CHÁNH TINH TẤN - PHƯƠNG PHÁP THIỀN ĐỊNH - PHẦN 1

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật Nay ta nghe tiếp loạt bài Tứ Diệu Đế Qua tới phần Bát Chánh Đạo Trong Bát Chánh Đạo thì hôm nay ta nghe tới phần chánh Tinh Tấn Bắt đầu giai đoạn khó của Đạo Phật Từ cái chánh kiến, chánh tư duy là ta chuẩn bị tâm hồn mình Cái chánh ngữ, chánh nghiệp là ta chuẩn bị cho cái phước của mình chánh mạng là ta chuẩn bị cho đời sống của mình Sau khi những điều chuẩn bị đó được hoàn chính, được đầy đủ Được sung mãng, đạo đức có rồi Phước đức có rồi, đời sống có rồi Thì bây giờ tới lúc chúng ta phải chuyển tất cả những điều đó Trở thành cái tâm linh giác ngộ Là bắt đầu thiền định Vì nếu mà không thiền định Thì những cái phước mà ta đã làm từ xưa Nó sẽ chuyển thành cái phước nhân thiên Đó là nhân thiên hữu lậu Đó là cứ hưởng rồi hết, hưởng rồi hết Vì hưởng rồi trong cái hưởng đó Chúng ta không giữ được mình Chúng ta dễ bị phạm lỗi lầm Rồi bị rơi xuống trở lại Tất cả chúng ta ngồi đây Hầu như ai cũng bị phạm điều đó Trong những quá khứ Chúng ta cũng từng làm được rất nhiều việc phúc đức Nhưng khi phước lên rồi Cái đạo đức ta không theo kịp Thiền định ta không theo kịp Cái vô ngã ta không có Thế là ta lại phạm lỗi lầm Và rơi xuống Nên nói không có phước Thì đời sẽ khổ Nhưng nếu có phước Đời gặp rất nhiều cám dỗ Thì lúc đó ta có quá nhiều chọn lựa Khi có phước ta có quá nhiều chọn lựa Và hầu như chúng ta đều chọn lựa Cái dục lạc của thế gian Ta rơi trở lại Đó là chưa nói tới những người mà bị kiêu mạn Rồi ác độc Thì cái sự rơi đọa Còn rất là nặng nề Như khi ta lên càng cao Mà nếu phạm sai lầm Thì cái đọa lại rất là nặng Tại lúc đó Cái phước của mình ảnh hưởng tới thân phận của nhiều người Phước ít Cái sức ảnh hưởng của ta không nhiều Nên ta có gây tội Thì ảnh hưởng không lớn Nhưng nếu phước ta nhiều quá Cái ảnh hưởng của ta đối với cộng đồng Nó rất là lớn Nên một cái sai lầm của ta Sẽ gây cái đau khổ cho rất nhiều người Thành thử khi ta đọa Là đọa rất là nặng Thật sự là không ai có trí tuệ như Đức Phật Khi Ngài dạy Bát Chánh Đạo Chúng ta đã chuẩn bị xong Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp Chánh mạng hết rồi Bây giờ phải tới lúc tu Tới lúc đi vào cái tâm linh thiền định Để vượt khỏi cái bảng ngã ngày xưa Vượt khỏi cái si mê lúc trước Mà hướng về con đường giác ngộ Giải thoát vô ngã Nên phải đi qua tránh tinh tấn Nhưng mà khi Từ một đời sống bình thường Quen với cái nội tâm loạn động Và chấp ngã Bây giờ bước vào cái thiền định Vô ngã, thanh tịnh Là một sự chuyển tiếp Một sự thay đổi cực kỳ lớn Không dễ gì làm được Cái chữ không dễ gì có nghĩa là khó Và vì cái việc tu tập thiền định là khó Nên Phật mới dùng cái chữ tránh tinh tấn Phải nỗ lực rất nhiều Cái nỗ lực này là không phải nỗ lực Làm phước nữa Mà nỗ lực này là nỗ lực Ngồi thiền Ngồi thiền là một việc khó khăn Nhiếp tâm cho thanh tịnh Là một việc cực kỳ khó khăn Dù có phước rồi đó Nhưng không phải dễ nhiếp tâm trong thanh tịnh liền được Cái quá trình này đòi hỏi nhiều thứ Chánh tinh tấn Là cái sức mạnh thôi Nhưng ta đòi hỏi Cái phương pháp Thời gian Công đức đủ thứ hết trơn đó Nhưng mà đại diện Đây là chánh tinh tấn Vì nó rất là khó Đó là lý do mà Như thầy Toàn Định Ông chủ Trì chùa Bửu Lâm Cứ mỗi ngày Đều phải báo cáo về tổ định Cái sinh hoạt tại đó Hôm nay bao nhiêu người đến chùa tụng kinh Bao nhiêu người ngồi thiền Như có những bữa mà Ngày xăm hối ngày rằm Nói báo cáo Thưa sư phụ hôm nay Sáu trăm người đến chùa Bú Lâm tụng kinh Ngồi thiền Chính chục người Nói con Con giáo hóa làm sao Mà sáu trăm người Nói bỏ về sạch Còn có mấy chục người Ngồi thiền như trời Nói dạy con cũng không biết nữa Thì Trách thầy cũng không được Mà Phật tử Nghe nói ngồi thiền Sợ Nhất là càng lớn tuổi Thì việc ngồi thiền Càng khó khăn Cái ngồi thiền Mà từ lúc bé được ngồi á Thì sẽ dễ dàng hơn Còn lớn mà ngồi Sẽ khó khăn Những người tu còn nhỏ Từ cái lớp thiếu nhi Lớp thanh niên Ngồi thiền Còn đỡ Lớn tuổi chút xíu Ngồi rất là Khó nói cái ngồi thôi Chưa nói tới bao nhiêu kỹ thuật khác Vì vậy Khi chúng ta có đạo tràng tu tập Thì nhiều người đến với đạo tràng Khi tuổi đã lớn Mà vẫn cố gắng ngồi thiền Thực sự đó là tránh tinh tấn Những người rất là đáng khen Chứ không phải dễ đâu Nhìn những người khen Hồi xưa đó Lúc đó là Ở chùa Từ Tân ta Mỗi tháng có 2 ngày tu tập Bác quan trai Và ngày mùa 1 Với ngày rầm Thì lúc đó là Sư Bác Từ Tân Mới mời sư về đây giảng Lúc đó là giảng Lúc đó cái này đang xây Thì giảng bên nhà bên kia Ngồi dưới đất Ngồi dưới đất kia Cũng chưa có ghế nào đàng hoàng Sư Bụ ngồi trên pháp tòa Và cứ ngồi dưới đất Giọng ở dưới là trắng bóc Sư Bụ giảng cái từ từ Đen lại từ từ Đen lại từ từ Nghĩa là cái gì Cái đầu á Hoặc là người già đi tu không à Nhưng mà khi sư Bụ giảng Rồi bắt đầu đưa thiền vào Thì bắt đầu đen từ từ Đen từ từ Tại là người già trốn hết Cho tới khi qua cái khóa thiền Mở khóa thiền Chính thức mở khóa thiền Thì hoàn toàn đen luôn Còn mấy người trắng Thì hay lắm Khổ lắm Không phải dễ đâu Bực rất khó chịu Bắt đầu chân nó từ từ nó đau Đây ta sẽ ngạc nhiên một điều thế này Tại sao tu Bằng một cái kỹ thuật ngồi Mà vất vả như vậy Sao ngồi gì cho nó dễ chịu Ví dụ ngồi ghế giữa Ngồi ghế giữa vậy cho nó dễ chịu Tại sao là Phật phải bắt Hai cái chân tréo lên Không được giữa Khi ta tu lâu rồi Ta sẽ hiểu điều này Vì ta cho hai người Một người ngồi thiền Bắt chân kiết già Ngồi nửa tiếng Một người ngồi ghế giữa Nửa tiếng Hai người Một người ngồi ghế giữa Người ngồi kiết già Một người đứng giữa cầm cái roi Ai nhúng nhích quất một cái Một lát nữa Cái người ngồi ghế giữa Dơ tay đầu hàng bỏ đi liền Mà cái người ngồi kiết già Ngồi qua khỏi nửa tiếng Ngồi luôn vẫn Ổn định được Lúc đó ta mới thấy Phật sáng suốt Sư thật Để mà ngồi lâu ổn định Nhập vào trong thiền định Và ngồi kiết già Mới ngồi lâu được Còn mọi tư thế khác Coi vậy chứ không bằng À Lúc đó ta mới thấy Nhưng ban đầu ta bị cái tê chân Bị cái đau chân hành hạ Khóc liệt Chết còn sướng hơn Nhiều người Ngồi thiền Mà thiếu điều khóc thét Bởi vì chân đau á Thầy mới an ngủi Xưa nay chưa thấy một ngôi mộ nào Ghi trên cái bia Tôi chết vì ngồi thiền cả Cho nên cứ ngồi đi không sao đâu Chứ ráng ngồi Ngồi thiền khó Cho nên khi ta cách Phật Xa từ từ từ từ rồi Người ta Bỏ bớt cái thiền Để tu cho nó dễ Và đạo Phật không còn Đầy đủ bác chánh đạo nữa Đây là một cái thiệt thòi Rất lớn cho chúng sinh Vì nếu Mà Ở nơi nào cũng tu Thiền Ở nơi nào cũng tu Đầy đủ bác chánh đạo Thì khi chúng sinh Được tiếp xúc với Phật Pháp Thì họ được gặp thiền định liền Thì cái lợi ích của họ là Đầy đủ Từ cái chánh kiến cho tới Cái chánh nghiệm chánh định Họ được học đầy đủ Phật Pháp Nhưng mà khi họ tiếp cận với Đạo Phật trong thời đại của ngày hôm nay Bị cắt bỏ bớt rất là nhiều Mà nhất là bỏ bớt cái thiền định Nhất bỏ bớt cái thiền định rồi Chúng sinh không được lợi ích Và giá trị của Đạo Phật làm sao Giảm liền Khi ta nghĩ tới Đạo Phật Người ta không còn nghĩ tới Cái thiền định cao siêu giác ngộ nữa Mà nghĩ tới cái gì Nghĩ tới những cái việc tu hành Đơn giản hơn rất là nhiều Và khi mà nghĩ tới Đạo Phật Người ta nghĩ tới những điều đơn giản hơn rất nhiều Thì Cái sự mà ngưỡng mộ đối với Phật Pháp Cũng làm sao Cũng giảm bớt liền Còn nếu khi người ta nghĩ đến Đạo Phật Là người ta nghĩ đến Những cái công phu thiền định Thanh tịnh giác ngộ Có tâm linh cao siêu Thì lòng ngưỡng mộ của con người Đối với Phật Pháp Cũng rất là Rất là cao Đây là một cái thiệt thòi của chúng sinh Nhưng mà bởi vì cách Phật đã xa Cái Kỹ thuật thiền Trong bác chánh đạo Cái phần bắt đầu từ chánh tinh thấn Khó quá Nên Nhiều khi đôi khi Bị cắt sén Giống như là Có nhiều cái tài liệu từ xưa Cũng dễ bị cắt sén Thì trong Đạo Phật Bác chánh đạo Cũng là một điều Bị cắt sén Trong thiền định Trong bác chánh đạo Phần thiền định Được nói tới ba phần cuối cùng Là Chánh tinh tấn Chánh niệm Và chánh định Chánh tinh tấn Là bắt đầu dụng công thiền định Chánh niệm Là bắt đầu có kết quả Và chánh định Là Có kết quả hẳn hồi Cái phần ở giữa chánh niệm Là phần Bắt đầu có kết quả Vậy mà nó kéo dài Cả một chi phần Của bác chánh đạo Rất là khó Ta phân biệt thế này Chánh tinh tấn Là ta phải dụng công vất vả Để giữ tâm Đừng cho loạn động Phần chánh định Là không giữ tâm nữa Tâm tự vào yên Định luôn Nhập định luôn Không cần dụng công Còn cái phần ở giữa Là chánh niệm Là cái phần hơi hơi Nhẹ nhàng Nhẹ nhàng Ta khéo giữ Nhẹ nhàng Nhẹ nhàng Là tâm Sẽ được thanh tịnh Lúc nào cũng thanh tịnh Nhẹ nhàng Nhẹ nhàng Hơi giữ rất ít Dĩ nhiên mức độ chưa phải sâu Nhưng như vậy Đã làm cho ta Có cái niềm tin Rất lớn Đối với Phật Pháp Vì lúc đó Ta sống một cuộc đời Khác hẳn rồi Vì ở nơi tránh tinh tấn Ta còn phải chiến đấu Còn phải dụng công Cho đúng phương pháp Và Ta vẫn là con người Của cái thế giới này Vẫn là con người Của thế giới này Nhưng khi ta bắt đầu Bước qua tránh niệm Là không cần Phải dụng công nhiều Mà Đời sống Đã bắt đầu Ung dung tự tại Thực sự Ta đã Là một con người khác Đã sống một đời sống khác Lúc nào Thấy mình vẫn cười Vẫn vui Vẫn bình thường Nhưng sự thật Con người đó Không phải của thế gian này nữa Mọi cái suy nghĩ Mọi cái quan điểm Mọi cái nhìn đời Khác hẳn Khác hẳn hết rồi Không còn giống ai hết Lúc đó tiền bạc Không mua chuột được Uy vũ Không khuất phục được Nói cái tính cách Nói giống như Một người quân tử Trong đạo nho Vì họ thấy hiền lành Nhưng một cái sức mạnh Của họ Vô hình Không có gì Có thể phá được Con người đã bắt đầu Có tránh niệm Còn tới tránh định Thì thôi không nói nữa Không dụng công gì Tâm yên luôn Không cần làm gì đó Và lúc đó Người đó không phải cõi này Đâu cõi trời Là cõi thánh gì đó Khi mà tới tránh định Mà trong ba phần Tránh tinh tấn Tránh niệm Tránh định rồi Chưa được gọi là Trứng quả Trứng quả Nó đã nói phần trước Ở diệt đế rồi Nó là một cái kết quả Là thánh đạo Nằm ở phần trước Còn phần bác tránh đạo này Là phần tu tập Tu từ cái tránh kiến Đi học đạo Từ từ Dũng cũng bao nhiêu tới Tới ngày hôm nay Ta nói về Thiền định Là tránh tinh tấn Cái quan trọng Của tránh tinh tấn Cái chữ tránh là đúng Cái tinh tấn Là dũng công Dũng công cho đúng Đúng đây là đúng cái gì Đúng phương pháp Vì nếu sai phương pháp Tu hoài Không có kết quả Mà ráng thêm nữa Hư cái đầu bệnh luôn Đây là Cái chỗ này Đây là một điều Ta phải hết sức cẩn thận Khi nói tới Thiền định là vậy Vì nếu ta tà tinh tấn Ngang đó cuộc đời ta tan vỡ Bắt đầu bệnh tâm thần liền Não hư liền Đó là lý do Mà ta nghe nói cái Ông tư thiện điên Bởi vì Ông tà tinh tấn Tu cái phương pháp sai lầm Còn cái người mà Tu tránh tinh tấn á Có thể chưa đủ phước Thì chưa chứng Nhưng không Bảo đảm không điên Không hư não Người cứ tỉnh tỉnh Khôn khôn Khỏe khỏe Để nó chờ Chờ đủ duyên Để mà Chứng đạo Còn không thì thôi Đứng yên đó Còn cái người tà tinh tấn Cái Thứ nhất là Bắt đầu họ nản từ từ Nản từ từ Thứ hai Có thể họ hư não Vì bệnh luôn Như các thầy mình Qua bên Hàn Quốc Đến thăm một vị hòa thượng Thì khi mà Đôi bên nói chuyện với nhau Thì Các thầy cũng trình bày