Nếu như trong các trọng tội, chia rẽ Tăng đoàn phải đọa địa ngục A Tỳ, thì ngược lại đoàn kết chư Tăng sẽ thành tựu được công đức vô biên. Tăng đoàn là ngôi nhà của những vị Thánh, là nơi ươm gieo cho Thánh hạnh nảy mầm. Tăng đoàn hòa hợp sẽ tạo thành hùng lực, thắp sáng chánh Pháp khắp muôn nơi. Các vị Tỳ kheo sống với nhau yêu thương từ ái, chúng sinh nương vào đó mà niềm tin với Tam Bảo được vun bồi. Bởi vậy, hòa hợp Tăng chính là cội nguồn của hạnh phúc trên thế gian.
Nơi xứ sở Bạt Kỳ thanh bình, trong một khu rừng mang tên Gosinga, dưới tán lá sum suê của những cây Tala đang trổ hoa, có ba vị Tôn giả là Kimbila, Nandiya và Anuruddha đang tịnh cư chung sống. Khi bình minh lên, lớp sương mù dày bao quanh tan dần trong ánh nắng, khu rừng sẽ rộng lòng hé mở cả một thế giới thiên nhiên tuyệt đẹp. Trong ấy, có ba căn chòi nhỏ đơn sơ được lợp mái rạ nằm hài hòa bên cạnh những khóm cỏ hoa, các tàng cây thấp và cao che chở cho nhau và đan cài vào nhau. Những đàn ong rừng bay về làm tổ đông đúc. Phía trên chim chóc, khỉ, sóc cùng vui đùa chuyền cành êm ả ...
Một lần, Đức Thế Tôn dẫn Tăng đoàn về đây để thăm hỏi đời sống của ba vị. Bước chân của Thế Tôn vừa đặt vào khu rừng thì các Ngài đã hiểu ý đón đợi sẵn. Sau khi đảnh lễ Thế Tôn, Tôn giả Anuruddha đỡ lấy bình bát trên tay Người, Tôn giả Kimbila chuẩn bị một sàng tọa trải nệm cỏ xanh, Tôn giả Nandiya thì bưng nước lên để Thế Tôn rửa chân. Các Ngài thực hiện công việc trong im lặng, nhưng vô cùng nhịp nhàng, chu đáo.
Khi tất cả các vị Tỳ kheo đã ổn định, trong không khí ấm cúng trước khoảnh sân nhỏ, Thế Tôn mới nhẹ nhàng hỏi:
- Các Thầy sống ở đây có an lành, có yên vui không? Đi khất thực có mệt nhọc lắm không?
Tôn giả Anuruddha quỳ xuống, chắp tay khiêm nhu trả lời:
- Bạch Thế Tôn, chúng con sống ở đây an vui và thoải mái. Hằng ngày chúng con tọa thiền, kinh hành, đi khất thực trong chánh niệm và cảm thấy rất an lạc.
Thế Tôn hỏi tiếp:
- Các Thầy sống với nhau có được đoàn kết, hòa hợp chăng?
- Bạch Thế Tôn, chúng con hiểu rằng người huynh đệ của mình đều là những bậc phạm hạnh và trí tuệ, nên vô cùng yên tâm và tin tưởng lẫn nhau. Chúng con không sống bằng tâm của mình mà bằng tâm của huynh đệ. Khi có việc gì cần làm chúng con chẳng bận lòng quá nhiều, chỉ cần suy nghĩ giống nhau, làm theo ý muốn của nhau là mọi việc đều chu toàn tốt đẹp. Ví dụ những lúc đi khất thực huynh đệ con muốn đi về hướng Tây, thì con cũng ôm bát đi về hướng đó. Hay khi con muốn hái những cành cây để làm chiếc bàn úp bát cho khô sạch, nhưng thấy huynh đệ thích dùng những ống tre để đan lại hơn thì con sẽ nhờ người tiều phu chẻ giúp một số tre để làm như thế.
- Bạch Thế Tôn, chúng con tuy khác thân nhưng đồng tâm. Chúng con hạnh phúc khi trở thành giống nhau, chẳng còn tìm thấy ý muốn của riêng mình. Ban ngày, khi có công việc thì cùng nhau san sẻ. Đêm đến khi ánh trăng nhuộm màu trên cành lá, huynh đệ ngồi trải tâm từ đến chúng sinh thì con cũng bắt chân lên tĩnh tọa, để hòa mình vào nguồn tâm bao la vi diệu ấy. Bạch Thế Tôn, bởi vậy mà chúng con sống rất hòa hợp và đoàn kết.
