Kinh thành Ca Tỳ La Vệ, ngày hoàng cung đang ăn mừng sự chào đời của Hoàng tôn La Hầu La (Rahula), trong đêm tối đen mờ mịt, có bóng một người cưỡi trên lưng ngựa Kiền Trắc phi vun vút như bay qua cổng thành ...
Năm 29 tuổi, Thái Tử Tất Đạt Đa khước từ mọi vinh quang thế gian, xuất gia làm Sa môn tu hành, tìm cầu chân lý cứu độ muôn sinh. Điều mong đợi bấy lâu đã đến, Ngài Kiều Trần Như cùng bốn vị tế sư khác xin phép đức vua Tịnh Phạn được làm đệ tử và theo hầu Thái Tử. Một buổi sáng nắng vàng, nhóm năm huynh đệ lên đường hướng về Vương Xá thành, trong tim họ khấp khởi những niềm hy vọng tươi sáng.
Năm huynh đệ gặp Thái Tử trong tu viện của Đạo sư Alara Kalama, Thái Tử đã trở thành Sa môn Gotama, một vị tu hành với dung nghi thanh cao thoát tục. Kể từ đó, năm huynh đệ luôn đồng hành cùng Người. Hằng ngày, Tôn giả Kiều Trần Như phân chia huynh đệ dõi theo, hỏi thăm sức khỏe, việc ăn uống và tu tập của Người để việc chăm nom được chu toàn nhất. Sa môn Gotama thường ngồi thiền lặng lẽ trong am tranh phía cao trên triền đồi, các Ngài cũng tu tập ở dưới những bóng cây rải rác xung quanh để bảo vệ. Có lần, Người nhiều ngày không bước ra, chẳng uống ăn gì, bóng Người trầm tĩnh bất động dưới mái am nhỏ, từ lúc bình minh nắng rải vàng rực rỡ đến khi chiều tà phủ xuống, hết đêm rồi lại ngày. Lúc đó, Tôn giả Kiều Trần Như lại nhẹ nhàng bước đến, khẽ nhìn qua khe của cánh cửa bằng phên tre để xem Người có mệt ốm không, có cần sai nhắc điều gì không. Khi Sa môn Gotama thành tựu định lực phi thường, Người dạo bước trên không trung cùng vị Đạo Sư thì cả năm Ngài cùng ngưỡng trông quỳ lạy. Tôn giả Kiều Trần Như luôn nhắc nhở huynh đệ về bổn phận cao cả của mình. Cứ như thế, các Ngài đã theo bước Sa môn Gotama vượt qua nhiều chặng đường, lúc trời nắng gắt oi ả, dưới những cơn mưa tầm tã, khi màn sương lạnh lẽo rơi hay trong đêm vắng tịch liêu… Các vị đã luôn ở bên như một người bạn đồng hành khiêm cung, một người đệ tử tận tụy, như chiếc bóng trung thành của Người.
Khi Sa môn Gotama tìm đến khu rừng cạnh ngôi làng Uruvela, bên dòng sông Ni Liên Thiền (Niranjara) để thực hiện những tháng năm khổ hạnh khốc liệt, thì cũng là lúc mà lòng tin kính của Ngài Kiều Trần Như và các huynh đệ trở nên tột độ. Hằng ngày, các Ngài chứng kiến Sa môn Gotama thực hiện những tư thế khổ hạnh mà chưa từng có ai làm được. Có lúc, Người chống một tay giữ cơ thể bất động suốt bảy ngày, rồi Người treo ngược lên thân cây ròng rã hàng tháng trời, Người ngồi lơ lửng giữa không trung phía trên những ngọn cây cao, Người vào những nghĩa địa u uất ngồi thiền để mặc cho gió, mưa, nắng cháy, sương đêm cứ táp dồn dập xuống thân thể, mặc cho những cảnh tượng rùng rợn và mùi tử khí xông sực khắp nơi... Những tư thế khổ hạnh thật phi thường, Sa môn Gotama thật cao cả vĩ đại. Các Ngài quỳ xuống lễ Sa môn Gotama, các Ngài đặt hết tấm lòng tôn thờ sự khổ hạnh. Mỗi khi Sa môn Gotama thực hiện xong một tư thế khổ hạnh trở về, Ngài Kiều Trần Như lại bưng bát sữa đến để tẩm bổ hồi phục sức lực cho Người, rồi cũng nóng lòng hỏi xem Người đã đạt được thành tựu gì chưa? Có nhìn thấy tia sáng của sự giải thoát lóe lên lần nào dù là trong khoảnh khắc? Và dù, Sa môn Gotama đã nhiều lần trầm ngâm trả lời trong kiệt sức, là Người vẫn chưa tìm thấy được dấu hiệu của giải thoát và vẫn phải tiếp tục kiếm tìm trong những phương pháp khổ hạnh khó khăn hơn nữa, khốc liệt hơn nữa, thì Ngài Kiều Trần Như vẫn tin rằng: “Có một ngày, Sa môn Gotama sẽ thành công bằng chính con đường khổ hạnh đầy cao quý này!”