Cái con đường Tu tập của chùa Phật Quang mình Thì cái vị hòa thượng Nó người cũng rất là đức độ Coi chứ Phật giáo Hàn Quốc Cũng tốt Vì đó nói thế này Vì đó ngày xưa Vì đó cũng bắt đầu Bằng việc tu thiền Tu suốt 40 năm trời Không kết quả Đành phải bỏ Đổi qua tình độ Ta nghe ta Thông cảm hoàn toàn Ta thông cảm hoàn toàn Với cái con người đó Với cái đạo đức đó Thật sự là những vị chân tu Nhưng chỉ bởi vì Không có may mắn Gặp được cái phương pháp đúng Nên 40 năm rồi Không hư não Nhưng không có kết quả Và nản Rồi bỏ Bỏ thiền định Đổi qua một phương pháp khác Để giữ được cái tu của mình Giữ được cái màu áo ca sa Giữ được cái Đời sống trong chùa thanh tịnh Nhưng không thể tiến được nữa Vì không có con đường của thiền định Mà đã đi qua 40 năm thiền định Không kết quả Ta nghe ta rất là đau xót Với 40 năm đó Mà nếu là có được phương pháp đúng rồi Thì bảo đảm Phải có kết quả tâm linh nào đó Cũng có thể gọi là một thiền sư rồi Chứ không phải là không Nhưng mà vì Không có đường lối Nên không có kết quả Đây là cái Thực trạng chung như vậy Vậy ở đâu mà ta tìm được Một cái phương pháp Đúng Để ta tu tập Và là tránh tinh tấn Cái phương pháp đúng Nó đâu biết Đây là một cái thử thách của ta Rất là lớn Ta không biết ở đâu dạy đúng Ai mở ra dạy thiền Cũng đều nói mình là đúng nhất Mà không biết ổng kết quả đâu Không biết Nhưng lúc nào ổng nói rất là hay Và nói là ổng đúng nhất Đó là cái bình Cái tình trạng chung Của các nơi dạy thiền Cả cái thế giới này là như vậy Và nếu ta có duyên với ông nào Thì ta tìm về cái ông Gọi là thiền sư đó Ta có duyên có nợ gì với ổng Cũng như ta mến Nghe ông nói ra thấy thích Rồi về với ông Nghĩ thôi Còn mà ta không có duyên Thì nhiều khi ông thầy khác Nhưng vậy hay hơn à Nhưng ta không có duyên Thế là ta cứ lãng lãng lãng lãng Đi bên ngoài Rồi hư một cuộc đời Tu tập của mình rất là ổng Cái gọi là cái duyên Rất là khó giải thích Vì nó thuộc về Tiền kiếp Như khi ta thương một người nào Nhiều khi ta xin Ta xem lại Ta thấy cái lý do nó không rõ đâu Nhưng mà chỉ bởi vì có duyên từ kiếp trước Nên ta thương một cách tự nhiên Và thôi không thắc mắc Không thắc mắc Bởi vì nó thuộc về nhân quả Thuộc về duyên nợ Giống như ngày hôm qua vậy Có một người nhắn tin cho thầy Nói hôm nay con không đến Khóa thiền tự tân Để nghe sư phụ giảng pháp được Vì hôm nay dỗ của ba con Thì thầy mới nhắn tin Thầy trả lời Thầy cũng không đến được Thắp nhang cho ông cụ Con thắp nhang dùm cho sư phụ Và nói với ba con rằng Thầy rất thương ba con Mà trong đời thầy chỉ gặp ông hai lần Một lần ông lên núi thăm thầy Một lần về nhà thăm ông Nhưng mà thầy thương ông sâu đậm Cũng không bao giờ nói chuyện Tại ông cũng già Ông quê mùa Ông cũng không biết nói gì Thầy cũng chưa bao giờ trao đổi Cũng không bao giờ Ông có điện thoại để nhắn tin Nói chung chỉ cần Một lần ngày xưa lắm Ông lên núi thăm Ngồi đó Ông cũng ngồi đó Ông cũng không nói gì Rồi ăn bữa cơm rồi về Rồi thầy về tới tận nhà thầy thăm ổng Nên như cũng ăn bữa cơm rồi về Ông cũng cười cười không nói gì Nhưng lòng thầy rất là thương Chỉ bởi vì cái duyên nợ Thầy hình như kiếp xưa Thầy ở nhờ ổng hết sáu tháng Và ổng rất thương thầy Trong thời gian thầy ở đầu đó Và thầy cũng rất thương ổng Cái tình cảm tới bây giờ Và cũng không giải thích được Cái tình thương yêu như vậy Nên khi ta chọn một vị thầy Để ta tu tập thiền định Thì ta sợ nhất Cái duyên nó chi phối ta Ta không biết ông thầy đó đúng hay sai Mà chỉ vì ta thương ổng Ta nghe lời ổng rồi theo ổng Mà nhiều khi ổng dạy trật lất Cái đó mới oan cuộc đời Đây mới là cái oan Vì cái duyên xưa nó kéo ta Chứ không phải vì trí tuệ ta kéo ta Nên cái chỗ này thì làm sao Giữa nhiều người dạy thiền Thì làm sao ta chọn được cái người dạy đúng Mà ta không bị cái duyên xưa nó kéo Chứ cái duyên xưa là nó kéo ta qua ông thầy Mà ông thầy đó chưa chắc đúng ạ Còn nếu mà ta may mắn Ta được cả hai Ta lựa được ông thầy dạy đúng Mà kiếp xưa ta có duyên với ổng Ta vừa thương ổng Mà được đón nhận một phương pháp thiền Rất đúng của ông Thì đó thật là may mắn trong đời Không biết mấy người ngồi đây có may mắn không biết nữa Không biết mấy người xui Thì trong trường hợp này đó Ta chỉ còn có một cách duy nhất là lễ Phật xin thôi Xin Phật gia hộ cho con gặp được một vị thầy dạy thiền đúng với ý của Phật nhất Thì lúc đó đó trong trường hợp ta có duyên với một ông thầy này Ông dạy sai Nhưng mà vì cái lời xin của ta đối với Phật Phật dắt ta qua ông thầy kia Lúc đó ta vẫn thương ông thầy này Nhưng ta vẫn phai học với ông thầy kia Thì đó là điều may mắn Cái duyên xưa ta không phụ Thì vì ta vẫn thương ông Không có bỏ ông Nhưng mà thầy thông cảm Thầy dạy nó có cái vấn đề gì đó Nên Phật bắt con qua ông này Con dạy sẽ tốt hơn Con dạy xong muốn con về con góp ý với thầy lại không sao Thầy vẫn thương con Con vẫn thương thầy mà Không sao Nhưng mà cái kỹ thuật thiền Nó là một điều nghiêm túc Nó là một điều lớn lao hơn Những cái duyên nợ cá nhân Con với thầy có duyên nợ cá nhân Nhưng Chánh pháp của Phật là một điều thiên liêng Vượt hơn Hơn những cái tình cảm Tình tầm thường Nên con xin phép thầy thông cảm Lâu lâu con cũng về thăm thầy Không sao Nó đành phải như vậy Đó là một cái cách như vậy Rồi còn một cái nữa Cái ông thầy mà ông dạy á Hầu hết tất cả những thiền sư dạy thiền Đều lấy kinh nghiệm của mình Ra dạy Ngày xưa mình đã tu cái gì Mình chứng bằng cách nào Thì đem nó dạy lại địa tử Nhưng khổ nổi Khổ nổi là cái kinh nghiệm của ông thầy Nó không phù hợp với Người chúng sinh khác Và cái kinh nghiệm của ông thầy Chỉ là một góc nhỏ Trên một cái bản đồ toàn diện của thiền định Cái bản đồ toàn diện của thiền định Nó là một bản đồ lớn Đầy đủ những phép chỉ Phép quán Nhưng ông thầy Phước ông lớn quá Ông tu sơ sơ Một góc nhỏ Cái ông chứng mất tiêu Ông nhập định được liền Rồi ông đem góc nhỏ ra Ông dạy Chúng sinh không lợi ích được Tại vì chúng sinh cần Một cái con đường Dạy về chỉ quán Đầy đủ hết Toàn bộ cái bản đồ Nên đây lại là một cái Một cái vấn đề thứ hai Mà làm cho người ta Tu thiền không kết quả Chỉ bởi vì ông thầy Ông dạy Sơ sài Mà tại sao ông dạy sơ sài Bởi vì ông tu sơ sài Ông tu sơ sài Sao ông chứng Vì cái phước ông đủ Nên đây ta sợ Cái mấy người có phước Thấy hay Nhưng mà lại là cái họa Cũng giống như bây giờ Mình đến mình hỏi Một ông nhà giàu Nói ông dạy tôi làm giàu Ông nói Ban đầu tôi Tôi ra lại cái nhà vườn Tôi mua 10 cái táo Tôi lau cho sạch sẽ Tôi gói lại cho đẹp Tôi đem ra ngoài đầu đường Tôi bán Cái là buổi hôm đó Tôi lời được 50 đồng Rồi qua ngày hôm sau Tôi lại có mua như vậy Đem ra đầu đường Tôi bán Tôi lời được 50 đồng Qua ngày thứ ba Ông nội tôi chết Để cho tôi 1 triệu đô Cái cách làm giàu là vậy đó Vì bây giờ mình có ông nội Chết để lại 1 triệu đô không Thế mình bắt trước ông Mình kia mua trái táo Mình bán Thì chừng nào mình giàu Thấy không Đó cái cách ổng là Ông mua bán sơ xài Rồi bất ngờ Cái phước tới ông giàu Chứ không phải vì Ông bán trái táo Mà ông giàu Nhưng ông dạy mình Ông sẽ dạy cái gì Dạy mình bán trái táo Đời nào mình giàu Rồi dạy mình cái gì Chờ ông nội chết Mà đâu phải ông nội nào Cũng có 1 triệu đô để cho mình Đó Nên cái ông thầy mà ông dạy Lại lệ thuộc vào kinh nghiệm của ông Ví dụ như ông thiền sư như vậy Ông nói Ông xô cửa vô hỏi ông thầy mình Thầy thế nào là đại ý Của tổ sư Ông thầy lấy cây quốc cho cái bóp Ông ngộ đạo Thế là từ đó cả cuộc đời Ông ai hỏi đạo Ông lấy cây ông đập không à Rồi cứ nói là Giáo ngoại biệt truyền Bất lập văn tử Không cần nói gì nữa trơn á Đập thôi là ngộ đạo Tại ngày xưa Người ta đập ông Ông ngộ đạo Còn bây giờ ông phát coi Ông đập cả 1 đời Ông chỉ đập Và không ai ngộ đạo Khiến người ta đau Thôi người ta không biết gì Người ta giận Người ta bỏ đi luôn Nên cái Kinh nghiệm của ông thầy Nhiều khi lại là Một cái điều hạn chế Đôi khi là làm cái họa Các thiền sư bị Cái đó nhiều lắm á Các thiền sư bị Cái đó nhiều lắm á Nên nếu ta May mắn mà gặp được Ông thầy này ông dạy Cả 1 cái bản đồ Chỉ quán đầy đủ Thì ta thực hành từng bước Đầy đủ hết Thì sau này ta sẽ dạy lại Cho người khác Bản thân mình tu có lợi ích Và mình sẽ Dạy được cho người khác Nên như Sư phụ dạy Thầy dạy thiền Có nhiều người cũng dễ dàng Đạt được kết quả Thầy bắt hồng Tu lại cho đủ Chỉ quán hết Phải kinh nghiệm đi Từng bước chỉ quán lại cho đủ hết Để sau này còn dạy người khác Còn mới tu sơ sơ ngang đó Có kết quả rồi Là đứng ngang đó luôn Và Hủy diệt đạo Phật luôn Bởi vì sau này mình dạy sơ xài Dạy ẩu Mình thì có kết quả Nhưng không ai có kết quả nữa Vì cái duyên mình là Chỉ tu như đó là được Nhưng người khác phải tu thêm Bao nhiêu bước nữa Và mình phải biết hết Bao nhiêu bước Bao nhiêu kỹ thuật Của thiền định Để dạy người khác Nên cái dạy thiền Học thiền Và dạy thiền phải học cho hết Và dạy cho hết Cho nếu ta Bị gói lại một góc nào nhỏ Thì Nhiều khi bản thân mình Có thể có lợi ích Nhưng sẽ không lợi ích cho chúng sinh Hôm nay cái bài giảng này Rất là khó nghe Chuyên sâu về thiền Nên mọi người ráng nghe nha Còn ai mà cảm thấy Lơ mơ ngủ thì Nhiều khi đây cũng là Thay cho thuốc ăn thần Cái bài này nó vậy đó Bài này nó khó lắm mà Nên khi ta học về tránh tinh thấn Là Ta cần học đầy đủ hết Về cái kỹ thuật Chỉ về quán cho đầy đủ Đừng nghe Cái ông đó Ông tu chứng Mà dồn hết cuộc đời mình cho ông Bởi vì đây là kinh nghiệm Có mấy ngàn năm trong đạo Phật Mấy ngàn năm trong đạo Phật Ta bị cái tình trạng Những người tu có kết quả Nhưng dạy sai Đây là một điều có thật Và làm sao Khiến cho sau này Trong đạo Phật Không còn ai có kết quả nữa Tu rất là khó Như một ông hòa thượng Bên Hàn Quốc ông Thang Nói tu tu thiền 40 năm rồi Không kết quả Đành phải bỏ Rất là tội Nghe đứt ruột luôn vậy Đó Là chỉ vì do đó Khi ta nghe Ông thầy đóng chứng Chứng chứng Đừng làm ơn Cẩn thận lại Không biết không dạy cái gì Cái quan trọng Không dạy cái gì Có phù hợp cho tất cả chúng sinh không Nên ở đây là thế này Ta cần một phương pháp Giống như một cái lưới Của Phạm Thiên Tung ra một cái lưới Thì cá lớn cá bé gì Bị gom lại hết Tỉ như ta tung một cái lưới Đánh cá như một người ngư dân Đánh cá bằng lưới Ở đây có ai thấy Mà quăng lưới trên sông chưa cả Cảnh rất là lãng mạn Ông ngư dân ông cực khổ Nhưng mình nhìn cái cảnh đó Mình chụp hình nó rất là đẹp Còn ổng thì đổ mồ hôi Bắt được con cá rất là khổ Là Cái lưới dưới rất là to Và dưới lưới nó có cái chì nó nặng lắm Ông có dùng hết sức mạnh Ông tung ra để nó trải ra Một khoảng diện tích mấy mét vuông thôi Thì nó chìm cái lưới xuống Con cá nào xuôi Lọt vào trong cái lúc mà Cái lưới đang chụp xuống Thì nó dính lại Nhưng mà nó có mấy loại lưới Thì cái lưới mà mắc to đó Thì mấy cái cá nhỏ nó sẽ thoát ra Còn lưới mà mắc nhỏ đó Thì cá lớn cá nhỏ gì bị gom bắt hết Thì ở đây vậy Ta cần cái loại lưới nhỏ mắc nhỏ Tung ra một cái Thì cá nhỏ cá lớn gì bắt hết Chúng ta là cá Mà cái lưới đó là gì Là phương pháp thiền định Ta cần một phương pháp thiền định Đầy đủ Là lưới mắc nhỏ đó Chụp một cái dính mình liền Đó là mình là con cá nhỏ Mình là sơ cơ Nhưng mà cái phương pháp nó chú