Những cơn gió mùa hạ nhẹ lay trên tán lá, tất cả các vị cũng như được thổi mát trong tâm hồn. Các thầy Tỳ kheo tự nhiên nhìn sang những người huynh đệ bên cạnh mình, một tình thương mến lan tỏa vào không gian.
Đức Thế Tôn mỉm cười, Người cất giọng trầm ấm dịu dàng hỏi:
- Này Anuruddha, thế hàng ngày ba Thầy nói với nhau những chuyện gì?
- Bạch Thế Tôn, trong sinh hoạt thường ngày chúng con ít khi phải dùng đến lời nói, chỉ một ánh mắt hay cử chỉ ra hiệu là huynh đệ đã hiểu nhau. Có lần con muốn vào rừng hái lá thuốc, con chỉ vừa xuất định đi lấy cái rổ thì Tôn giả Nandiya đã hái về từ rừng luôn một bó lá cây Bảo Hương. Có lần con nắm tay lại ra dấu, là Tôn giả Kimbila đã hiểu con.
- Bạch Thế Tôn, bởi sự quan tâm ân cần đến nhau nên nhiều khi chúng con chưa khởi ý muốn mà huynh đệ đã biết để chăm lo, chuẩn bị. Mỗi khi con mặc tấm y được giặt sạch phơi nắng khô thơm, con cảm nhận được bàn tay của huynh đệ đã cẩn thận giặt giũ. Mỗi khi con ăn miếng cơm lúc ốm bệnh không đi khất thực được, con thấy cả tấm lòng của huynh đệ trong phần cơm được san sẻ ấy. Chúng con thấu hiểu nhau qua cả tiếng bước chân, trong từng làn hơi thở.
- Bạch Thế Tôn, nếu phải dùng lời nói, chúng con chỉ nói về đạo lý và nhắc lại những lời dạy của Người. Có khi các Thiên tử đến thăm thì chúng con cũng trao đổi thuyết Pháp. Thời gian còn lại, chúng con giữ chánh niệm để cảm nhận tâm ý của nhau và lắng nghe thiên nhiên trò chuyện.
Cả khu rừng bỗng trở nên im ắng, chỉ còn hương hoa Tala mỗi lúc càng thêm đậm. Thế Tôn hỏi thêm về những Pháp thù thắng đạt được khi ba Thầy có cuộc sống với nhau hòa hợp như thế. Dù cho Tôn giả Kim Tỳ La và Tôn giả Nan Đề (Nandiya) rất mực khiêm hạ chưa bao giờ nói về tâm chứng của mình, nhưng Tôn giả A Nậu Lâu Đà đã chắp tay tác bạch với Thế Tôn về sở đắc cao thượng tột cùng của cả ba vị thật minh xác, bởi Ngài hiểu được tôn ý của Người. Đức Bổn Sư muốn qua những lời kể đó để sách tấn các thầy Tỳ kheo khác sống hòa hợp trong Tăng đoàn, mang lại hạnh phúc cho chúng sinh.
Đức Thế Tôn cất lời tán thán công hạnh của cả ba vị Tôn giả:
- Này Anuruddha, Kimbila, Nandiya, các Thầy đã thành tựu được tri kiến của bậc giải thoát hoàn toàn. Các Thầy đã sống được một đời sống thanh tịnh, hòa hợp với nhau vì lợi ích cho chúng sinh, thắp sáng lên niềm tin cho cả chư Thiên và loài người. Mãi về sau này, nếu có chúng sinh nào nghe được danh hiệu của ba Thầy và biết khởi tâm thành kính ngưỡng sẽ thành tựu nhiều công đức, sẽ được hưởng hạnh phúc và an lạc.
Lúc ấy, chư Thiên tấu nhạc ngợi ca vang lừng khắp cả đất trời. Trong khu rừng Gosinga, những cây Tala hát reo trong gió, bông hoa Tala tinh khiết của đức hạnh và trí tuệ lại tiếp tục lan tỏa hương thơm êm dịu vào cuộc đời.
















