Như ta đã biết, gò nổi lên cao là dương, chỗ trũng thấp xuống là âm. Theo nguyên tắc này, nước sẽ chảy từ trên cao xuống thấp. Như Lão Tử từng nói: “Tại sao biển cả là vua của trăm sông? Bởi vì biển thấp mà sông cao, nên tất cả dòng sông đều đổ vào biển cả.”

Do đó, trong cuộc sống này nếu ta khiêm hạ, lúc nào cũng thấy mình kém hơn mọi người, lúc nào cũng tôn trọng người khác thì ta là chỗ trũng âm mà người khác là gò nổi dương. Lúc đó, sẽ có hai điều từ người khác chảy về mình:

Đầu tiên là tình cảm. Khi chúng ta khiêm hạ, tôn trọng người khác thật lòng thì ai cũng phải mến mình. Trừ những người cực ác – gặp ai cũng ghét, còn lại với tâm lý của một con người bình thường, lương thiện, thì khi thấy một người khiêm tốn, hiền lành, ai cũng thương.

Thứ hai là phước và tài năng. Đây là cái vô hình, chính bản thân người kia cũng không biết. Họ chỉ thương mình thôi, nhưng từ từ họ có tài gì, mình sẽ dần có tài đó, họ có phước gì, mình cũng sẽ có phước đó. Đó là nguyên tắc âm dương trong nhân quả, trong đạo đức. Khi ta khiêm hạ, vô ngã, ta sẽ hứng được toàn bộ phước của trời đất, của thiên hạ về với mình.

—-

Trích từ sách “Triết lý về âm dương” – TT. Thích Chân Quang – trang 74,75.

“Có những điều đi xuống làm nhiều điều khác đi lên. Có những hạt mưa rơi xuống làm cây lá vươn lên. Có những bóng chiều buông xuống làm trăng sao bay lên. Có những khi nước mắt rơi xuống lại làm hạnh phúc đứng lên. Có những tiếng ca thả xuống làm tâm hồn ta nâng lên…

Mấy nghìn năm xưa, có một người lặng lẽ ngồi xuống dưới cội cây Assatha đã khơi lên ước mơ thánh thiện của thế giới này mãi mãi. Ta yêu kính Đức Phật vì Người đã thắp lên cho thế giới này một ước mơ thanh cao tuyệt đối. Ước mơ Người đem cho ta vượt ngoài những danh lợi hơn thua nhỏ nhoi, và đã hướng ta về thánh vị giác ngộ phi thường. Người đã mở tầm mắt ta nhìn ra cả một bầu trời mới; Người đã cho tim ta một tình thương yêu mới. Từ đây ta biết trải lòng ra thương yêu muôn loài, biết thế gian vô thường không có gì bền chắc, chỉ có đạo giải thoát là vô tận mênh mông. Ta vẫn sẽ sống hiền lành bình thường với mọi người, nhưng đã bắt đầu gieo từng chút nhân tu hành giác ngộ.

Khi nào sẽ giác ngộ là chuyện của trời đất, của nhân duyên, của chư Phật. Còn ta chỉ nguyện lòng tinh tấn chịu thương chịu khó trong từng phút giây hiện tại, không thắc mắc tương lai, không hoài vọng quá khứ, nhẫn nhục trả nghiệp xưa, siêng năng tạo phúc mới, không giải đãi, chẳng ham mau, lòng kiên cường không thay đổi.

Mỗi năm một lần ngồi lại bên nhau để tưởng nhớ ngày đức Phật thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác dưới cội cây Assatha, chúng ta lại được huân tập thêm sức mạnh thiêng liêng mầu nhiệm để có thể vững vàng đi trong luân hồi khổ đau này hướng về mục tiêu giác ngộ.”

Trích cảm niệm Thành Đạo 2009 – Thượng tọa Thích Chân Quang.

Với định lực thâm sâu, Tôn giả Đại Ca Diếp hành trì miên mật trong hạnh đầu đà nghiêm khắc sống cuộc đời thiểu dục tri túc, viễn ly khỏi những giao tiếp không cần thiết, cốt yếu để làm tấm gương cho các Tỳ kheo về giới đức và sự tinh chuyên trong Thiền định. Ngài thường khuyên dạy các vị Tỳ kheo rằng khi đi du hành đừng nên dẫn đầu để quần chúng tôn xưng, nội tâm dễ loạn động. Lúc khất thực chớ quan tâm nhiều đến vật thực, kẻo ham miếng ăn ngon mà quên mất vị an lạc, giải thoát. Một cái đảnh lễ cung kính của tín chủ cũng nặng trĩu trên vai, hãy cẩn thận với sự kiêu mạn ngấm ngầm len lỏi, như mũi tên độc khó rút ra, cản trở con đường Thiền định.

Ngược lại, chỉ tấm y đơn sơ được may vá từ những mảnh vải vụn thôi cũng đủ bao bọc trong đêm sương giá, bóng cây trong rừng sâu chở che nắng mưa những phút giây Thiền tọa, một túp lều tranh vách lá, một hang động bên triền núi, một bầu trời đầy sao giữa làng quê hẻo lánh sẽ đều có thể trở thành mái ấm thân quen. Vì thế, một thầy Tỳ kheo cần sống cuộc đời thanh lương, không dính mắc, tung bay như cánh hạc, giữ gìn giới đức và dành trọn thời gian nhiếp tâm trong Thiền định. Nhờ có giới đức sạch trong mà Thiền định được sung mãn, nhờ có Thiền định mà giới đức luôn vẹn toàn.

Có lần Tôn giả nghiêm khắc nhắc nhở các vị Tỳ kheo trẻ về tâm khiêm hạ trong công phu tu tập để tránh sinh kiêu mạn và cho rằng mình đã chứng đắc cao siêu. Vì chỉ một ý nghĩ như vậy sẽ phá tan mọi công đức, đổ vỡ phạm hạnh, tạo thành vực thẳm cắt ngang con đường đi đến giác ngộ thực sự. Dù có đạt được những điều thù thắng vi diệu trong tâm, hãy cứ xem như giọt sương trên đầu ngọn cỏ, vì phía trước còn là cả bầu trời cao xanh vời vợi.
………………………………………………………………………………………………………………..
Lời dạy về tâm khiêm hạ:

“Mỗi ngày ta tự nhủ mình chỉ là cỏ rác cát bụi, và chẳng thấy điều gì khác lạ xảy ra cả. Vẫn loạn động, vẫn phiền não, vẫn lỗi lầm. Nhưng mọi người bên ngoài nhìn ta nhận ra sự khác biệt rất rõ. Chư Thiên trên kia mến yêu nhìn ngó ta từng giờ. Sự khiêm hạ có công đức vô hình, làm chuyển biến sâu xa nội tâm ta, làm lay động mạnh mẽ bản chất ta.

Mỗi khi được khen ngợi ta lại càng cẩn thận giữ gìn sợ chấp công tự hào. Sự cẩn thận đó, sự lo lắng đó là hành trang quý giá để ta mang theo trong vô lượng kiếp tu hành. Lúc nào cũng cúi đầu xin Phật gia hộ dìu dắt, chở che.”

TTPQ