đáo quá Cái phương pháp chỉ quán nó chặt chẽ quá Tên là mình không thoát được Là mình ứng dụng cái phương pháp đó Có kết quả liền Dù là ít Căn cơ mình thấp Mình ít nhưng có kết quả Vì mình đã dính vào trong cái lưới đó rồi Chỉ sợ ông thiền sư ông tung cái lưới to Ông tung ra một cái Nó là dính ai vậy Còn mình bị lọt ra khỏi cái lưới Cái phương pháp ống dậy Nó không kỹ Nên ai căn cơ cao Thì có kết quả Còn mình căn cơ thấp lại bị lọt ra ngoài Là đây cái chỗ ta cần một cái kỹ thuật Rất là là chú đáo Chặt chẽ Chi ly Tỉ mỉ Thì cái Kỹ thuật về tiền á Nó gồm hai Hai yếu tố là Chỉ và quán Chỉ trong chữ nho có nghĩa là dừng lại Stop Dừng lại Đình chỉ Chữ chỉ vậy Nhưng mà nếu ta dùng cái ngôn ngữ Kiểu khoa học Thì ta gọi nó là kỹ thuật Một kỹ thuật Cái thứ hai là quán Quán tức là Xoay Quán tức là xoay là Nhìn thấy một cái gì đó Một lẽ phải nào đó Một chân lý Một đạo lý nào đó Mà cái nhìn đó Làm cho tâm ta Thanh tịnh Hai cái chỉ và quán này Hai cái cách khác nhau trong thiền định Nhưng mỗi một cái có cái giá trị của nó Chỉ là Một kỹ thuật Để trị cái thân của ta Vì thân của ta Cái cấu trúc sinh lý của nó Là tạo ra vọng tưởng Nhớ như vậy Cái cấu trúc đó rất là phức tạp Bộ não của ta Tự nó mặc định Là phải luôn luôn suy nghĩ Đây đó là bản năng thường nhiên Đó là lý do ta rất khó nhiếp tâm Vì bộ não của ta Tự nó luôn luôn phải suy nghĩ Nó được mặc định như vậy Nên khi mà ta Tu tập để làm cho nó dừng Cái sự suy nghĩ Là ta đang chống ngược lại Cả cái bản năng Một cái hệ sinh lý của cơ thể Không phải dễ chút nào Cái cơ thể của ta Tự nó cứ khởi vọng tưởng Nên chỗ này mà chỗ mà Phật nói Là thân này không phải ta Tâm này không phải ta là vậy đó Trong cái tập Định Núi Thuyết thứ 64 Tôi sẽ gặp cái đoạn hồi thoại Giữa Đức Phật với ngoại đạo Về cái chỗ này Đức Phật chứng minh Là thân này không phải ta Tâm này không phải ta Là ở cái chỗ ta ra lệnh nó không được Cái thân này ta bắt nó đừng bệnh Nó muốn bệnh nó bệnh Tâm này ta bắt nó đừng suy nghĩ Không được nó cứ suy nghĩ Làm gì nhau Nại khái vậy Nên trong cái cơ chế Của cái vọng tưởng này Ta không ra lệnh nó được Vì nó là điều tự nhiên của não bộ Và cái khờ giải nhất Của cái người tu thiền Là tìm cách Diệt vọng tưởng Một cách trực tiếp Khi ta tìm cách Diệt vọng tưởng Một cách trực tiếp Thì có thể một tuần sau Một tháng sau Hay tối đa ba tháng sau Ta điên Điên liền không nói gì hết Có nhiều người Vậy cũng khỏe mạnh Vui vẻ Xong thời gian vắng Không nghe gặp lại Hỏi ông đó làm sao rồi Dạ ông điên rồi Hết hồn liền nói sao vậy Ông tu thiền Ông luyện khí công Với rồi Do Để tâm trên đầu Chú ý trên đầu Và trực tiếp Tìm cách diệt Trừ vọng tưởng Bộ não hư liền Nên cái Não bộ ta là Một cơ chế phức tạp Và cái Não bộ của ta Nó ảnh hưởng tới Toàn bộ cơ thể của ta Nên ta nhìn cái đầu Đừng nhìn cái đầu Mà nhìn toàn bộ Cái cơ thể của ta Nó ảnh hưởng từ dưới lên Nên nếu ta xem Cái cuốn mà Thiền học vấn đáp Có coi chưa ta Thiền học vấn đáp Thì trong đó có câu trả lời Cái gốc của vọng tưởng Nằm ở đâu Nằm dưới bụng Chứ không phải nằm trên đầu Đây là điều rất là lạ Thế giới chưa hề biết Chỉ có mấy người đọc cái cuốn Thiền định vấn đáp Mới biết thôi Thế giới chưa biết câu này Cái gốc của vọng tưởng Nằm ở dưới bụng Không phải nằm trên đầu Đó là lý do Mà cái người tu thiền Không bao giờ khờ dại Để tâm trên đầu Nên cái phương pháp chỉ Là phương pháp đối phó Với cái vọng tưởng Có nguồn gốc Sinh lý của thân Nên nó là kỹ thuật Kỹ thuật hoàn toàn Không có lý luận Không cần lý luận nhiều Những pháp ta theo dõi Hơi thở Ta để tâm chỗ này chỗ kia Nó là một loại kỹ thuật Không có lý luận Và nó đối phó Với cái nguồn gốc Của vọng tưởng Có nguồn gốc từ Sinh lý của thân Ta nhớ như vậy Còn quán là cái gì Quán là ta suy gẫm Về đạo lý Hay gọi là Xoay đến một cái sự thật Cái bản chất Của thân tâm Và cuộc đời như thế nào Mà khi ta thấy đúng Về nó Thì vọng tưởng không khởi À Cho nên quán Là một cái cách Mà Đối trị vọng tưởng Có nguyên lý Có nguồn gốc Của tâm lý Đối trị vọng tưởng Có nguồn gốc Của tâm lý Hai cái đó đi nhau Đi song song với nhau là vậy Chỉ là đối trị vọng tưởng Có nguồn gốc của Của sinh lý Của thân Và quán Là đối trị vọng tưởng Có nguồn gốc của Tâm Tâm lý Hai cái phương pháp Đi kè nhau Và ta phải biết hết Ta phải biết hết Để ta biết hết Để lợi ích cho chính mình Và sau này Ta có thể dạy người khác được Nên mỗi người học thiền Đều phải chuẩn bị Cái tâm thế Là phải dạy được cho Người khác Nên mình phải biết hết Và phải thực hành vất vả Để dạy cho người khác Và cái nhân quả là thế này Ai Lúc nào cũng tìm cách chia sẻ Điều tốt đẹp cho người khác Thì người đó được cái nhân quả Được cái quả báo là gì Sẽ rất là Giỏi Rất là giỏi Hồi xưa Hồi xưa thầy học giỏi Hồi xưa thầy học giỏi Hôm nay khoe lại một chút Chỉ bởi vì Cái lý do là Thầy học gì Thầy cũng nghĩ cách Chỉ lại cho người khác Hồi xưa là không có Cái lớp học đàng hoàng Đó Không có tài liệu Học gì đó Thầy phải học chữ nho Ở một cốc một mình Trong cái tròi Nhỏ một mình Tự học chữ nho Đến xin thầy của thầy Nói thầy Sao tự nhiên con thích học chữ nho quá Thầy cho phép con học Chút chút Thầy nói Học nhiều chứ Học chút gì chứ Thế là về Cái mầy mò từ học Mà khi thầy học như vậy Mà hồi đó cái vỡ viết ít lắm là Không có nhiều vỡ viết đâu Có một cái viết Có một cuốn vỡ là mừng lắm Không có Nhưng không có nhiều đâu Thời xưa cái xã hội mình còn nghèo Thầy ngồi mà thầy viết rất là kỹ Viết và phân tích Nét nào viết trước Nét nào viết sau Nghĩa đó là gì Tại sao cái Cái nét đó là như vậy Nó cộng lại bao nhiêu nét Để thành cái nghĩa đó Thầy phân tích rất là kỹ Để sau này người khác Cầm cái cuốn đó lên Học nhanh liền Vì mình vừa đang học Mà đã nghĩ tới Cái truyền lại cái này Cho người khác Được dễ học giống như vậy Và mới thấy À Thì ra Cái nguyên nhân của cái việc học giỏi Là vì mình hay dạy người khác Khi mình học Đã nghĩ tới cách chia sẻ kiến thức này Lại cho người sau Chứ không có giữ một mình Thì ra nhân quả của việc học giỏi Là chỗ này Chứ không phải là tại mình giỏi Mà tại vì có cái nhân quả của nó Lúc nào cũng muốn Chia sẻ Kiến thức cho người khác Thì trong thiền định này cũng vậy Ta mơ ước xây dựng Một tinh cầu giác ngộ Cả thế giới này Chúng sinh nào Cũng có thể bước vào thiền định được hết Mà sau này Thiền định sẽ trở thành một điều Bình thường Tự nhiên Như là cơm ăn Áo mặt Như là việc tập thể dục Mỗi ngày của mỗi con người Ngày hôm nay đó Thì thể dục được xem là Một môn tập luyện Khá như là bắt buộc Của các nhà trường Của các cơ quan Các công sở Và trong các gia đình Sau này Thiền định cũng sẽ là như vậy Sau này Thiền định cũng sẽ là một điều Tập luyện Tự nhiên Của cả loài người Trên thế giới này Nhưng mà Cái điều quan trọng Là cái ngày đó nó tới Thì con người đã nắm hết Kỹ thuật thiền định chưa Chỉ quán để hiểu hết chưa Hay là còn hiểu Lơ mơ thiếu thiếu tu điên à Phải tu cho đúng Cái quan động này vậy Đó là lý do Khi ta nghĩ tới ngày đó Ta nghĩ tới cái ngày sau Mà ngày sau thế giới Tìm đến bên nhau Ngồi thiền bên nhau Hạnh phúc vô bờ Thì cái phương pháp Phải đầy đủ Phải đúng Và cái trách nhiệm đó là Nơi Chúng ta ngày hôm nay Ngày hôm nay Khi chúng ta bắt đầu Vào ngồi thiền vậy Ráng tu cho đủ Tu cho đúng Để sau này Ta tiếp tục truyền lại Cho người khác Cái đủ Cái đúng đó Và mọi người Được lợi ích Phải nắm chỉ Và quán Rất là kỹ Là như vậy Hôm nay Chúng ta nghe bài pháp này Không có tính thời gian nha Không tính thời gian Tới đâu nó tới Tới nào hết thì thôi Không cần ăn cơm Không cần uống nước Không cần gì hết Không cần Quên hết Vợ chồng con cái Thôi bữa nay stop hết nha Hôm nay chỉ có Ai tránh tinh tấn thôi Nói lỡ đang ngồi thiền Lỡ đang nghe pháp Mà nhớ Người yêu sao Vọng tưởng Bỏ đi Nhà Nhưng mà trong cái chỉ Và quán đó Nhớ Lúc nào có cái gì Cái phước là Cái nền của chúng ta Chúng ta bước đi Trên cái nền tảng Của cái phước đó Nếu chúng ta bước đi Trên con đường thiền Mà nó không có cái nền phước Là sao Vấp Và hụt chân Và có khi Hết phước rồi Nó là cái vực Ta rơi xuống vực liền Nó không toàn là con đường nữa Mà Con đường này bị đứt Và nó là cái vực Rớt té liền Nên lúc nào cũng phải nhớ vậy Mặc dù ta đã tu đều Đầy đủ Từ cái tránh kiến Tránh tư Tránh nghiệp Tránh ngữ Có tạo phước rồi Nhưng trong lúc tu thiền Vẫn là phải làm sao Vẫn phải tiếp tục mà Mà làm phước Không được dừng Vì phước là cái nền Của thiền định Nói vậy Bây giờ ta nói Về phép chỉ trước Những cái kỹ thuật Từ căn bản Cho tới Lên Cao từ từ Mà mỗi cái căn bản Lên tới cao này Trong ngày hôm nay Ta nghe liệt kê qua Một cái hết liền Nhưng mỗi một phần đó Ta phải tu tập Mất một tuần Một tháng Hay một năm Vài năm mới tới Nhưng mà nghe Hôm nay Thì biết cho hết Tại vì có khi là Mình căn cơ Mình nhanh Mình tu một Phần đó Một tuần xong Tuần sau qua Phần khác Nhưng có khi căn cơ Mình không phải nhiều Cái phần đó Mình tu ba năm mới xong Nhưng biết thì phải biết hết Nên bây giờ ta liệt kê Từng cái chút xíu Thứ nhất Cái căn bản Của phép chỉ là Ngồi đúng Thư thế kiết già Đây là thử thách đầu tiên Thử thách đầu tiên Nên người lớn tuổi Sẽ vất vả Bởi vì cái chân Bắt tréo lên Đau vô cùng Và đây là lý do Nhiều người sợ Người tới lớn tuổi rồi Nghe thấy thiền trốn Nhưng mà không sao Như sư phụ nhớ ba của mình vậy Ông mất rồi Khi ông Ông đi tu rồi Tuổi đời Ông đã lớn Rồi Lúc đó thầy chỉ gửi cho ông mấy cái cuốn kinh Nikaya của Phật Ông ngồi đọc tới đọc lui và ông bắt chân Là người già bắt chân khó đó Thầy ông đã lớn tuổi lắm rồi Mới đi tu Vậy mà sau này có khi ông ngồi tới ba tiếng đồng hồ Thì cái căn bản ta nói là Người lớn tuổi Ngồi thiền sẽ khó Nhưng Không phải quá khó Ta vẫn có thể vượt qua được Còn người trẻ thì ta cố gắng ngồi Nhất mấy đứa nhỏ thì ngồi dễ lắm Cái ngồi thiền đúng tư thế Thì ta đi tìm các thầy các cô để hướng dẫn Cách bắt chân nào trước bắt chân nào sau Tay để lên như thế nào Lưng thẳng Mà đừng thẳng quá Hai vai xuôi Người buông lỏng mắt nhìn xuống như thế nào Thì mấy cái đó là nên Được hướng dẫn trực tiếp Chứ còn nói qua lời nói thì Nhiều khi ta hiểu nhầm Cái đó phải được minh họa Được có người hướng dẫn từng bước như vậy Điều đặc biệt là Khi ta ngồi cái tư thế kiết già đó Hai lòng bàn tay Hai lòng bàn chân Và cái bụng dưới Tụ lại một chỗ Đó Đó là cái ý chỉ Mà không có một tư thế nào khác Có bằng được Ta bắt kéo hai cái chân là hai lòng bàn chân xích lại gần bụng Ta đặt hai cái bàn tay lên với nhau Ngay trước hai bàn chân Là hai cái lòng bàn tay cũng tụ về cái đó luôn Nên nghĩa là Ngủ tâm Quy tụ Một cái bụng dưới Cũng gọi là một cái tâm Hai lòng bàn tay Hai lòng bàn chân là bốn cái tâm Là Năm cái tâm Tụ lại một chỗ Đó là về kỹ thuật Đó là lý do tại sao Mà ngồi kiết già nó quan trọng như vậy Rồi khi ta ngồi ta giữ cái lưng cho thẳng Thì vì ngồi cái lưng cong rồi Cái khí lực nó không chạy điều hòa Mà đừng có ưỡng quá Ủng quá thành ra dằn ép nó sẽ căng não Nên cái độ thẳng của xương sống Nó là một cái độ Chính xác Mà ta từ cảm nhận Cái này phải khung ngoan thôi Không ai dạy mình được Nhiều khi mình ngồi thiền Quý thầy cô thấy Quý