Việc trung thành đến mức độ dám chấp nhận hy sinh cả sinh mạng của mình là việc khó làm trên đời, nhưng sẽ là không khó nếu ta đã đủ đạo đức. Khi đạo đức đủ sâu dày rồi thì thân mạng này không còn quan trọng nữa. Còn khi nào chúng ta vẫn thấy thân mạng này là quan trọng thì biết đạo đức của mình vẫn chưa đủ. Nhớ như vậy!

Mà tại sao ta đủ tấm lòng để trung thành? Chỉ bởi vì ta thường quan sát mình là cát bụi, là cỏ rác. Chỉ khi đè được bản ngã của mình xuống chúng ta mới mở lòng thương yêu được đồng chí đồng đội, thương kính được Thầy Tổ hay người trên của mình. Còn nếu bản ngã mình chưa được đè xuống thì ta rất khó khởi tâm cung kính một ai. Hãy nhớ như vậy. Chừng nào chưa diệt được ích kỷ thì chúng ta rất khó mở lòng thương ai, giúp ai, chỉ đến khi đã làm mỏng nhẹ tâm ích kỷ mình rồi thì chúng ta mới có thể mở lòng ra mà thương yêu, mà tôn trọng, mà trung thành được.

Vì thế, chúng ta hãy luôn nhớ thân này là vô thường, kiếp người là ngắn ngủi để biết rằng, những điều quan trọng nhất mà mình có thể mang theo chỉ là đạo đức, là tội hay là phước. Hiểu như vậy để chúng ta không quan trọng cái thân này nữa, không yêu quý cái thân này một cách ích kỷ nữa, nếu cần phải chết thì ta sẵn sàng chấp nhận, không nuối tiếc tấm thân giả tạm này khi trong tâm còn mầm mống của sự phản bội. Chỉ cần đem được tấm lòng trung kiên dâng lên với trời đất mà thôi. Hãy ghi nhớ như thế suốt đời.

Cũng vậy, chỉ khi nào chúng ta đã đủ đạo đức, đã xem thường thân mạng này thì mới có thể đạt được sự trung thành, trung thành đến mức độ tuyệt đối – thà chết không bao giờ phản bội. Vì con đường duy nhất đưa tới lòng trung thành tuyệt đối chỉ có thể là đạo đức, đạo lý đã được huân tập, đã được vun bồi cho tới sâu dày. Còn nếu chưa đạt được đạo đức mà cứ nói về trung thành thì chỉ là lời nói dối mà thôi. Vì vậy, ai có thể trung thành đến mức độ tuyệt đối, dám xem thường cả thân mạng mình thì phải hiểu rằng đạo đức người đó đã rất cao. Và cái đạo đức rất cao ở phía sau ấy chính là điều làm cảm động cả trời đất này.

Trích sách Không phản bội – TT. Thích Chân Quang, trang 43, 44

Không Phản Bội

Kinh xưa còn ghi, lần đó Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) cho voi Nalagiri hung dữ uống rượu say rồi thả vào đoạn đường mà Đức Phật đang khất thực. Con voi ấy là một chiến binh khát máu của vua A Xà Thế (Ajatashatru), đã từng phá tan nhiều trận địa, làng mạc và giết vô số người.

Từ xa con voi hung hãn với cặp mắt đỏ ngầu, điên cuồng lao đến Đức Phật trong một đám khói bụi mù mịt khiến cho tất cả những ai chứng kiến đều khiếp sợ, chạy bổ về tứ phía. Chỉ có riêng Tôn giả A Nan can đảm xông lên, đứng chắn ngang che cho Đức Ân Sư mà không một sát na do dự:

– Voi Nalagiri kia, hãy giết chết ta trước! Ta quyết hy sinh để bảo vệ Thế Tôn.

– Này A Nan, con hãy tránh đi, không được đứng trước Như Lai.

Nhưng ý chí của Tôn giả sắt đá đến nỗi, Thế Tôn nhắc nhở Ngài lui bước ba lần không được, đã phải dùng thần thông để nhấc bổng Ngài lên rồi nhẹ nhàng đặt sang nơi khác.

Lần ấy, voi dữ Nalagiri được tâm từ bi của Thế Tôn cảm hoá, nó phủ phục dưới chân Thế Tôn để tỏ lòng tôn kính. Lúc này, Tôn giả mới vội quỳ ôm chân Thế Tôn để bày tỏ nỗi niềm và Thế Tôn cũng khẽ đặt tay lên đầu Ngài như thay lời chỉ bảo rằng: “Thế Tôn luôn thấu hiểu lòng Thầy”.

Hai hình ảnh đó đã khiến rất nhiều người chứng kiến xúc động tột độ mà bừng ngộ được Thánh quả. Một bên là lòng từ bi cảm hoá ác tâm hung bạo, một bên là lòng trung tín tuyệt đối dâng lên Đức Ân Sư, cả hai đều vô cùng thiêng liêng và cao quý!

Trích “Thánh độ mệnh – Tôn giả A Nan (Ananda)” – Thượng tọa Thích Chân Quang.