Vị võ sư uống ngụm trà rồi nói với các môn đồ đang ngồi chung quanh:
“Sư phụ luôn bị giằng xé giữa hai điều, một là dạy cho các con các tinh hoa võ thuật của tiền nhân truyền lại không để thất truyền, hai là dạy các con đạo đức để biết kiềm chế kỹ năng võ thuật của mình. Một khi đã dạy võ nghệ cho các con rồi thì sư phụ không thể lấy lại. Còn sử dụng nó ra sao thì tùy các con, tùy đạo đức và trí tuệ của các con. Nếu các con sử dụng đúng đắn thì các con có phúc, nếu các con sử dụng sai thì các con có tội. Nhưng sư phụ cũng phải chịu một phần trách nhiệm trong đó. ”
“Các con biết đấy, bây giờ thì chiến tranh người ta đánh nhau bằng vũ khí hiện đại chứ đâu có dùng võ thuật. Nhưng ngày xưa cha ông mình phải có bản lĩnh võ thuật kinh người mới bảo vệ đất nước được. Cái bản lĩnh võ thuật kinh người đó là di sản quý giá của dân tộc cần phải được bảo tồn. Bảo tồn bằng cách người nào biết thì truyền dạy lại cho người sau. Nhưng bây giờ động cơ học võ cũng yếu, vì học vất vả mà mấy khi dùng đến đâu. Lâu lâu có va chạm xã hội thì pháp luật xử lý chu đáo rồi. Bây giờ học võ chỉ để đánh biểu diễn trong các kỳ liên hoan đại hội là chính. Võ đài thì nơi có nơi không. Phải là người có lòng yêu quý di sản tiền nhân mới chịu khó học võ, nhất là yêu quý cái bản lĩnh kỳ lạ của võ thuật Việt Nam. ”
“Thật ra võ thuật ngoài cái kỹ năng chiến đấu, nó vẫn cho chúng ta nhiều lợi ích khác, như là tinh thần mạnh mẽ, ý chí kiên cường, sức khỏe bền bĩ, sự can đảm tự tin. Đó là những phẩm chất không phải dễ có, và rất cần thiết cho cuộc sống này. ”
“Hồi xưa hay có chuyện các võ sư tìm nhau thách đấu để xem khả năng mình đến đâu, bây giờ các võ sư cũng dè dặt chuyện đó. Sư phụ cũng phải trải qua nhiều trận thách đấu rồi mới mở võ đường được. ”
Một môn sinh lên tiếng:
“Sư phụ có thể kể chúng con nghe một trận đánh tiêu biểu nào chăng? ”
“Có lần sư phụ đi qua làng bên để xem mắt sư mẫu con mà hỏi cưới. Hồi đó toàn do người lớn sắp đặt cả, phận làm con chỉ vâng lời, cưới xong hạnh phúc hay không là tính sau. Sư phụ gặp nhà gái nói chuyện xong hết rồi đi ra khỏi cổng là gặp nguyên một đám thanh niên chặn lại hăm dọa cấm qua đây cưới gái làng này. Tên nào cũng cầm gậy. Cha của sư phụ lấy thuốc ra hút chẳng quan tâm, đứng qua một bên nhìn cảnh vật. Mẹ sư phụ và vài người lớn đi theo thì hơi lo lắng. Sư phụ theo tiêu chuẩn của nhà võ là chắp tay năn nỉ trước. Xin lỗi vì chuyện này của người lớn với nhau, chúng ta là con cái chỉ biết vâng lời. Nói gì cái đám đó cũng không nghe, không cho đi về, bắt phải hứa không bao giờ trở lại làng này nữa. ”
“Hết đường năn nỉ, sư phụ đành phải nhận lời đánh. Nhưng sư phụ nói trước, nếu tôi thua các anh thì tôi không quay lại đây nữa, nếu tôi thắng thì hai làng thành bạn. Họ chịu. Sư phụ mời họ cùng đánh. ”