thầy cô gõ gõ vào cái lưng Để cho mình thẳng Nhưng quý thầy quý cô Cũng không thể Điều chỉnh giùm mình Cái mức độ thẳng chính xác được Chỉ mình tự biết thôi Tại vì mình thẳng quá Mấy thầy cô thấy thẳng thẳng Được rồi bỏ đi Đâu có biết là mình đã thẳng quá Mình ưỡng thẳng quá Ủng thẳng quá Thì Căng não liền Mà nếu mình trùng quá Nó không phát huy được tác dụng Nó không Cái khí lực của mình và sự tỉnh giác Nó sẽ giảm bớt liền Nên cái độ thẳng của lưng Tự mình biết Như này là không ai Không ai làm thế cho mình được Có những điều không ai làm thế cho mình được Không ai chỉ mình được Chỉ sơ sơ thôi Tự mình phải biết Vì thôi Từ khi bắt chân ngồi kiếp già rồi Tay để vị trí đúng rồi đó Cái hai miệng ngậm lại Lưỡi đặt lên chân răng trên Mắt nhìn xuống Chứ chưa nhắm Ở giai đoạn đầu Ta không nhắm mắt Ta nhìn xuống thôi Nhìn xuống nhìn Nhưng mà không có nhìn Xoay tâm trăm Cái chỗ Cái đất Của phía trước mình Tại vì ta mắc cái gì Ta đang mắc Chú ý bên trong của mình Về thân chứ không có nhìn mở mắt Mà cái mở mắt Ở ban đầu Nó có cái tác dụng là gì Ta nhúc nhích Cái ta biết liền Ví dụ mình mở mắt Mình và ngồi vậy Cái mình thấy Cảnh vật nó lúc rắc Mình biết rồi mình Chỉnh lại Nên cái người mà ngồi thiền Mà bị giao động Nói làm ơn mở mắt ra Tâm chưa đủ vững Để nhắm mắt Thì không được nhắm mắt Cứ phải Mở mắt Để biết mình có lắc hay không Rồi tới Sau một giai đoạn Không biết bao nhiêu năm Mà Tâm mình đã thanh tịnh Đã tỉnh Đã sáng Và cái tâm nó giữ thân mình Cứ ngắt Lúc đó mới nhắm mắt Và nhắm mắt Sẽ đi vào sâu luôn Nên phải đợi tới lúc đó Chứ ban đầu Cứ phải mở mắt Nhìn xuống một chút như vậy Có nhiều người nhắm mắt Vội quá Cái người bị lắc không hay Mà tưởng đó là cái gì đó Thiền lạc Thiền hỷ Sự sung sướng trong thiền Ai ngờ đâu trật lắc Cái thiền lạc Thiền hỷ là thân Phải rất là vững Khi mà ngồi đúng hết rồi Thì bắt đầu tác ý Giữ cái thân là Giữ thân Đừng nhúc nhích Đây là cái thử thách kế tiếp Bắt chân lên đã đau rồi Bây giờ đừng cho nhúc nhích Mà chúng ta dễ chịu Chỉ khi nào được Được nhúc nhích Ngồi vậy chứ đâu Cứ phải nhúc nhích ngoài Chứ đâu có ngồi yên được đâu Người nghiêm túc nhất Coi vậy chứ nếu mà Xoay camera mà chạy nhanh Ta sẽ thấy người nhúc nhích Tại vì ai cũng phải nhúc nhích Chút xíu để cho dễ chịu Còn khi ta ngồi thiền Không được nhúc nhích Là cái khổ đầu tiên Cái vọng tưởng chưa nói Giữ cho thân cho yên Đã là cái khổ đầu tiên Nhưng đó là kỹ thuật Bắt buộc phải như vậy Vì nếu ta không kỹ về thân Sau này cái sự giao đồng của thân Nó phá tan cái công phu thiền định Mình không nhiếp tâm sâu được Nhưng cái trang bản phải đi cho Chắc giống như mấy ông thầy tập võ vậy Ông dạy đệ tử Ông dạy cái tấn trước à Nói sao thầy không dạy Con đấm đấm như trưa Mà cứ bắt đứng không à Nói nói Ờ cái chân mới đứng cho vững Cái chân mới đứng thấp Sàng cái bước tấn này Đi cho thật kỹ Rồi sau này Cái tay mình đánh mới linh hoạt Cái ông thầy dạy võ cũng vậy Cũng vậy khi ngồi thiền Là nói nhiếp tâm Nhưng mà làm ơn ngồi Kiết già cho kỹ Đừng nhúc nhích Nên cái giữ Đừng nhúc nhích Thì giữ làm sao Mình đâu có lấy Dày bó hay cây sắc Kềm kẹp cái thân mình được đâu Vậy giữ thân Không nhúc nhích Là bằng cái gì Bằng cái gì Bằng cái tâm mình thôi Phải không à Chỉ bằng tâm mình Từ kiểm soát toàn thân Cho nên lúc này Tâm là kiểm soát cái thân Tâm giữ cho thân Đừng nhúc nhích Xử lý cái thân Là bắt đầu bằng cái tâm Là đây là Cái ta không nói tới vọng tưởng Nên Vọng tưởng không khờ dại diệt trừ Diệt từ vọng tưởng Não sẽ hư Nên nào giờ ta không nói tới vọng tưởng Toàn nói cái gì đâu không Rồi tới hết chỉ quán Sau khi ta Ta tu tập đúng hết chỉ quán Không có một câu nào nói tới việc Diệt vọng tưởng cả Nhưng vọng tưởng nó tự hết Cũng giống như trong tránh mạng Cái tột đỉnh của tránh mạng là gì Nhớ không Tiền Nó tự tìm tới Tới mình À đó Chứ không phải là mình đi tìm tiền Cũng vậy Khi mà ta tu đúng rồi Vọng tưởng Tự nó tắt Chứ mình không có diệt vọng tưởng Cái định tự nó xuất hiện Chứ ta không đi tìm cái định Khi ta tu chỉ quán đúng rồi Tâm ta tự vào định Thì trong lúc này Giai đoạn đầu này Ta dùng cái tâm Để giữ cái thân Đừng cho nhúc nhích Ban đầu khó không Ban đầu để ý cái chân Thì cái tay nhúc nhích Để ý cái tay Thì cái vai nó nhúc nhích Để ý cái vai Cái đầu cho đừng cho nó ngay Thì cái chân nhúc nhích Từng thớ thịt nó nhúc nhích Cái chỗ này nó gồng lên chút xíu Mình để ý cái này buông nó ra Thì chỗ khác Cái cơ chỗ khác Nó gồng lên chút xíu Buông ra Cái chỗ khác Nó gồng lên chút Có không Nhìn bên ngoài Thấy không nhúc nhích Nhưng mà Toàn thân mình Cái chỗ này Nó vừa gồng Cái nó lại buông ra Chỗ kia Mình biết cái buông ra Cái này gồng Cái nó buông ra Mà nếu không biết Cái nó gồng luôn Ngồi cái nó cứ đơ Bởi vì đang gồng cái vai này Cũng gồng quá lâu Biết rồi Cái buông lỏng ra Thì bắt đầu dưới cái đầu gối này Cái bắp đùi nó gồng lên Vì nó đang đau quá Cái nó gồng lên Nên coi vậy Ban đầu là đừng cho nó nhúc nhích Trên cái hình dáng Nhưng mà Khi mà nó không nhúc nhích Hình dáng rồi Thì bắt đầu nó đang Nhúc nhích ở bên trong Là nó đang gồng Cái chỗ này Chút gồng cái cơ kia chút xíu Gồng cái bắp này Có không Ai đã kinh nghiệm ngồi thiền Có nhớ cái đó không Đoạn đường cay đắng này Qua cầu Đều biết phải không Những nỗi khổ đầu tiên đó Rồi Thì bắt đầu cái Đừng cho nhúc nhích Để bắt đầu Cái mình cứ gồng chỗ này Gồng kia Thì ta Cái thứ hai là Không nhúc nhích Mà toàn thân vẫn phải Mềm mại Buông lỏng Đây là bắt đầu Cái ta cái thứ hai Khó rồi đó Ta cứ gồng này gồng kia Mặc là thấy người không nhúc nhích Về hình dáng nữa Xoay camera Không thấy nhúc nhích Nhưng mà ta đang gồng Bí mật chỗ này chỗ kia Cơ cứng cái này Căng chỗ kia Thì ta cái thứ hai Kiểm tra hết Buông lỏng nó xuống hết Buông lỏng hết toàn bộ Mà vẫn không nhúc nhích Cái trạng thái đó rất là hay Mà khi ta đạt được trạng thái đó rồi Ta cũng cảm thấy Mình bắt đầu rất dễ chịu Tâm bắt đầu thư thái Rồi bắt đầu bớt nóng giận rồi đó Ra bên ngoài công việc Xử lý rồi bớt căng thẳng rồi đó Nó có cái hay liền Tâm chưa định Nhưng mà hôm qua đó Mình nhớ Ví dụ hôm nay mình ngồi thiền Bắt đầu mình ngồi kiết già Giữ thân được bất động Và buông lỏng toàn thân được mềm mại hết Ngồi Tâm này chưa yên Vọng tưởng nghĩ tùm lum đủ thứ chuyện Nghĩ từ đây Nghĩ qua tới Mỹ Qua tới Nga Qua tới Quran Đi đánh nhau Iran Nó tham gia chiến trường Ở tùm lum các nơi đó Nhưng mà Cái thân này mình giữ được cái gì Bất động và mềm mại Thì nó có kết quả liền Trong đời sống của mình Kết quả trong đời sống Bắt đầu mình đi chùa về Thấy ông chồng mặc quần sờ lõ Ngồi đưa võng toàn Tên Với khi đống chén chưa rửa Quần áo chưa ai bỏ vô vặt Cái nồi cơm chưa ai cắm điện để nấu Bình thường mà như vậy rồi là Bắt đầu là mình tới chuyện với mình rồi đó Tới công chuyện rồi đó Tới công chuyện với mình rồi đó Rồi đó Nói là tôi cưới ông bao nhiêu năm Mà sao tới bây giờ ông chưa có nên thân Ví dụ vậy đó là mình sẽ bắt đầu sổ Tiếng nho tiếng đồ ra tùm lum Nhưng hôm nay tại vì mình mới đi chùa Mình đã đạt được cái trình độ ngồi thiện Bất động và mềm mại Khi mình thấy tùm lum đó Chén để tùm lum đồ chưa giặt rồi Cơm chưa cắm Và ông ngồi ông nằm trên mỏng toàn Tên cái mặt quần sờ lõn hát bọn cổ Ví dụ vậy Mọi lần là sôi máu rồi đó Nhưng bữa nay Bỗng nhiên mình cứ cười cười Không nói gì Không giận Thôi Thôi lỡ cưới nhà em bé Thôi ráng chịu cuộc đời Cái nghiệp này vậy Thôi mình đi rửa chén là vậy Bắt đầu mình sực nhớ lại Ủa Hôm qua cái cảnh này là mình Nhảy nóc nhà rồi Sau bữa nay mình cười cười Chỉ bởi vì bắt đầu thiền có tác dụng Đi vào trong đời sống của mình Là đã giữ thân được mềm mại Và bất động Nó đã đánh vào tâm lý mình liền Bây giờ mình chưa thấy có kết quả gì Đang còn ngồi còn đau còn cực Nhưng mà chỉ mới cái giữ thân mềm mại Bất động trong tư thế kiết già thôi Mà bữa nay mình đã không Không leo nóc nhà nữa Thôi Không làm Sao toàn nói xấu với ông chồng không cả Kỳ Rồi bây giờ cái chỉ kế tiếp Cái đó ta tập được bao lâu mới được Cái đó bao lâu Tập được cái mềm mại Giữ thân mềm mại bất động Trong tư thế kiết già Bao lâu thì xong Hai tiếng đồng hồ phải không Tập chừng hai tiếng Bao lâu Hai năm hả Thật ra thì vài tháng thôi Trung bình thì vài tháng Vài tháng là bắt đầu được rồi Bây giờ khi mà ta giữ thân được mềm mại bất động rồi Bắt đầu tới cái chỉ kế tiếp là gì Cái chỉ thứ ba đó Ngôi kiết già giữ thân mềm mại bất động Thứ ba là biết rõ toàn thân Mà không được để ý trên đầu Đây là một bí quyết Khi ngồi thiền tuyệt đối không được chú ý trên đầu Không được để ý trên đầu Không được để tâm trên đầu Biết toàn thân Nói là biết toàn thân Nhưng vui lòng từ cổ xuống dưới thôi Mà càng thấp càng tốt Là vì sao vậy Vì nếu cần thì ta lý giải bằng cái nguyên phương pháp âm dương Nguyên lý âm dương của vũ trụ Cái âm là cái góc Cái dở dưới là cái góc Bùa dưỡng cái góc Ở trên tượng nó tốt Không có khờ dại mà chú ý trên đầu Hồi xưa thầy có một cái hối hận Lúc gặp ông thầy Ông thường tọa Lúc đó ông còn thường tọa Giờ hòa thượng rồi Ông bị Parkinson Tay nó bị rung rung Thì mới nói là Hồi ra hòa thượng Lúc đó còn kêu bằng thầy Tay thầy rung Thầy đừng có chữa cái tay Thầy đừng đi châm gối cái tay Tại cái tay thầy rung nó góc nó trên não Nên thầy chữa cái não Nên mới hết cái tay rung Cái lúc thầy mới quay qua ông thầy cái bên Tại ông thầy cái bên Ông là một thiền sư Ông thiền sư ông nhập định rồi tốt Mà không ai biết Tại ông sống bình dĩ lắm Ông ngồi bên cạnh Ông bình dân Không ai hiểu Chỉ có thầy biết thôi Thầy biết ông là Ông là một thiền sư Nói thầy vui lòng Thầy để tay lên trên đầu Thầy đây Thầy thanh tịnh Thầy giữ tâm cho ông Chữa bớt Sẽ ông ra bớt được cái đầu Thì ông thầy Cái ông thiền sư Ông nghe lời Ông này cũng vui vẻ Hoan hỉ Để tay lên đầu Hai ông để tay lên đầu Thầy đi chỗ khác Rồi không biết Này không hết bệnh chưa Ông biết còn Ông thiền sư Thầy hôm nay Thầy chết rồi Không ai biết Ông là thiền sư Ông thiền sư Thầy thật là giỏi Chứ không phải bừa Sống lẫn lẫn Trong đạo Phật Mình như nhiều vị Cũng kỳ đặc lắm Nhưng mà người ta không biết Thì thầy rất là hối hận Cái mà kêu ông thiền sư Để tay lên đầu Cái ông thầy kia Để chữa Parkinson Ông thầy kia thì vẫn còn sống Giờ làm họ tượng lớn rồi Thật ra là Cái não nó hư Thì tay mình mới rung Nhưng mà để chữa cái não hư Đừng chữa cái não Mà chữa đâu Dưới bụng Tại vì gốc của mọi cái não Nằm dưới bụng Nên lúc đó Mà nếu để tâm dưới bụng Thì não nó sẽ lành Và não nó lành Thì tay hết rung Đó là nguyên lý Mà hôm đó Thầy chỉ nói gắn gọn như vậy Nói tay thầy rung Thầy đừng có đi chăm cứu Chữa cái tay mắt con Nằm trên não Và nhờ ông thầy kia chữa cái não Đó là một sự sai lầm của thầy Thầy phụ vẫn hối hận tới bây giờ Nhưng mà may sao ông thầy vẫn còn sống Còn cái ông chữa ông thì chết rồi Nói sao kỳ Ông thầy nói xấu Trên cõi kia ông nghe hết trơn Tại ông là thiền sư đắc đạo á Giờ này ông còn cõi trên á Thầy thông cảm hả Phật Tại sao ta biết toàn thân Bởi vì gốc của vọng tưởng là Ở phía dưới Thật ra ta phải để tâm ở dưới bụng Ở dưới đáy bụng Thì mới trị được vọng