Chỉ huy báo cáo tổng kết:
“ Thế là trong tháng qua chúng ta đã phá được cả 5 vụ trọng án, đã chuyển hồ sơ qua Viện kiểm sát. Trong 5 vụ trọng án này, có tất cả 9 tên tội phạm. Ta dự đoán tòa sẽ tuyên tử hình ít nhất 5 tên vì mức độ tàn bạo của chúng. ”
“ Vụ thứ nhất là giết hai ông bà già trong nhà để cướp của, thủ phạm là hai thằng vừa chạm tuổi trưởng thành. ”
“ Vụ thứ hai là bảo vệ gái làng, xô xát với trai làng khác, sau đó xách dao chặn đường đâm người ta trả thù, bỏ trốn qua Lào. ”
“ Vụ thứ ba là nhìn đểu, đánh dằn mặt, đánh nhầm con của một đại gia, đại gia cho thuê xã hội đen tìm trả thù, tiện tay giết luôn 4 thằng. ”
“ Vụ thứ tư là xô xát trong quán rượu, sẵn hơi men bốc cao, lấy chai vỡ cắt cổ đối phương chết tại chỗ. ”
“ Vụ thứ năm là vợ đòi li dị, giết luôn vợ và con gái. ”
“ Tôi đố các đồng chí tìm được điểm chung của 5 vụ trọng án này. ”
Các cán bộ chiến sĩ bàn bạc sôi nổi. Lát sau nhiều ý kiến nêu ra các điểm chung như gia đình không hạnh phúc ít có ăn học gì gì đủ thứ, nhưng đều bị chỉ huy bác hết. Đến khi mọi người đuối lý thì chỉ huy đủng đỉnh nói:
“ Các đồng chí không để ý quê quán của những tên tội phạm này. Bây giờ thì chúng ở rải rác các nơi, nhưng đều có tuổi thơ ở hai cái làng quê X và Y này đây. Các đồng chí chắc cũng không hiểu điểm chung về làng quê này có gì liên quan. Tôi xin báo cáo các đồng chí là hai làng quê này có lễ hội sát sinh đầu năm trước sự chứng kiến của toàn bộ dân làng, kể cả trẻ con. ”
“ Đầu năm làng X tổ chức đâm bò cầu may cho làng. Còn làng Y thì tổ chức chém cừu cầu may. Máu me đầm đìa, kêu la thảm thiết. ”
“ Các đồng chí không biết, tôi cũng là người làng Y. Tôi đã từng đứng xem chém cừu rồi reo hò thích thú. Bố tôi bắt về đánh đòn một trận rồi dắt vợ con bỏ làng đi luôn. Bố tôi nói nếu tôi chứng kiến cảnh giết chóc như thế thì tôi sẽ phát sinh khuynh hướng bạo lực, xem thường nỗi đau của người khác, và có nguy cơ phạm tội ác rất cao. ”
“ Tôi biết ơn bố tôi vì sự răn dạy nghiêm khắc đó. Các đồng chí cũng nên biết rằng tôi lấy bằng thạc sĩ với đề tài nghiên cứu tâm lý tội phạm. Qua 5 vụ trọng án này, tôi càng thấm thía lời răn dạy của bố tôi. Rõ ràng tuổi thơ rất dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường chung quanh. Người lớn phải tạo một môi trường lành mạnh cho các cháu được thấm nhuần những điều tốt đẹp. ”
Đâu phải mang cái mác lễ hội truyền thống mà được phép tồn tại nếu lễ hội đó gây ảnh hưởng xấu lên nhân cách của trẻ em.
Đâu phải cứ mang cái mác thiên nhiên mà ta không được quyền can thiệp điều chỉnh. Con người phải dùng trí thông minh điều chỉnh để thiên nhiên tốt lành hơn.
Đâu phải mang cái mác tín ngưỡng rồi không cho ai can thiệp cải cách. Niềm tin cũng phải được điều chỉnh cho tiến bộ.
Đâu phải mang cái mác tự do rồi muốn làm gì thì làm. Tự do vẫn phải tuân thủ pháp luật.
Cuối cùng, xây dựng đạo đức cho con người qua nhiều thế hệ mới là bổn phận thiêng liêng của chúng ta.