“Thì ra họ cũng có tập võ cả, nhưng võ thuật của dòng họ tổ tiên sư phụ truyền lại thì quá sức lợi hại. Sư phụ không đợi họ tấn công, chủ động bước tới kích cho họ ra đòn. Họ mới nhúc nhích cây gậy là sư phụ đã tiến sát đánh liên tiếp cho rớt gậy và cho hư bả vai. Người này vừa ngã chưa chạm đất là sư phụ đã áp sát người kế tiếp xuất liên tiếp đòn thế cho té luôn. Tụi con biết, sư phụ đánh ngã 10 người trong vòng chưa đầy 20 giây, không ai nhìn thấy rõ đòn sư phụ ra như thế nào. Chỉ có cha sư phụ mới hiểu hết. ”
“Sau đó sư phụ đỡ họ dậy, an ủi, hứa xem họ như bạn, rồi đi về. Từ đó tiếng đồn về sư phụ lan nhanh. Sư phụ phải tiếp rất nhiều võ sư khác đến thăm và tỉ thí. Nhiều võ sư rất hiền lành, chỉ tò mò nghe danh đến trao đổi, có đánh nhau thì cũng chỉ là học hỏi. ”
“Bây giờ sư phụ đã già, nhìn tương lai võ học mà thấy lo. Tụi con không thể chuyên tâm rèn luyện như sư phụ ngày xưa để sư phụ có thể truyền dạy hết những bí quyết. Đạo đức của xã hội ngày nay cũng suy giảm nhiều quá. Võ thuật phải kèm theo đạo đức thì mới không trở thành tai họa. ”
Các môn sinh cảm động quỳ lên chắp tay nói:
“Thưa sư phụ, chúng con xin hứa sẽ có gắng dành nhiều thời gian tập luyện để giữ lại bản lĩnh võ thuật của cha ông, và cũng xin hứa sẽ tu dưỡng đạo đức cho tương xứng với võ thuật. ”
Vị võ sư nói:
“Các con phải nhớ là, đạo đức của người học võ phải cao gấp mấy lần người khác, vì người học võ đang thủ đắc bên trong một kỹ năng giết người nguy hiểm. ”
***
Võ thuật là kỹ năng chiến đấu, rất quan trọng ở ngày xưa để bảo vệ đất nước. Nhưng với tinh thần thanh cao của văn hóa dân tộc, các vị tổ sư võ sư đã tạo ra một đường lối võ thuật đầy chất nghệ thuật. Cái dũng mãnh được gói trong cái nghệ thuật đẹp đẽ. Đánh võ mà thô bỉ là thứ ngu dốt kém cỏi. Đánh võ phải đẹp, phải có nghệ thuật.
Chính cái tính nghệ thuật trong võ thuật cổ truyền mà nhiều người bây giờ vẫn say mê tập luyện. Trong cái vũ dũng vẫn hàm chứa cái văn hóa và nghệ thuật. Càng tập võ thì người đó càng nho nhã thanh tao. Phong cách võ thuật như vậy rất khác với các loại võ phương Tây.
Ví dụ như các vị võ sư Á đông đã tìm ra cách rèn luyện sức mạnh khác hẳn với Tây phương. Hầu hết muốn có sức mạnh thì phải rèn luyện cơ bắp. Còn các dòng võ phương Đông rèn luyện sức mạnh bằng khí công hơi thở và sự tĩnh tâm. Có lẽ vì thể chất người phương Đông nhỏ nhắn nên họ lại tìm ra loại nội công này. Cũng có thể do thần nhân truyền dạy bí mật.
Môn nội công này lại rất gần với đạo học phương Đông vốn đầy minh triết. Các võ sư càng tu luyện thì nội tâm càng cao xa mẫn tiệp.
Ngày nay các võ đường chăm chú dạy chuyên môn nhiều hơn, thậm chí quên dạy Võ Đạo, là một điều thiếu sót lớn. Võ càng giỏi thì Đạo phải càng sáng mới đúng. Trao cho môn sinh khả năng giết người, giống như trao cho vũ khí hủy diệt, mà lại không dạy dỗ đạo đức sâu sắc thì khác nào thả vào xã hội những chiến binh vô trật tự. Càng học võ thì phải càng học đạo đức.
Cũng giống như càng có kiến thức bằng cấp để leo lên tầng cao thì càng phải có đạo đức hơn người.
Cũng giống như càng học nhiều ở nhà trường thì phải càng được học nhiều về đạo đức vậy.
Nói chung, ai càng giỏi giắn tài năng thì càng phải biết trang bị cho mình đạo đức tương xứng để tài năng đó không trở thành khả năng gây họa cho cuộc đời.