tưởng Nhưng người mới ngồi thiền Ta chưa thể ngay tức khắc Mà ta để ý ở dưới liền Do đó ta cần một giai đoạn Bình thẳng là biết toàn thân Mà cái biết toàn thân này Ta sẽ áp dụng rất là lâu Kéo rất là dài Kể cả sau này Khi ta tu tới giai đoạn cao rồi Tâm thanh tịnh rồi Thì cái biết toàn thân này Vẫn ứng dụng trong đời sống hàng ngày Ví dụ sau này Khi ta ngồi thiền Tâm vào định được rồi Thì khi mà không ngồi thiền Thì tu làm sao Khi mà không ngồi thiền Vẫn biết toàn thân Đi tới đi lui co dũi tay chân Nói chuyện này Cái nọ làm lũng Vẫn biết toàn thân Nên cái biết toàn thân này Là Nó là một cái Kỹ thuật Xuyên suốt Từ lúc ngày hôm nay Ta ngồi kiếp già Cho tới sau này Mình chứng rồi Vẫn còn giữ nó để tu Nên ta thấy Cái người mà họ Thu thiền mà có kết quả đó Họ cười Họ nói với mình Họ vui vẻ đi tới lui Thật ra họ đang biết toàn thân Lúc nào cũng an trú với chính mình Mà cái chính mình của họ Là cái toàn thân Sau này Không biết hôm nay có kịp nói tới không Sau này ta sẽ nói qua tới Cái tứ niệm sứ Ta sẽ hiểu tại sao Là biết toàn thân Nó là Cái công phu xuyên suốt Xuyên suốt Nhưng ban đầu ta vậy Cứ biết toàn thân Biết toàn thân Mà buôn lỏng toàn thân Mà lúc đó ta ngồi Đã không nhúm nhích rồi Tại ta quen Cái kiếp già không nhúm nhích rồi Nhưng ở đây lúc nào Cũng ngồi Biết toàn thân Và buôn lỏng toàn thân Lúc đó vòng tưởng còn không Còn không Còn sao không còn Nó còn mơ ước trúng việc lót nữa Chứ đừng có nói Ngồi nghỉ tùm lum nữa chơn á Nên biết toàn thân Mà buôn lỏng toàn thân Vòng tưởng vẫn đang chạy Nhưng vòng tưởng nó chạy Nó chạy đi đâu Cái câu hỏi này rất là quan trọng nha Nhớ cái câu hỏi này Vì câu hỏi này Ta sẽ theo suốt hết Cả cái thời gian tiền định của ta Ta đang biết toàn thân Buôn lỏng toàn thân Nhưng vòng tưởng nó vẫn đang chạy Nó chạy đi đâu Nó chạy khỏi thân Nhớ nhìn Đúng không ạ Ta nghĩ tới những chuyện này Chuyện kia trên cuộc đời Ta nghĩ Chuyện nhà Chuyện cửa Chuyện làm ăn Chuyện lời Buôn bán Ôi đủ thứ chuyện Thậm chí nhớ Phim Hàn Quốc nữa Đại khái vậy Nó tức là Nó rời khỏi thân Và như vậy Khi mà ta biết toàn thân Có nghĩa là gì Có nghĩa là Kéo vòng tưởng lại Phải không ạ Đừng cho Nó chạy xa Đó là kỹ thuật đầu tiên Nó không tắt đâu Nhưng mà nó nhớm chạy đi Cứ mình nhớ toàn thân Nó quay lại Nó ở lại với mình Không khởi nữa Đây là nguyên tắc đầu tiên Để trị vòng tưởng Vòng tưởng nó nghĩ đủ thứ chuyện Nó rời khỏi thân mình liền Thế nên đầu tiên ta biết thân Là đã kéo vòng tưởng lại Trở lại Không cho nó chạy xa Tắt thì không tắt Nên nó không chạy xa Nó lẫn quẩn Rồi nó lại khởi lại Ta biết toàn thân Và nó quay lại Với mình Dễ không? Thấy rõ chưa? Thấy rõ kỹ thuật hợp lý không? Đó Một cộng với một là Hai Đó rõ ràng Nên hôm nay ta nghe Cái vương pháp thiền định như vậy Ta thấy rõ Ta đang đi từng bước Một cộng một là hai Vòng tưởng đi đâu? Ra khỏi thân Đi chạy hết cái thế giới Vậy ta biết toàn thân Là kéo vòng tưởng trở lại Có cái gì thắc mắc không? Quá hợp lý đi phải không ạ? Nó là căn bản là như vậy đó Nhưng mà vòng tưởng Nó không có đơn giản Như là ta vừa nói Nó không có đơn giản Nó là chạy ra ngoài Khỏi Ta biết toàn thân Nó quay lại với ta Rồi nó ngoan ở lại đó Vòng tưởng nó hư lắm Nó hư lắm Mình vừa kéo nó lại Nó xảy ra Nó chạy mất liền Mà lần này nó chạy đi Mình cũng theo nó luôn Mình cũng không còn biết toàn thân luôn Đây cái vấn đề là chỗ này đây Vấn đề là vòng tưởng Đi đâu? Ra khỏi thân Khi mình biết toàn thân Kéo vòng tưởng lại Nhưng khi vòng tưởng lại Đi khỏi thân Nó kéo mình đi luôn Mình không còn nhớ Để biết toàn thân Cái chỗ khó của thiền định Là chỗ này Là cái chỗ là Vòng tưởng khởi lên Nó khỏi thân Và nó dắt mình đi luôn Đi vào thế giới luôn Đi vào cái nội dung của nó luôn Nó có những vòng tưởng Nó có cái nội dung Và mình chìm trong cái nội dung đó luôn Mình cũng quên mất cái thân mình luôn Đáng lẽ mình phải biết toàn thân Để kéo nó lại Nhưng nó đi luôn Và nó dắt mình đi luôn Tới chừng mình nhớ ra là Cái tiếng dung Xả thiền đã kêu Thì ra là Nửa tiếng đồng hồ 45 phút vừa rồi Ta thả hồn theo Theo mây gió Không có Ngồi thiền được gì cả Cái khó là chỗ này Cái khó là chỗ này Đúng không ạ Ai tu thiền Cũng là bị cái này Vậy phải làm sao Làm sao lúc đó Là mình nhớ lại thân Để kéo vòng tưởng Về lại với thân Nếu mà làm sao Thực sự á Có một số người Có cái may mắn Có ơn trên Theo dõi Khi mình bắt chân Mình ngồi thiền Cái là chư thiên Ở dọn Khi thấy mình vòng tưởng Chạy xa quá Cái họ sẽ vỗ vai mình một cái Hay họ làm tiếng động Là mình tỉnh lại À mình sẽ nhớ Ôi quay rồi Lật đặc quay lại Chết cha rồi Nãy giờ đi qua tới Mỹ rồi Nãy giờ quay lại Quay lại với cái thân của mình Thì đó là do chư thiên nhắc Nhưng mà trong trường hợp Nhiều khi mình Không được chư thiên nhắc Không được chư thiên chạm Hợp vai mình một cái như vậy Và có thể đi luôn Thì cái gì nhắc mình Để quay lại với thân Tiếng chuông Nhớ cái này Đây là bí mật Và là căn bản Phước Nhớ như vậy Phước Lúc này chỉ Phước cứu mình thôi Chứ không ai cứu mình được Đừng nói mình tài Đừng nói mình có tài Là mình ngồi thiền Nhíp tâm giỏi lắm Tôi giữ tránh niệm chặt lắm Không có chuyện đó đâu Hơn thua nhau là Phước thôi Người có Phước Tự nhiên rất dễ nhớ Lại cái thân Vòng tưởng Và kéo mình đi Phước khởi lên Cái mình sức nhớ Mình quay lại An trú thân Kéo vòng tưởng lại Lại vòng tưởng nó khởi lên Mình lại nhớ cái thân Kéo lại Chính cái mình thường xuyên nhớ được thân mình Để kéo vòng tưởng quay lại Là do Phước Nhớ dùm nha Phước là gốc của cái này Đừng nói ai tài hơn ai Cái chỗ này Đừng nói ai thông minh Đừng nói ai giàu sang Quyền quý Không có gì hết trơn Chỗ này là cái chỗ Cái Phước tu bí mật Mà không Mình nói Không nói tài nữa Có nhiều tiền cũng thua Tiền cao bạc Còn gì cũng thua Chỉ coi Phước Bí mật nào đó Mà cái Phước này Thường là gì Do tôn kính Phật Thương yêu Chúng sinh Lòng khiêm hạ Giúp ai gì được Thì giúp nhất là Rủ người khác đi tu Phước mà độ người khác tu hành Là chính là cái chỗ này Trong thiền định Ta hiện ra điều này Khi vòng tưởng nó khởi lên Chạy đi khỏi thân Ta nhớ lại thân Để kéo nó trở lại Chỗ đó là do Phước Mà Phước đó là Do mình lo cho Huynh đệ tu tập Nên ai cũng vậy Nhớ mình rủ người này Độ người kia Sao cho cả cái thế giới này Cùng biết tu Thì đó là Mình sẽ có Phước như vậy Nha Đó là cái bước thứ mấy rồi Thứ ba rồi Bây giờ tới bước thứ tư Nãy giờ ta nói biết toàn thân Bây giờ Khó hơn một chút là biết xuống dưới bụng Xuống dưới bụng Bụng dưới Dưới rúng Cái vùng nguyên cái vùng Phía dưới Thì khi mà Ta yên Cái toàn thân yên rồi Ta mới có thể mà Thu xuống dưới bụng được Chứ mà Mới đầu mà thu xuống dưới bụng Cũng không phải là dễ Nên ta biết toàn thân Một thời gian rồi Mấy tháng rồi đó Có thể một năm Mấy tháng Quen rồi bắt đầu ta để ý dưới bụng Mà nó không bị chạy loạn Lúc này tâm bớt loạn Dĩ nhiên vòng tưởng còn Vì mình ta chưa có nhập được định Thì vẫn còn loạn Ta đang tu Đây là phép chỉ mà Thì vòng tưởng làm sao Nó cũng sao Nó đi Đi khỏi Nhưng hồi nãy ta không nói là đi khỏi thân nữa Mà đi khỏi bụng Lúc này nhờ cái phước cũng vậy Cũng cái phước dắt ra đi Như ta nói về phước là cái nền Làm cho ta nhớ lại cái bụng Quay lại với cái bụng Thì vòng tưởng sao Không đi nữa Đó Cũng là 1 cộng với 1 là 2 Nhưng tới giai đoạn này là 2 cộng với 2 là Là 4 Cao hơn một chút Khó hơn một chút Nhưng bắt đầu là Tinh tế hơn Cái vòng tưởng Bắt đầu bớt quậy hơn Trước đây nói là Vòng tưởng rời khỏi thân Ta quay lại biết thân Vì vòng tưởng rời khỏi thân Ta quay lại biết cái bụng Sâu hơn Cái mức độ sâu hơn Vì đó Và cái biết với bụng này Thường ta khó áp dụng được Trong đời sống hàng ngày Vì trong đời sống hàng ngày Mà cái người có thiền định Thì vẫn biết toàn thân Cái biết toàn thân đó Đi sâu vào thành tứ niệm sứ Biết thân Biết thọ Biết tâm Còn biết Pháp này Chứng A-la-hán rồi Đó Cái đó là người Còn bình thường của ta Đang trong ngồi thiền giai đoạn này Bắt đầu tới giai đoạn Kỹ hơn một chút Từ cái biết toàn thân Rộng rãi Quay lại biết dưới bụng thôi Cái bụng dưới Vì dưới bụng dưới này Mới là cái gốc của vòng tưởng Nhớ như vậy Nói ai chứng minh được Cái bụng dưới là cái gốc của vòng tưởng Khoa học chưa nói Khoa học chưa nói Bởi vì khoa học chưa biết Ngày nào khoa học sẽ biết Nhưng hôm nay khoa học đã bắt đầu biết rồi Biết là như thế nào Họ mới phát hiện ra là Thường thường là Thần kinh não chúng ta là Những cái neuron thần kinh Nó là những tế bào đặc biệt Những tế bào đặc biệt Còn cơ thể ta là những tế bào bình thường Tế bào của cơ nó khác Tế bào xương nó khác Và tế bào não nó khác Tế bào não ta gọi là những neuron thần kinh Thì cái neuron thần kinh là ta Hiểu rằng nó chỉ nằm trên não thôi Vì nó là Nhiệm vụ của nó là suy nghĩ và truyền tín hiệu Còn những nơi khác Nó những cái tế bào Của xương, của cơ, của ruột, của phổi Thì nó là dạng khác Nhưng bất ngờ khoa học phát hiện ra là Dưới ruột ta có neuron thần kinh À không ngờ Đây là cái điều mà đạo học của Phương Đông đã thấy Thì ngày hôm nay khoa học mới bắt đầu nhìn thấy Không ngờ là dưới ruột ta có neuron thần kinh Và cái ruột ta, cái neuron thần kinh này Giống như nhiệm vụ nó không phải suy nghĩ Tại vì ta suy nghĩ toàn bộ trên não Vậy cái neuron thần kinh dưới ruột để làm gì Cái gốc của vòng tưởng nằm dưới bụng Thì nhiều người sẽ nghi ngờ Nhưng ngày hôm nay không ngờ Khoa học cũng bắt đầu tìm thấy manh nha Phát hiện các neuron thần kinh nằm dưới ruột Tim cũng có neuron thần kinh Cho nên nghe nói là I love you with all my heart Em yêu anh bằng cả trái tim Thì đúng Cái tim nó có bị, nó có neuron thần kinh đỏng á Nó biết yêu chứ không phải không đâu Nhưng mà không ngờ dưới ruột Nó cũng có neuron thần kinh Và cái nhiệm vụ của neuron thần kinh Ở dưới ruột để làm gì Giống như không phải để suy nghĩ Và cái nối, kết nối giữa neuron thần kinh dưới ruột Với neuron thần kinh ở trên đầu Là cái gì Thì đây câu trả lời nằm trong đạo học của Phương Đông Chứ khoa học cũng chưa tìm thấy Nó chính là gốc của vòng tưởng Mọi cái suy nghĩ trên đầu Thật sự là do dưới bụng nó đi lên Mà khi dưới bụng ta không Được kiểm soát, được an trú Thì nó cứ tuôn cái mầm Đưa lên não Và kích động não suy nghĩ Đây là một bí mật Trên ngày hôm nay Khi ta an trú ở dưới bụng Là ta đang Vỗ về các neuron thần kinh dưới ruột Thế làm trên não Ta bắt đầu êm dịu từ từ Bớt vòng tưởng từ từ Bớt vòng tưởng Có nhiều người ngang chỗ này Đã nhập định được Cái người, nhiều người là Chỉ cần để tâm dưới bụng thôi Là họ nhập định được liền Và từ đó về sau Họ dạy cái phương pháp là Cứ để tâm dưới bụng là Vào thiền định Chứng thiền định liền Chẳng mất con đường Không còn mở rộng Thật ra thiền còn nhiều cái khác Chứ không phải chỉ như đó Nhưng họ hên quá Họ ngang đó Họ chứng Nên ta sợ Những người tu dễ chứng Những người tu dễ chứng Họ dạy không kỹ Dạy không kỹ như những người Không có lợi cho chúng sinh Nên khi mà ta Để tâm được dưới bụng Là một bước tiến khá lớn Tâm rất là dễ yên Vì tâm Vòng tưởng rất khó đi xa Hồi xưa khi ta để biết toàn thân Coi chứ cái vùng thân rộng lớn Nó còn lỏng lẻo Vòng