Thầy giáo cho đề luận văn yêu cầu các học sinh viết một câu chuyện giả tưởng về tương lai của Trái đất. Hầu hết các em đều viết về một Địa cầu huy hoàng rực rỡ tiến bộ ở tương lai, chỉ có một em viết ngược hẳn nhưng không phải vô lý. Cả trường xôn xao về bài văn giả tưởng bi thảm này.
“ Hai phi hành gia tuyệt vọng nhìn xuống Địa cầu qua khung cửa sổ. Có chuyện gì dưới đó mà mọi liên lạc đều gián đoạn. Hơn 20 cột khói hình nấm bốc rất cao lên tầng bình lưu như là bom hạt nhân đã nổ hàng loạt. Địa cầu phủ một màu chết chóc khắp nơi. ”
“ Trạm vũ trụ vẫn bay vòng quanh Trái đất trên quỹ đạo ổn định, nhưng nhiên liệu để điều chỉnh đường bay cạn dần. Thực phẩm và rất nhiều thứ cần thiết khác đang cạn dần. Cái kết thúc bi thảm đang đến từ từ với hai phi hành gia. Đau khổ hơn nữa khi họ không liên lạc được với trạm mặt đất để biết chuyện gì đã xảy ra. Vợ con gia đình cha mẹ cũng đứt tin tức luôn. Có vẻ như họ là hai sinh thể còn sót lại giữa vũ trụ bao la. ”
“ Lịch và đồng hồ cứ lặng lẽ nhảy số, ba tháng rồi. Sóng liên lạc vẫn phát xuống Địa cầu đều đặn theo chương trình đã thiết lập, nhưng không hề có hồi âm. Hồi âm tự động cũng mất luôn. Họ đã nhịn đói đến ngày thứ tư rồi. Nước mắt ứa ra. Dường như nền văn minh mà vô số con người nỗ lực xây đắp trong hàng trăm ngàn năm qua bây giờ đã tận diệt. ”
“ Lúc mà cái chết đang đến dần thì Trạm vũ trụ báo động có tiếp xúc. Ánh sáng chói loà ở ô cửa sổ. Hai phi hành gia đang trôi lơ lửng dùng tay kéo dây để đến gần ô cửa sổ mà nhìn xem. Bên ngoài là một UFO khổng lồ đã tiếp cận. Chẳng bao lâu Trạm vũ trụ bị lực hấp dẫn kéo dính vào Đĩa bay lạ. Cửa Trạm bật mở dù hai phi hành gia chẳng thao tác gì. Rồi 3 người ngoài hành tinhđi vào khoang, kéo hai phi hành gia qua đĩa bay của họ. Vừa lọt vào đĩa bay là trọng lực nhẹ xuất hiện nên họ rơi xuống sàn. ”
“ Hai phi hành gia được cứu chữa, phục hồi sức khoẻ, và bắt đầu học giao tiếp ngôn ngữ vũ trụ. Đĩa bay vẫn giữ quỹ đạo bay vòng quanh Địa cầu. Hai phi hành gia mất dần khái niệm thời gian của Địa cầu vì người đĩa bay tính khác. Sau 6 tháng ở với người đĩa bay, hai phi hành gia đã giao tiếp được và học được nhiều điều. Thuyền trưởng của đĩa bay nói lời chia buồn sâu sắc với hai phi hành gia vì sự tận thế của Địa cầu. ”
Hai phi hành gia buồn bã kể:
“ Địa cầu của chúng tôi không phải là một quốc gia chung như hành tinh Vulcan của các ông. Có quốc gia lớn mạnh, có quốc gia nhỏ yếu. Các quốc gia đua nhau chế tạo vũ khí hủy diệt. Nếu quốc gia này chế được bom hạt nhân đủ sức hủy diệt phân nửa Địa cầu thì quốc gia khác cố gắng chế ra một quả bom đủ sức hủy diệt hoàn toàn Địa cầu. Các nước cứ đua nhau chế tạo vũ khí hủy diệt Hành tinh của chính mình để được gọi là cường quốc hạt nhân. Và có lẽ một ai đã bấm nút khiến các nước khác bấm theo thành ra 20 vụ nổ hạt nhân hủy diệt hết sự sống của Địa cầu. ”
Hai phi hành gia khóc nức nở.
Thuyền trưởng đĩa bay nói:
“ Lẽ ra khi có một quốc gia chế được bom hạt nhân thì cả hành tinh phải xúm lại làm cho trái bom đó bị hủy bỏ, và gây áp lực để xóa mất cái công nghệ
chế tạo bom hạt nhân đi. Các bạn đã làm điều ngược lại là thi đua nhau chế ra các quả bom mới mạnh hơn. Nguyên nhân của thảm họa khủng khiếp này là do Địa cầu của các bạn không chú trọng dạy dỗ đạo đức cho loài người đúng mức. Các bạn chỉ lo dạy các kiến thức khác nhiều hơn, nên hậu quả là sự sống bị chính các bạn hủy diệt. Hành tinh của chúng tôi xem việc dạy đạo đức là tối cao, còn những kiến thức khác chỉ là thứ yếu. Vậy mà càng về sau chúng tôi tiến bộ phi thường, có thể du hành trong vũ trụ. ”
“ Tình cảnh đã như thế này thì các bạn cũng không quay về Địa cầu được nữa vì tất cả bị nhiễm xạ rất nặng. Thôi tôi mời các bạn theo chúng tôi nhé. ”
Hai phi hành gia lại khóc nức nở.
Cả trường chia nhau đọc và bàn luận mãi.
Cuối cùng bài văn được chấm 10 điểm.
***
Khoa học tiến nhanh mà đạo đức tiến chậm thì hậu quả không lường được. Nhưng có vẻ như đạo đức đứng im chẳng tiến bộ chút nào. Mấy trăm năm qua chưa có thêm các tác phẩm mới để xây dựng đạo đức cho loài người, chưa có thêm lý luận mới để buộc loài người phải quan tâm đạo đức.
Loài người vẫn chưa xem đạo đức là yếu tố tối quan trọng, vẫn chưa xem đạo đức là môn học tối cần thiết, vẫn chưa xem đạo đức là giá trị tối cao quý. Rất ít người hiểu sự quan trọng của đạo đức như thế nhưng không được mọi người ủng hộ để cùng xây dựng đạo đức cho xã hội.
Cái khó của việc giáo dục đạo đức là đòi hỏi người phụ trách giảng dạy phải sống rất mẫu mực, không được sống buông tuồng hưởng thụ. Vì thế, lại càng ít người “hy sinh” sống mẫu mực để dạy môn đạo đức này. Ai cũng muốn sống hưởng thụ. Rồi nếu có người chịu hy sinh cuộc sống để làm thầy giáo dạy đạo đức, xã hội cũng không làm gì để có chính sách ưu đãi đền bù. Nhiệt tình thầy giáo sẽ mất dần.
Nếu ta không muốn câu chuyện giả tưởng trên biến thành sự thật thì cả thế giới phải chuyển sang nghiên cứu khoa học đạo đức rất chuyên sâu để tạo thành giáo trình dạy đạo đức hiệu quả cho mọi người, bắt đầu từ khi còn rất bé.