Phúc tội tiềm ẩn

Ta thấy rằng: Người có phước, tâm hồn tốt sẽ rất tiết kiệm với bản thân mình nhưng lại luôn sẵn lòng san sẻ, giúp đỡ những người khác. Ngược lại, người có phước mà tâm xấu thì chỉ thích hưởng thụ, cậy mình có tiền trả tiền điện nên dùng điện thoải mái, ỷ mình có tiền trả tiền nước nên xài nước một cách hoang phí. Những người đó sẽ giành hết sự sống của mọi người, giành hết tiện nghi của xã hội. Họ phá tan cuộc đời họ đồng thời góp phần hủy diệt cả trái đất này.

Vì vậy, người Phật tử ta phải cố gắng hiểu sâu nhân quả. Dù ta biết rằng ta có phước nhưng ta cũng phải hết sức tiết kiệm, hết sức dè dặt để luôn nghĩ đến mọi người chung quanh, nghĩ đến dòng nước ở trên nguồn, đến nguồn nước chảy ra sông, ra suối, nghĩ đến không khí trong lành, đến bao nhiêu con người còn thiếu nhà, thiếu tiện nghi, thiếu đủ thứ. Hãy cố gắng tiết kiệm phần mình để có dư được đồng nào ta đều dùng để giúp đỡ người khác.

Trích sách : Phước bất khả tận hưởng ~ Trang 26,27 ~ Biên soạn TT.Thích Chân Quang