tưởng nó còn đi mất ra khỏi thân Nhưng ngày hôm nay Ta đã gom xuống dưới bụng rồi Thì vòng tưởng rất khó thoát Bước ra khỏi thân để chạy đi xa Đó là lý do Mà ở cái giai đoạn Ta để tâm ở dưới bụng Thì vòng tưởng bớt rất nhiều Giai đoạn này vòng tưởng bớt rất nhiều là vậy Vì ta neo nó chặt hơn Kỹ hơn như vậy Bởi một kỹ thuật khác nữa Là một phép chỉ khác nữa là hơi thở Cái hơi thở của ta nó liên quan với Với tâm ta Hơi thở nó có hai cái tính Nó có hai thuộc tính Vừa là thuộc tính Gọi là thực vật Vừa là một thuộc tính động vật Thuộc tính thực vật có nghĩa là tự nó thở Mình không để ý cho nó Nó cũng tự thở Nên hơi thở nó có thuộc tính thực vật Và nó có thuộc tính động vật là gì? Mình để mình cố ý thở Thì nó thở Cái gì mình cố ý Thì nó thuộc về động vật Còn cái gì mà mình không cố ý Mà nó tự động nó làm Ta gọi là thực vật Những cái từ ngữ này nó chuyên môn trong y khoa Đúng không em? Nó nhỏ em bác sĩ đó Nó hỏi phải kiểm tra nó đồng ý hay không Thì cái hơi thở ta nó có cả hai thuộc tính Một thuộc tính thực vật Mình không cần đi tới nó nó vẫn thở Thì không thở chết liền sao? Và nó có thuộc tính động vật Mình cố ý thở Nó thở Nó theo mình Cái hơi thở rất là lạ Và cái thuộc tính thứ ba Là hơi thở phản ánh nội tâm Ví dụ khi ta căng thẳng thì hơi thở là sao? Rất là mạnh Còn khi ta thanh thản thì sao? Hơi thở nó nhẹ Đây Chì khóa cũng nằm ngay chỗ đó Và như vậy Nếu Ta Điều chỉnh được hơi thở Khéo léo Thì tức là ta điều khiển được Tâm À Ta trở lại cái công thức Là đừng trực tiếp mà Diệt trừ vọng tưởng Đừng trực tiếp Diệt trừ vọng tưởng Mà chỉ sao? Đối phó vọng tưởng qua Trung gian Mà nhiều cái trung gian nãy giờ Thì hôm nay bây giờ ta nói tới hơi thở Hơi thở cũng là một cái trung gian gián tiếp Ta điều khiển vọng tưởng Chứ không khờ dại mà Nhìn thẳng vọng tưởng Đối diện vọng tưởng Diệt trừ vọng tưởng Nên ở đây Hơi thở là một vấn đề Hơi thở là Một thành tố Một yếu tố Liên quan tới nội tâm Nên ta phải xử lý hơi thở Nghe mệt chưa? Cái bài hôm nay rất là quan trọng Hôm nay ai có duyên nghe được bài này Cái người này Phải nói là có công đức Người này được Chư Thiên yêu mến Hôm nay Chư Thiên mới bắt về đây nghe bài này Bài này khó lắm Không phải dễ Nó chuyên sâu Bao nhiêu bài pháp khác Là đi hết cùng trời cuối đất Đủ thứ chuyện Đời nghe rất lý thú Nhưng cái bài này đi vào thiền định rồi Rất là khó nghe Chỉ những người Rất có tâm tu hành Mới chịu khó nghe bài này Còn không là vừa nghe vừa Vừa Đâu mất rồi? Rất là ngủ rồi à Ai nghe bài này mà không ngủ Là Con cưng của Phật Còn mà nghe Mà ngủ Là con thường thường của Phật Bài này khó lắm Bài này khó Nhưng mà không phải dễ Ở đây đó Ta Khi ta biết rằng hơi thở Nó liên quan tới tâm Bắt đầu ta phải xử lý hơi thở Nhưng mà xử lý cách nào Đây cái chỗ này là mấy là khó nè Nếu ta cố ý điều khiển hơi thở Để thở theo ý mình Là ta đang Khởi động bộ não lên Là não bị căng liền Trên cái người Ngồi hít Nát điên liền Là não căng lên liền Không biết tại sao tôi tu thiền Mà đầu tôi bị căng Tâm tôi căng rồi tôi bức rứt Ai nói gì tôi cũng muốn cãi lộn Bởi vì Ráng thở Tại vì khi ta ráng thở Não ta đang khởi động Thần kinh điều khiển hơi thở Để bị khởi động Và cái thần kinh điều khiển hơi thở khởi động Nó làm căng hết toàn bộ não của ta luôn Những tình cảm Những cảm xúc Nó động theo hết Nó lây lan dây chuyền Thế là sau khi buổi ngồi thiền ra là Đừng ai đụng thấy tôi à Đụng thấy chết liền Quánh liền à Mới ngồi thiền ra xong Là sẵn sàng đánh lộn liền Là tại vì Nãy giờ điều khiển hơi thở Nên vì vậy Cái hơi thở này phải rất là khéo Hơi thở rất khéo Nên ở đây là Bước đầu tập hơi thở Là ta tập biết Mà không điều khiển Bước đầu là phải như vậy Ta thấy nó thở vào Mạnh Có khi nó thở vào nhẹ Có khi nó thở vào dài Có khi nó ngắn Luôn luôn khi Ta biết hơi thở Thì ta điều khiển hơi thở Đó là nguyên tắc của tâm Nhớ như vậy Nguyên tắc của tâm là Mình không để ý hơi thở Thì hơi thở nó chuyển sang Cái thuộc tính thực vật Nó tự động thở Nhưng khi mình để ý Cái hơi thở Thì hơi thở nó chuyển sang Cái chế độ động vật Là mình điều khiển liền Cái chỗ này rất là tế nhị Xù nó chậm chậm lại Chỗ này lại để hiểu nha Hiểu để mình giải thích cho mọi người Khi mình không để ý hơi thở Thì hơi thở nó chuyển sang Chế độ Thực vật Tự động thở Nhưng khi mình vừa để ý Hơi thở một cái Nhất là trong thiền Mình vừa để ý hơi thở một cái Thì lập tức Hơi thở nó chuyển sang chế độ Động vật là Điều khiển Đó là cái tự nhiên Của con người Nhưng mà khi mình điều khiển Hơi thở Thì não sẽ Căng Và não căng Là coi như cuộc đời Tu hành mình Thất bại Mà nếu mình bỏ mặt hơi thở Thì mình quên mất Một yếu tố quan trọng Để Trị tâm Vì hơi thở và tâm Liên quan với nhau Ta nhớ Mình khi mình Động loạn Hơi thở mạnh Khi mình thanh tịnh Hơi thở nhẹ Nó liên quan rất chặt chẽ Do đó mình phải biết Xử lý hơi thở Nhưng cái xử lý hơi thở Phải khôn Phải khéo Phải trí tuệ Bởi vì hơi thở Nó có hai thuộc tính Như thế Không để ý tới nó Nó trở thành thực vật Tự động thở Để ý tới nó Trở thành động vật Mình phải điều khiển Mà khi mình điều khiển Thì não căng Não căng thì Hư rồi Cho nên để ý hơi thở Mà não không căng Cái trung đạo này Là hôm nay Ta phải Phải hiểu Thật ra nhiều người Theo sư phụ lâu Thì cũng biết cái này rồi Nhưng hôm nay Sư phụ phải nói lại Vì đây là một giáo trình chung Là ta tập Lúc đó ta ngồi thiền Biết toàn thân Rồi biết bụng dưới rồi Bắt đầu ta để ý hơi thở Hơi thở vào Hơi thở ra Biết mà không điều khiển Dễ không Khó Phải thông minh Nên thật sự Đi vào thiền Là dành cho những người Thông minh Nói cái câu này Thì hơi phân biệt Đẳng cấp Phân biệt con người Nhưng nó là một sự thật Nó là một sự thật Chỉ những người thông minh Mới ngồi thiền được Còn người không thông minh Không ngồi thiền được Đó là lý do mà Sáu trăm người Tới chùa Để xám hối Tới giờ phút Bắt đầu ngồi thiền Đếm lại còn Chính chục người Ta không nói Năm trăm người kia là Không thông minh Ta chỉ nói rằng Họ Ta dùng chữ gì Thế mà không xúc phạm cả Khó quá Tìm chữ không ra Nhưng mà thiền Nó khó như vậy Nên thật sự Cái người mà Yêu thích thiền Thì đầu tiên Ta phải hiểu họ thông minh Người thông minh Mới yêu thích thiền định Bởi vì Bắt đầu đi tới Giai đoạn này là khó nè Biết hơi thở Mà không điều khiển Trong khi Thuộc tính của hơi thở Ta biết nó một cái Nó chuyển qua hệ thống động vật Hệ thống là Chế độ động vật Liền là phải điều khiển Vậy mà ta phải điều chỉnh Làm sao Biết hơi thở Mà không điều khiển Nó dài Nó ngắn Cái chỗ này Ứng với cái câu kinh Trong Phật dạy Hơi thở vào dài Tôi biết hơi thở vào dài Hơi thở vào Ra dài Tôi biết hơi thở ra dài Hơi thở vào ngắn Tôi biết hơi thở vào ngắn Hơi thở ra ngắn Tôi biết hơi thở ra ngắn Trong kinh Phật dạy Nghĩa là giai đoạn này Chính là giai đoạn biết Mà không điều khiển Là cái chỗ này Ta phải đọc bằng kinh đó Để ta hiểu ý Phật Nhưng mà Ngày xưa cái ngôn ngữ Ấn Độ Nó không đủ từ Như mình bây giờ Mình bây giờ Mình có cái câu là Biết mà không điều khiển Biết mà không điều khiển Năm chữ Mình hôm nay là Biết hơi thở mà không điều khiển Ngày xưa Phật diễn tả Cái năm chữ đó Bằng một đoạn kinh rất là dài Hơi thở vào Tôi biết hơi thở vào Hơi thở ra Tôi biết hơi thở ra Hơi thở vào dài Tôi biết hơi thở vào dài Hơi thở ra dài Tôi biết hơi thở ra dài Hơi thở vào ngắn Tôi biết hơi thở vào ngắn Hơi thở ra ngắn Tôi biết hơi thở ra ngắn Ngủ chưa Đọc kinh có cái lợi gì đó Dễ ngủ Đọc như đó ngủ Nhưng mà bởi vì Hồi xưa cái từ ngữ không đủ Buộc lòng Đức Phật Phải nói một cách dài dòng vậy đó Rồi Còn ngày nay mình nói đúng 5 chữ Biết mà không điều khiển Và mình hiểu được Nhưng mà để làm được điều đó Bắt đầu ngồi biết hơi thở Bắt đầu nó chạy ra Khi mình biết rồi Nó qua chế độ động vật liền Nó điều khiển Nó dài Nó mạnh này hơn Mà mình phải giữ Đừng điều khiển Biết mà không điều khiển Tập bao lâu thì được Kinh nghiệm mỗi người Tập bao lâu thì được Xưa Sưu dạy cái này Sưu dạy khoảng 6 tháng à Ủi từ tánh nào đó Phải không ta Hay 1 năm vậy đó Chỉ cái giai đoạn này không Sưu cũng triển khai hết cả năm Là biết mà không điều khiển Cái chỗ này rồi Rồi cả một thời gian dài Ta bắt đầu biết Tất cả các phép chỉ Từ biết toàn thân Biết bụng dưới Biết hơi thở Giữ thân mềm mại bất động Bắt đầu ta đi tới Một cái hơi thở Đỉnh cao của phép chỉ Không điều khiển Nhưng phải khéo điều khiển Để hơi thở Chậm Ít Êm Cái chỗ này Ta phải rất là thông minh Tâm phải rất là thuần Mới có thể thở được Một cái hơi thở Chậm Ít Êm Trong khi tâm vẫn để dưới bụng Chú ý ở dưới bụng dưới Chậm Ít Êm Chậm Êm thì hiểu Nhưng ít làm ta ngạc nhiên Vì nếu ít Thì ta làm sao đủ oxy lên ảo À Cái chỗ này phải rất là khéo Trên Đừng để ít quá Mà thiếu oxy lên ảo nhất đầu liền Nhưng Đừng để ít Thì tâm nhiên Chỗ này ai dạy mình có thước nào đo không Có đo được không Hay là mình thở Mình phải để cái máy đo hít vô Mấy Mấy hơi Mấy Mấy Mấy Mấy Mấy cc Vân vân Hít vô mấy cc Thở ra mấy cc Không có máy đo Và chỗ này một lần nữa Tự mình Đo lấy mình Tự mình Cảm nhận lấy mình Mà tự mình cảm nhận Để cái hơi thở Ít vừa đủ thôi Vừa đủ để Để cột được tâm mình Thì cái này Cũng là một loại Rất là thông minh Nên ta nói một lần nữa Chỉ những người Rất thông minh Mới vào thiền được Còn những người thông minh Bất ngờ nhập định Thì thôi Duyên phước thôi Ngày xưa họ cúng vừa Một vị thánh nào Nhiều quá rồi Bây giờ Cái trí thông minh Họ chưa đủ Nhưng cái phước xưa Lớn quá Thì họ nhập định luôn Và họ nhập định rồi Cũng không dạy ai được Tại vì họ không đủ tinh tế Để phân tích ra Tới những điều như thế này Để dạy người khác Thì thấy một đời Đạo hạnh Thanh tịnh Vui vui vậy thôi Không giáo hóa được Tại vì họ không đủ tinh tế Mà thiền Thì cực kỳ tinh tế Nên chỗ này Nên khi ta giữ hơi thở chậm Dễ hiểu phải không Êm dễ hiểu Nhưng ít Rất là khó hiểu Và tìm được hơi thở Chậm ít êm Vừa đúng cái mức của nó Không nhiều hơn Không ít hơn Đúng chính xác Một cái điểm đó Để tâm mình nhíp lại Chỗ này là một sự cảm nhận Cực kỳ tinh tế Và phải rất là thông minh Không phải ai cũng hiểu Mấy ngàn người Ngồi trong pháp hội này Cũng không phải ai Cũng nhận ra được chỗ này Nhưng mà ta cứ lễ Phật Ta xin nha Ta lễ Phật Ta xin rồi Một ngày nào đó Ta sẽ nhận ra Cái hơi thở Chậm ít êm này Lúc đó ta sẽ thấy an lạc Thấy hạnh phúc Nhíp được tâm Ta nói về cái phép chỉ Ta còn một vài cái Phép chỉ Bí truyền Phái sinh Bí truyền Nhưng mà hỗ trợ Rất là tốt Cho thiền định Một là Khi ngồi thiền Ta để tâm Ở cái mảnh xương cùng Ở phía sau Dưới thác linh Nó là một cái Mảnh xương cùng Hình tam giác Nó là Hình như là Một miếng xương khá to So với cơ thể Như nó to nhất gì Mảnh xương này Thì khi ta để tâm Nhẹ nhàng ở đó Nó làm phát sinh nội lực liền Ví dụ như lưng ta Bị cong Ta không cần Ráng giữ cái lưng cho thẳng Mà chỉ cần Để tâm ở dưới Cái chỗ xương cùng Một lùn nội lực Nó dần cái lưng ta thẳng lên lại liền Cho ta không cần cố ý Mà Nếu thường xuyên để tâm Ở nơi cái Cái xương cùng Toàn bộ hệ thống Cấu trúc xương của ta Nó chắc lại từ từ Mà nó tạo một cái nội lực Ngầm ngầm ngầm ngầm Bảo vệ bộ não ta luôn Nên đây là một cái Một