Thế rồi, Sa môn Gotama thực hiện phương pháp khổ hạnh cuối cùng, với những tư thế đau đớn nhất Người đã khuất phục được, những hoàn cảnh nghiệt ngã nhất Người đã chiến thắng. Và lần này Người quyết định sẽ nhịn ăn, nhịn uống, nhịn thở, sẽ bước chân đứng giữa mép vực thẳm của sự sống và cái chết để kiếm tìm bình minh giác ngộ tột cùng. Ngài Kiều Trần Như cùng các huynh đệ vô cùng xúc động. Toàn bộ những kiến thức, kinh điển, trải nghiệm tự thân, những lý luận của xã hội đều ca ngợi rằng con đường khổ hạnh thật thiêng liêng vĩ đại, ai dũng cảm bước đi trên đó, ai dám coi thường tử thần thì cuối cùng sẽ mở được cánh cửa bước vào thế giới quang minh của các vị Thánh. Các Ngài đã tin chắc điều đó, nó khắc sâu vào trong tâm trí, vào máu tủy. Và Sa môn Gotama đang đầy hùng lực chiến đấu trên đó, nhìn kìa, cơ thể Người gầy rạc đi, đôi mắt Người hõm sâu mà sáng rực, râu tóc Người mọc dài…mà vẫn không bỏ cuộc. Người chắc chắn sẽ thành công, Sa môn Gotama sẽ thành công. Khi niềm xúc động tột cùng, bất giác Ngài Kiều Trần Như hô vang lên, rồi tất cả huynh đệ cùng đồng thanh: “Chúng ta nguyện dù thịt nát xương tan cũng nhất định không rời bỏ Người!” Tiếng hô ấy vang lên rồi bay đi, tan vào trong gió.
Suốt sáu năm đằng đẵng, cả năm huynh đệ đã giữ gìn và nuôi nấng niềm tin ấy. Đôi khi, các Ngài cũng thấy quặn lòng khi chứng kiến Sa môn Gotama ngày một tiều tụy, chịu đựng những sự tra tấn tột cùng của khổ hạnh. Thế nhưng, mỗi lúc đó thì niềm tin mãnh liệt vào lối tu khắc khổ lại cản ngăn năm vị tiến đến bưng cho Người một bát sữa hay một ngụm nước ngọt mát. Thậm chí, khi nữ gia chủ Sujatha yêu cầu được chăm sóc Sa môn Gotama, các Ngài đã ngăn cản vì sợ rằng cô sẽ làm ảnh hưởng đến sự tu hành khắc khổ thiêng liêng. Bỗng nhiên, Sa môn Gotama với tay gọi:
- Này Sujatha, hãy mang đến cho ta bát cháo sữa đó!
Thế rồi, Người từ bỏ khổ hạnh, quay trở lại ăn uống bình thường khiến cả năm vị sững sờ, không nói nên lời. Các vị đã đặt niềm tin quá lớn. Nên giờ đây, khi niềm tin ấy phút chốc sụp đổ nó tạo ra sự hụt hẫng và nỗi thất vọng khôn cùng. Không thể chịu đựng nổi, các Ngài lặng lẽ rời bỏ Sa môn Gotama mà đi, đi thật xa dù chưa biết nơi nào có thể dừng chân lại...
















