Ông thanh tra giáo dục phát biểu:
“Kính thưa hội đồng, qua một tháng thanh tra Trường phổ thông cơ sở này, chúng tôi có một tin xấu và một tin tốt. Quý vị muốn nghe tin nào trước ạ? ”
Im lặng một lúc, giám đốc sở nói:
“Anh nói luôn đi, tin nào trước cũng được. ”
“Vâng, thưa ông giám đốc sở và toàn thể hội đồng, cả ông Hiệu trưởng, tin tốt là trường không còn học sinh cá biệt. Tất cả đều ngoan ngoãn siêng năng học tập. Kết quả kiểm tra cuối năm đều đạt khá giỏi. Đây là kết quả dường như không tưởng. ”
Mọi người vỗ tay hoan hô.
Ông thanh tra giáo dục nói tiếp:
“Còn tin xấu là Ban giám hiệu tự ý tạo ra các quy định khác với quy định chung của Bộ Giáo dục. Chẳng hạn như tự soạn ra giáo trình dạy đạo đức riêng cho trường. Mỗi khi thi học kỳ thì cho thi môn đạo đức trước, thi rất khó. Học sinh nào không qua được môn đạo đức thì không cho thi các môn kiến thức khác. Có học sinh phải thi đi thi lại 4 lần mới qua được môn đạo đức, sau đó em đó mới được thi các môn khác. Việc làm này trái với chương trình đào tạo của Bộ. Đề nghị xét kỷ luật Ban giám hiệu và nhất là Hiệu trưởng. Có thể sa thải ra khỏi ngành. ”
Mọi người im lặng sững sờ. Ông hiệu trưởng cũng im lặng buồn buồn. Một trưởng phòng đứng lên phát biểu:
“Khi anh nói tin tốt thì anh không đề nghị khen thưởng, đến khi anh nói tin xấu thì anh đề nghị sa thải kỷ luật. Quan điểm làm việc của anh không công bằng. Làm thanh tra mà không công bằng thì làm mất tinh thần của các đơn vị hết. Tôi đề nghị Giám đốc sở và Hội đồng kỷ luật anh thanh tra này trước. ”
Tình huống thay đổi bất ngờ.
Mọi người lao xao bàn tán. Ông thanh tra mỉm cười đứng lên nói:
“Tôi xin được cám ơn anh Trưởng phòng. Khi tôi trình bày như vậy là tôi muốn dồn Hội đồng vào tâm trạng bức xúc. Cám ơn anh đã bức xúc. Tôi có hai đứa con học lớp 6 và 8, tôi vừa làm thủ tục chuyển qua học trường này xong hôm qua. Tôi muốn hai đứa con tôi được học theo cái cách của Ban giám hiệu đang thử nghiệm và rất thành công này. Tôi muốn học sinh phải có phẩm chất đạo đức trước khi tiếp thu các môn kiến thức khác. Ban giám hiệu trường đã dám tiên phong thử nghiệm dù biết có thể bị kỷ luật. Riêng tôi, tôi xin đứng về phía của trường, và chấp nhận cùng chịu kỷ luật với Hiệu trưởng luôn. ”
Mọi người vui mừng vỗ tay vang dội.
Ông giám đốc sở khoát tay nói:
“Khẽ thôi chứ, khẽ thôi chứ. Đừng làm ồn. Bây giờ các anh viết một báo cáo đưa tôi ký để gửi lên bộ, xem như đây là công trình thử nghiệm của tỉnh ta, rồi táo bạo đề nghị Bộ cho nghiên cứu áp dụng cả nước, như vậy không ai bị kỷ luật cả. ”
Mọi người reo mừng vỗ tay không dứt.
***
Khoa học và Công nghệ tiến nhanh từng phút một. Mỗi một phút thì ở một phòng thí nghiệm nào đó trên thế giới đang phát minh hay khám phá ra một điều gì đó mới mẻ. Rồi khi các công nghệ đó trải qua các nghiên cứu bổ sung hoàn thiện đưa ra thương mại, đi vào cuộc sống làm thay đổi xã hội, thay đổi sâu vào văn hóa lối sống của mọi người. Nhưng môn học đạo đức ở các nhà trường, phẩm chất đạo đức ở từng con người, không hề có tiến bộ gì cả. Thậm chí chỉ cần một chút sơ hở là con người suy giảm đạo đức ngay.
Nếu con người sử dụng công nghệ máy móc kỹ thuật cao mà không có đạo đức thì họ rất dễ sử dụng nó cho những điều ác độc. Khi điều ác độc được hỗ trợ bởi công nghệ kỹ thuật cao thì sức tàn phá của nó là khốc liệt. Người chết sẽ nhiều hơn, người xấu sẽ tăng lên. Luật pháp sẽ lật đật đuổi theo để kiềm chế tác hại của điều ác kỹ thuật cao, nhưng sẽ luôn chậm hơn một bước.
Thế giới cần một quy trình giáo dục mới nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của đạo đức cho học sinh. Những công dân tương lai phải có phẩm chất đạo đức nhiều hơn thế hệ trước, bởi vì khoa học càng về sau càng tiến bộ hơn trước. Môn học đạo đức sẽ phải được đầu tư xây dựng giáo trình hấp dẫn hơn, sâu sắc hơn, thực tế hơn. Giáo viên đạo đức phải được trả lương cao hơn, phải sống một đời gương mẫu minh bạch hơn.
Và cuối cùng, nếu trượt môn đạo đức thì chưa được thi tiếp các môn kiến thức khác. Học sinh cứ phải thi lại môn đạo đức cho đến khi nào đạt thì mới thi tiếp theo các môn khác. Nếu hệ thống giáo dục quốc gia mà chú trọng môn học đạo đức đến như vậy thì ta không lo đất nước không tiến lên cùng với thế giới mai sau.