cái bí quyết Bí truyền Không được nói công khai Nhưng mà Người xưa Họ có áp dụng Cái thứ hai nữa là Ta để tâm ở dưới đáy buồn Nơi hội âm Ở dưới đáy Thì khi để tâm ở dưới đáy Bộ hội âm Nó chữa hết bộ não của ta Và cho tới ngày hôm nay Thì sư phụ ít biết Ít nhất ba người Nhờ để tâm hội âm Mà chứng thiền luôn Ít nhất ba người Đã được như vậy Là cũng cái cơ duyên của họ Để dưới hội âm An trú vậy Bất ngờ Chứng thiền Nhập thiền Nên mà Nếu mà ta không chứng thiền Thì nó cũng sửa soạn lại Bộ não ta hết Vậy vì coi vậy Chứ mỗi người chúng ta đều có Một trục trặc nào đó Trong cái não của mình Thấy mọi người thấy mặt ngoài Tươi tỉnh vậy chứ Trong người ta đều có Một cái bệnh nào đó Trong não ta cũng đều có Một cái khuyết điểm nào đó Ta không biết Nhưng mà nếu ta để tâm Với hội âm Thì nó chữa những cái bệnh Tiềm tàng Tiềm tàng Ở trong bộ não của ta Làm cho mình Thông minh hơn Điềm tĩnh hơn Khôn hơn Một chút Như vậy Nhưng có một điểm Cực kỳ quan trọng Đó là cái điểm Kanda Kinh xưa gọi là Kanda Điểm này rất là lạ Bên Trung Hoa Họ hay gọi là Đăng Điền Mà có Ấn Độ Ngôn ngữ cổ Thì gọi là Kanda Sáu phân Dưới rốn Ở ngoài da Một điểm Kinh xưa Gọi Kanda Giữ tâm nơi ấy Không thay đổi Vọng tưởng Tự nhiên Không đi xa Với cái điểm Kanda này Thì ta Có thể hình dung Giống như một chiếc thuyền Bị trôi dạc Ngoài cái sóng gió Minh mông Ta dùng rất nhiều Cái kỹ thuật Nhiều phương pháp Kéo lại về với bờ Nhưng mà Sóng vỗ Vẫn có thể đánh bật Cái thuyền đi Ra ngoài kia trở lại Thì lúc đó Ta cần cái cọc Rất là cứng Ở trên bờ Và một cái xây dây cột Cái thuyền Nêu lại cái chỗ đó Cho nên Dù sóng gió Sóng vỗ Gió Thổi gì hết Cái thuyền nó có nhấp nhô Còn đứng đó Nhưng nó không Bị đánh văng Trôi ra ngoài Biển khơi lại lần nữa Nhờ cái xây dây cột này Thì cái điểm Kanda này Chính là cái điểm Kỳ diệu đó Ta phải dùng cái điểm Kỳ diệu Vì ai tu lâu rồi Mới thấy nó màu nhiệm Rất là lùng Không nói Không năng Không lý luận Chỉ để tâm lên Một điểm Kanda thôi Sáu phân Dưới ruốn Ở ngoài da Một điểm đó thôi Nhưng mà Không dễ Ta phải đi qua Một giai đoạn Rất là dài Của biết toàn thân Biết dưới bụng Biết hơi thở Mà không điều khiển Rồi hơi thở Chậm Ít êm Ta đi qua Rất nhiều Cái giai đoạn Trước đó Giai đoạn chỉ Tức là kỹ thuật Trước đó Khi tâm ta Bắt đầu Tinh tế Ta mới có thể An trú Ở một điểm Kanda này Mà điểm Kanda này Là một điểm Của trí tuệ Chứ nó không phải Một điểm cụ thể Giống như cái mục rùi Mình rờ rờ Thấy được Nó không có cái gì á Hoàn toàn nó vô hình Không cảm xúc Mà mình định vị Nó bằng trí tuệ Mà thôi Không có cái cảm giác gì Không cảm xúc Nên ai muốn tìm Một cái điểm Kanda Cụ thể Là sai lầm Là vọng tưởng Là căng não Là hư ạ Nên nó không coi hết Nó chỉ là một điểm vô hình Không cảm xúc Không cảm giác Và mình biết nó nằm đó Bằng trí tuệ Và để tâm ở đó Vậy thôi Nhưng nó làm cái neo Vọng tưởng Bị cột về đó hết Nói gì Nó là một cánh cửa Nó là bước thềm Nó là sợi dây neo Tâm ta Bị bắt buộc Phải cột vào đó Không chạy đâu được hết Khi mà ta có một điểm Kanda rồi Vọng tưởng Rất khó chạy Bước khỏi thân ta Trước đây Ta để ý toàn thân Vọng tưởng Ra khỏi thân Nó đi cả thế giới Rồi sau đó Ta để dưới bụng dưới Nó vẫn chạy Nhưng ta dễ kéo về Còn nếu đã Để được một điểm Ở dưới Kanda rồi Rất khó chạy thoát ta Và đây là cánh cửa Để nhập định luôn Có thể là vào định được luôn Nên ai mà Tìm được cái điểm Kanda Nói là tìm cho nó Không phải là điểm cụ thể Mình hiểu như vậy thôi Thì là tâm đã đến giai đoạn Rất là tinh tế Rất là an ổn Ngày xưa Đức Phật cũng được Các vị giáo thọ sư Trong triều đình Dạy cái điểm này Ngài nhập định năm 12 tuổi Lúc ngày an lạc Vua cha Đang làm lễ hạ điền Ý xèo vậy Cái ngài Thích quá Thấy cái bóng cây mát Ngài ngồi xuống ngồi Để tâm Kanda Lát sau nhập sơ thiền luôn Tao nhớ Ngài Mila Rapa Một thánh xưa Của Tây Tạng của vị Chính nhờ ông thầy Khi mà rời thầy Để xin đi nhập thất Trên núi xa Ông thầy cho Cái bài kệ dạy Về cái Kanda Rồi ngài cũng đắc đạo luôn Nên cái điểm Kanda này Rất là kỳ lạ Sau khi ta biết Các phép chỉ Ta biết các phép quán rồi Thì nhớ Cái điểm Kanda này Là cái điểm cuối cùng Để ta Ta đi Ta sống Ta tu Mà cũng khó nói ra ngoài được Vì nó thuộc Một kỹ thuật bí truyền Do đó là Ta không cần nói rộng rãi Ai có duyên Thì ta chia sẻ Trên bao nhiêu người ngồi đây Sống để bụng Chết em đi Đừng nói cho ai biết Giữ bí mật nha Giữ bí mật của mình Bây giờ ta qua tới phép quán Thép quán Thực sự nó là cái tác ý Nó là cái suy nghĩ Ta có những cái suy nghĩ loạn tưởng Ta có những suy nghĩ sai lầm Ta có những suy nghĩ ác độc Mấy cái đó từ từ Ta tu giai đoạn trước Ta loại trừ hết rồi Thì ta còn lại cái tác ý Trong cái điều thiện Trong cái đạo lý Người mà tu thuần rồi Họ vẫn còn suy nghĩ Nhưng cái suy nghĩ của họ Nó trong Trong cái giới vức Của đạo lý Và trong điều thiện Cái người đó mình nhìn vào tâm họ Mình thấy họ hiền lành Nhìn gương mặt họ mình thấy Tại không còn những cái ác tâm nữa Không còn những cái tâm hại Người này Mưu cầu kia tham vọng ích kỷ không có Tâm họ có vẫn còn động Nhưng cái suy nghĩ Trong đạo lý Và trong điều thiện Thì cái đó ta không gọi là quán Cái đó ta gọi là Như lý Tác ý Mà tác ý suy nghĩ Đúng với đạo lý Mà cái đó nó cần thiết lắm Cần thiết là Ví dụ Ví dụ như ta Ví dụ ta đi ngang con đường Có bà già bà nhìn ta Bà ngơ ngơ bà nhìn ta Rồi ta đi qua luôn Ta không nghĩ gì Thì cũng chẳng có lỗi gì Tại hai người xa lạ Ví dụ lại Ví dụ ta đi qua đường Có một bà già xa lạ Bà đứng bên lề đường Bà nhìn thấy ta Bà đưa con mắt ngơ ngơ nhìn ta Tại bà cũng không biết ta Bà ta cũng không biết bà Rồi ta đi qua luôn Rồi thôi hết chuyện Nhưng hết chuyện đó Mới làm cái dở Của ta Vì ta không biết Như lý tác ý Nếu ta biết Như lý tác ý Ta đi ngang qua bà già Bà nhìn ta ngơ ngơ Thì trong cái nhìn ngơ ngơ đó Nó có nhiều nỗi niềm Cái nỗi niềm gì Nỗi niềm của một người Có ai quen hay không Nhìn ta Tại vì người già Nhiều khi cô đơn lắm Con cháu đi xa hết trơn Đôi khi đứng bên ngoài Trong chờ gặp người quen Hàng xóm Bạn cũ nào đó Để có thể có một nụ cười Có một câu thăm hỏi Nó cũng ấm áp với tuổi già Ta không quen bà Bà không quen ta Cuối cùng kiểm tra nhìn nhau Không ai quen ai ta đi luôn Cũng không có lỗi gì Nhưng đối với đạo lý Nó là lỗi Nó là thiếu Cái như lý tác ý Lúc đó nếu ta là người có Như lý tác ý Thì cái đơn giản nhất Là trong âm thầm Ta xin gửi đến cụ một chút Tình yêu thương Rồi ta đi luôn Cái chút đó thôi Cũng là một cái như lý tác ý tốt Mà nếu ta có thêm chút thời giờ Ta khẽ cuối chào cụ Cười một chút Cho cụ một chút ấm áp Thật sự cụ nhìn thấy được Còn hồi nãy ta Gửi tình yêu thương vô hình Cũng không biết Và cụ cũng tiếp tục cô đơn Của tuổi già Nhưng ta chỉ cần khứng lại một chút xíu Ta chào cụ Mỉm cười giúp xíu Ta đi luôn Ngày hôm đó Tâm hồn cụ có một chút ấm áp Một chút nở hoa Cái đó gọi là như lý tác ý Hoặc hay hơn nữa Ta cất tiếng Nói con chào cụ ạ Cụ có gần đây không Ngày đó ta cho cụ một món quà Của ngày hôm đó Với một người già Cô đơn Nhiều nổi niềm Như lý tác ý là vậy Trong cái cuộc đời Vô số chuyện đời Vô số tình huống Ta đừng là một người Vô tâm Vô cảm Mà lúc nào cũng vậy Cái đạo lý của từ bi Yêu thương Của sự khiêm hạ Cũng đầy trong tâm hồn mình Đụng chuyện là những cái đó Nó khởi lên liền Đụng chuyện là nó khởi lên liền Ví dụ như Như Như hồi nãy Nãy sư bác vậy Hôm qua ta Thầy Pháp Tâm viết cái bài nhạc Hát cho sư bác Cái khoa thiệm qua với sáng nay Sáng nay Khi mà ngồi uống trà trên đó Thì sư bác nói câu này Cái đau khổ nhất là Cái mà tiếp nhận Một niềm vui Cái đó là người có như lý tác ý Là bởi vì sao Bởi vì niềm vui Cái lời khen ngợi Lúc nào cũng là cái mồi bẫy Cho sự kêu mạng Nhưng sư bác là một người Có tu hành và tỉnh táo Nên sư bác nói câu đó là Cái đau khổ là khi tiếp nhận Niềm vui lời khen ngợi Tại sao gọi là đau khổ Bởi vì phải đối phó Với những cái kêu mạng Thầm kính nào đó Nó trực chờ Nó khởi lên Đó là người có như lý tác ý Người có đạo lý Bên trong đầy yêu thương Đầy khiêm hạ Thì mình Đung chuyện mọi tình huống Mình biết khởi như lý tác ý lên Để giữ tâm mình trong Đạo đức Trong điều thiện Đó là như lý tác ý Và cái như lý tác ý Giá trị của đó là Giữ tâm hồn mình trong Đạo đức trong điều thiện Nhưng qua tới phép quán Là một cái sự cao cấp Để đi vào thiền định Quán là để đối trị vọng tưởng Có nguồn gốc của tâm lý Tại sao ta loạn động Tại sao ta suy nghĩ Bởi vì ta ham muốn Bởi vì ta giận hờn Bởi vì ta ích kỷ Bởi vì ta kêu mạng Bởi vì ta cố chấp Đây là những cái tâm lý Rất nhiều cái loại tâm lý Những cái tâm lý Nó cứ tiềm tàn Tiềm tàn Trong nội tâm ta Và nó làm khởi vọng tưởng lên liên tục Khởi cái này khởi kia lên liên tục Nên khi mà Ta khởi vọng tưởng Thì ta dùng cái phép chỉ Tức là Trận cái nguồn gốc của thân Nhưng phải biết Dùng phép quán Để trận cái nguồn gốc Của tâm Cái kiết xử Của truyền cái Của những bản năng Tập khí Những thói quen Những cái tánh xấu Từ xưa Chính vì những cái tập khí xấu Những tánh xấu Những kiết xử Những truyền cái xấu Nó làm cho vọng tưởng Tuôn trào Không dừng được Và phép quán Chính là Đối trị những điều đó Mà phép quán Tại sao nó có thể Đối trị với những điều đó Bởi vì nó Lọt vào một loại công thức Như thế này Công thức mà Ngày xưa khổng tử có nói Khi ngu Mà biết mình ngu Thì là Hết ngu Bớt ngu Nói trí thì không quá đáng Nhưng mà nếu mình ngu Biết mình ngu Thì mình Bớt ngu Ngày xưa khổng tử đã dạy đó Và đó là một công thức Và công thức đó áp dụng Trong việc thiền định Rất là đúng luôn Rất là đúng Nên khi ta Loạn Biết mình loạn Thì Bớt loạn Khi ta chấp Mà biết mình chấp Thì Bớt chấp Khi ta sân Biết mình sân Thì bớt sân Khi ta tham Biết mình tham Thì bớt tham Biết đúng cái lỗi của mình Thì cái đó tắt Đó là nguyên tắc Nên trong bài Kinh quán tự ngã Thì sao Thấy mình là cái gì Thì cái đó sẽ Mất Thấy mình hay Thì hết hay liền Nên sợ nhất cái lời khen á Ai khen mình Rồi mình thấy Ai khen cô đẹp quá ha Bảo đảm mấy bữa sau Bị thẹo Mặt liền Nó xấu liền Nó bị cái gì đó Nó là Ồ khen anh thông minh quá ha Vài bữa sau Thế nào làm cái gì Cũng ngu ngu Nó là kì á Nên thấy mình là cái gì Thì cái đó sẽ mất Nên vì vậy Ở đây Ta thấy bao nhiêu cái lỗi của mình Bao nhiêu cái sai của mình Rồi thấy được cái điều đó Quán xoay được điều đó Suy gẫm về được điều đó Thì Ta bớt bị những cái lỗi đó Và tâm thanh định Bị những cái lỗi đó Là những cái lỗi Làm cho vọng tưởng tuôn trào Bây giờ những lỗi đó tắt Thì vọng tưởng Không khởi lên nữa Đó là nguyên lý của phép quán Thì những cái phép quán nào Những cái điều gì Ta phải suy gẫm Những sự thật nào Ta phải biết Khiến cho Những cái lỗi của ta Bớt từ từ Bớt từ từ Trong cái những cái Như lý tác ý Mà ta cần phải Củng cố trước Là ba cái tâm hạnh Mà khi vào ngùi thiền Ta phải tác ý Khi bắt chân vào ngùi thiền Ta tác ý ba cái tâm hạnh Căn bản Một là gì Tôn kính Phật tuyệt đối Hai là gì Từ bi yêu thương Tất cả chúng sinh Ba là gì Giữ tâm khiêm hạ Tột cùng Ba tác ý này Cực kỳ quan trọng Như lý tác ý đó Nên mọi cái điều tốt đẹp của ta Đều sản sinh từ Ba cái chân kiền này Từ ba cái tâm hạnh Căn bản này Nên mỗi ngày Khi ngồi thiền Phải luôn luôn là như vậy Mà không phải đợi Khi ngồi thiền Trong đời sống hàng ngày Mà lúc nào nhớ cứ nhắc mình vậy đó Con nguyện lòng Tôn kính Phật vô biên Tuyệt đối Con nguyện lòng yêu thương Chúng sinh vô hạn Con nguyện xin giữ mình Khi mà tột kình Tột cùng Lúc nào cũng thấy mình như là Các mụi như cỏ rác Như vậy cứ thường nhắc câu đó Để giữ ba cái tâm hạnh này cho kỹ Ba cái như lý tác ý này Thật kỹ Còn phép quán thì là Bắt đầu chỗ khác Phép quán là thế này Ta liệt kê các Phép quán ra Cái phép quán á À hồi nãy ta nhớ lại công thức Biết mình ngu thì Thì bớt ngu Biết mình động thì Bớt động Cái gọi là bớt ngu Cái gọi là bớt động Nghĩa là gì Là nó xuất hiện một trạng thái Tỉnh giác trong tâm mình liền Xuất hiện một trạng thái Tỉnh giác vằn vặt vằn vặt trong tâm Và cái trạng thái Tỉnh giác vằn vặt vằn vặt trong tâm Nó kiểm soát Không cho vọng tưởng Lừa mình qua mặt mình Vọng tưởng nó khởi Nó chạy ra khỏi thân mình Mình dùng cái phép chỉ Kéo lại trong thân Nhưng mà với cái phép quán á Mình xuất hiện một sự tỉnh giác Tràn ngập rỗng ràng trong tâm Thì vọng tưởng nó vừa mấy động Mình thấy mặt nó rồi Không có đi nữa Ở lại là nó tắt Nên đây là hai cái công năng nó khác nhau Cái chỉ dừng tâm lại Kéo tâm về lại với Cái thân mình Với cái Kanda của mình Nhưng với cái quán Thì nó không kéo Mà nó thấy Nó thấy cái vọng tưởng khởi lên Tâm mình Xuất hiện một trạng thái tỉnh giác Vằng vặt Vằng vặt Rỗng ràng Đây là giai đoạn Bắt đầu chuẩn bị bước vào cái tránh niệm Nhưng mà tránh niệm là qua bài kế tiếp Ta mới nói Nhưng hôm nay ta nói Chút chút vậy thôi Mệt chưa à Chưa ha Thiệt không Hết giờ rồi đó Hôm nay ta giảng cũng sớm Hai tiếng đồng hồ rồi đó Ngồi hai tiếng rồi đó Thôi ráng hai tiếng nữa nha Chưa được phân nửa vài Bởi cái tránh tinh đấn Nó là phương pháp thiền Mình phải nói cho hết Để mình biết tu và biết dạy người khác Nhớ trong đầu vậy Mình tu để dạy người khác Chứ đừng có nghĩa là tu là tu cho mình mình nha Khi ta tu thiền Phải nhớ trong đầu Tu rành rõi để dạy người khác Nên phải biết cho hết Mọi cái đường đi ngóc nách chi tiết của thiền Biết hết mọi thứ Không có gì xót hết Biết rồi mà không ngồi thiền chết nha Cái thứ nhất Cái liệt kê thứ nhất của các thiền là Quán thân vô thường Khi ta biết toàn thân rồi Hơi thở ra hơi thở vào rồi Nhớ thân này vô thường Suy nghiệm về sự vô thường của thân Thân này vậy chứ không có bền Ai cũng vậy sinh ra Phát triển cơ thể lớn lên Rồi đến lúc bắt đầu Những cái tế bào Trong cái quá trình Nó phân chia tế bào Nó bị suy thoái Nó bị lỗi Bắt đầu ta xuất hiện bệnh Rồi già rồi chết Đại khái là như vậy Ai cũng bị như vậy hết Có người già rồi mới bệnh Có người bệnh rồi mới Trước khi già Có người chết trước khi Có người chết sau khi bệnh Có người chết Chưa già chưa bệnh cũng chết Thân này thật là nó Nó mong manh Nhưng mà Tại sao mãi tới khi Thu thiền gặp Phật Pháp Tới mấy quán thân này vô thường Trong khi cái việc Mà cái thân này Nó tạm bỡ mong manh Vậy đó là điều Hằng hữu Từ xưa tới giờ như vậy Ai cũng biết Nhưng không ai suy gẫm cả Và ta thành ra chấp thân Xem cái thân mình Rất là quan trọng Xin lỗi con nha Con phải là làm cái nghề Nên là diễn viên rồi Là khái vậy Nhưng mà nhiều khi Trong đạo lý Nhiều khi nó hơi thẳng Nhưng thôi con ngoan Thì con không giận đâu Cái việc mà thân vô thường Ai cũng biết Có người sống rồi Ai cũng biết Nhưng mà ta không bao giờ Suy ngẫm về nó Phải không ạ Ta chỉ thỏa mãn Nô lệ Nuôi dưỡng Cho thân Và cái thân Ràng buộc của ta Dữ dội lắm Cái tột cùng của cái thân Là cái sợ chết Ai cũng sợ chết Ai hâm tao giết mày ạ Cái sợ liền Nhưng mà thật sự Cái thân không cần đợi giết Nó cũng phải chết Ta thấy cảnh Những trong phim á Thôi xin lỗi đừng giết tôi Tôi sẽ làm này làm kia Là ai cũng phải sợ chết Lấy cái chết ra đe dọa Ai cũng sợ Nhưng mà sự thật rồi Ai cũng phải chết mà Nên ta mới thấy Anh Hùng Nguyễn Văn Bảy Nó nói Ông có bay Máy bay vô đội hình Của giặc nó bắn sao Nó bắn trúng Bắn chưa chắc trúng Trúng chưa chắc rớt Mà rớt chưa chắc chết Tỉnh quen Ông già ông lì thiệt Sợ thiệt Chứ còn bình thường của ta Là Ta yêu thân này Ta quý thân này Và cái yêu Cái quý thân này Thành một cái chấp thân Và từ cái chấp thân này Ta đủ thứ tham sân si Xuất hiện Và vọng tưởng trào tu Nên khi mà ta Chận được cái chấp thân Biết thân này là vô thường Ta bớt yêu thân Bớt chấp thân Bớt tham sân si Quanh cái thân Vọng tưởng bớt liền Và xuất hiện một sự tỉnh giác Chỉ cần ngồi quán Biết thân này vô thường Thân này sẽ già Sẽ bệnh sẽ chết Bỗng nhiên Cũng xuất hiện tỉnh giác Cũng như bớt Vọng tưởng liền Nên một phép quán là như vậy Rồi cái gì nữa Cái gì làm cho ta Vọng tưởng nữa Đời Nên nó có chữ mê đời đó Ngoài kia là Gì Bao nhiêu là Niềm vui Bao nhiêu trò vui Bao nhiêu niềm vui Bao nhiêu cái sang Cái đẹp Tại vì cái xấu Người ta giấu trong nhà đó Người bước ra ngoài đường Ai cũng đẹp hết Về vô trong nhà Nó mới thấy cái xấu Của mỗi người Còn bên ngoài Ai cũng đẹp Nên hào nhãn Của thế gian này Là cái gì nó đẹp Là cái gì nó vui Nhưng thật sự Bản chất giấu đằng sau Của những cái vui Cái đẹp Của thế gian này Là cái gì Là sự tạm bở Là nguy hiểm Là lừa đảo Là ác độc Là gian tham Là lợi dụng Rất khó Trừ những người chứng đạo Trừ những người chứng đạo thôi Người chứng đạo Ta nghe một người chứng đạo nói Thầy thương con Là ổng thương thiệt Không một chút tính toán gì hết Hoàn toàn thương Không một mưu đồ gì Trong tâm Còn đa phần Anh yêu em lắm Coi chừng Ông nói có một phần ba Còn hai phần ba Ông giấu gì dối gian Trong á Chứ không phải vậy Thu không có nói sỏ Nhật chú ngội Thu không có nói tu lắm Không có phải lo Không có nói xiên Nó xéo gì đâu nha Người biết tu Mình thật lòng Trước ngoài đời Cái thế gian này Là như vậy Vô thường Giang dối Và nguy hiểm Tạm bở Đó cũng là một cái Để ta suy ngẩm Khi ta suy ngẩm Thế gian coi như hào Nhoáng như vậy Coi về chứ Cái ẩn dấu đằng sau Là những điều Tạm bở Giang dối Và nguy hiểm Hư ảo Như một giấc mộng Mà thôi Thì suy ngẩm điều này Cũng làm sao Tâm ta Bớt vọng tưởng Bớt ham lắm Bớt mê đời Bớt chạy ra ngoài Vì sao vọng tưởng Chạy đi đâu Chạy ra đời Chạy ra ngoài Của cuộc đời Chạy trên đường Trên phố Trên xứ này xứ kia Phim ảnh và con người Đủ thứ sự việc Sự vật Tùm lum trong cuộc đời Nên khi ta nhìn thấy Toàn bộ cuộc đời Coi vậy Với tạm bở Và hư ảo Bỗng nhiên Ta bớt vọng tưởng liền Như nói Nếu mà suy nghĩ Cuộc đời Hư vô tạm bở Hư ảo Vậy có phải tiêu cực không Có phải tiêu cực Chán nản không Nói không Mình phải nhìn thấy Cái sự thật như vậy Để cho khi Mình đừng có bị Cuộc đời này Lôi kéo Mê đấm Và cái gì còn lại Sẽ là một sự thật Cái gì còn lại Sẽ là một sự thật Là cái gì Cái tình yêu thương Chân thật Là trách nhiệm Với cuộc đời này Trách nhiệm Với cuộc đời này Là trách nhiệm cái gì Trách nhiệm Với gia đình mình Trách nhiệm Với đất nước mình Cái trách nhiệm Cái còn lại Chỉ là một cái trách nhiệm Chứ không còn là Cái mê đấm nữa À Ta nói ví dụ bây giờ Trong cái gia đình mình Khi mà Hai người họ thương nhau Họ thành Cái vợ chồng Cái tình thương đó Nó vừa giả Mà vừa Thật Giả là gì Vì nó là thuộc về Duyên nợ Và nay còn Mai mất Không biết chừng Bởi vì bao nhiêu cặp ly dị Là vậy đó Bởi vì coi về cho nó giả Nhưng nó thật là gì Nó thật là vì Nó có cái góc Ở kiếp xưa đó Có duyên nợ gì Bây giờ mới thương nhau Và nó thật là gì Khi người nào đó Có tu tập Thì cái tình thương họ Là một cái trách nhiệm Họ không sống Vì cái ảo tưởng Vì cái hưởng thụ Vì cái mê đấm Mà vì trách nhiệm Và họ hạnh phúc Trong cái trách nhiệm Họ an vui trong trách nhiệm Còn những người không có đạo đức Thì trốn cái trách nhiệm Nhưng những người có đạo đức Thì họ vui trong cái trách nhiệm Bây giờ ta ví dụ Một anh chàng Anh nói yêu một cô nàng Là anh yêu cái gì Đầu tiên là yêu sắc đẹp Phải không à Đầu tiên của người ta là yêu sắc đẹp Cái đó Còn cái đạo đức Nết na Cái tánh hạnh gì đó Từ từ tính sao Đầu tiên đàn ông đi vầm vầm vầm Có đẹp hay không cái đã Có lợi bệnh đầu tiên Đầu tiên của đàn ông Vì đầu tiên cái câu mà thả thính Mà tán tỉnh Đầu tiên của người đàn ông là cái gì Anh Từ Ân Hồi xưa nói câu gì Nói coi Em đẹp quá Đúng không ạ Đó là cái câu thả thính đầu tiên Giống như là Có cái ông này Nhìn thấy người lưu diệt phi Cái ông Rồi đúng đây rồi Em đẹp quá Đó là cái câu đầu tiên Tức là cái thân Đó vậy Mà khi ta Thương yêu Nhưng mà liệu đó là Trở thành cái hưởng thụ cá nhân Hay thành một cái trách nhiệm Là vấn đề phía sau Khi mà trách nhiệm nghĩa là gì Trách nhiệm với cả cái thân của người đó Khi anh khen đẹp Anh thương là Trách nhiệm với cả cái thân Mà cái thân người đó là gì Ủa bệnh hoạn Cái già Cái bệnh chết Nó sẽ tới với cái thân đó Và anh phải đủ trách nhiệm Để gắn cái thân đó Cho tới khi họ chết Đủ hay không Đó là thu về tình thương yêu Nhưng cái bản chất của nó Mình phải biết Thân này là vô thường Cuộc đời này là hư ảo Ta phải thấy Mà thấy điều đó Không có nghĩa là ta Trở thành một kẻ tiêu cực Chán đời Mà thấy điều đó Để chỉ còn lại Cái đạo lý Đạo đức Là trách nhiệm Sống với trách nhiệm Thì thôi An vui trong trách nhiệm Đó là người biết tu Trên nơi cái phép quán này Đầu tiên là Thấy thân này là Vô thường Hay là thấy cuộc đời này là Hư ảo Tạm bỡ Nguy hiểm Coi về chứ giả dối Biết điều đó Đó là cái thấy như vậy Và cái thứ ba nữa là Thấy thân này Bất tịnh Bình tật Tại sao nó nằm ở thứ ba Bởi vì tới mức độ này Tâm người ta thanh tịnh rồi Mới thấy rõ Cái sự bất tịnh của thân Còn Thân là bất tịnh Nhớ như vậy Con người cũng vậy Người giàu cũng vậy Người nghèo cũng vậy Con người cũng vậy Và con thú cũng vậy Thân là bất tịnh Điều này không thể chối cãi Ta không cần phải phân tích Hôm nay ai cũng hiểu rồi Ta không cần nói sâu Thân là bất tịnh Nhưng thường ta quên Ta quên vì sao Vì ta che đậy Sự bất tịnh nó lại Bằng cái gì Y phục đẹp Nha Việc tắm rửa sạch sẽ Và đôi khi ta có sự trang điểm Ta có dầu thơm Vân vân Những cái đó Ta che đậy Sự bất tịnh lại Chứ bản chất thân là Bất tịnh Còn khi một người Mà họ có thiền định Tâm họ yên rồi Họ nhìn điều đó rất rõ Họ nhìn điều đó rất là rõ Nhìn coi vậy Chứ một vòng Thân là bất tịnh Nhưng mà cái Trong cái bất tịnh đó Cái may mắn là Có thể có một tâm hồn Cao quý nằm ở trong đó Nếu người đó là Đệ tử Phật Nếu người đó là Đệ tử Phật Họ cũng đang mang Một cái thân bất tịnh đó Nhưng mà giấu trong đó Một cái tâm hồn cao quý Biết yêu thương Biết tin nhân quả Hướng về sự giác ngộ Có lòng tôn kính Phật Thì những điều đó rất là đẹp Trong cái tâm hồn của người đó Chứ còn thân là bất tịnh Mà nếu thương ai Là phải gánh cái bất tịnh đó Có trách nhiệm với cái bất tịnh Cái già Cái chết đó Và chấp nhận Nó vậy thôi Đó là duyên là nợ Đành phải chấp nhận Như vậy Nói về có buồn không ạ Rồi một cái quán khác nữa là thế này Cái cảm giác của ta Trong cuộc sống này Có khi ta buồn Có khi ta vui Và ta thích tìm niềm vui Ta trốn tránh nổi Buồn Ông trời không cho giảng nữa Thôi lần sau đi nha Thôi nghỉ đi nha Để nghỉ cho Phật tử ngoài kia nghỉ Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn