Tạm gác bỏ những lo âu, bộn bề thường nhật, các thiền sinh đã cùng nhau lễ Phật, tụng kinh, tập khí công và ngồi thiền dưới sự hướng dẫn của quý Thầy đến từ Thiền Tôn Phật Quang. Nhân dịp này, 20 thiền sinh đã tham dự lễ quy y Tam Bảo, chính thức trở thành đệ tử của đức Phật.

Vào buổi chiều cùng ngày, Đại đức Thích Toàn Độ và Đại đức Thích Pháp Bản đến từ Thiền Tôn Phật Quang cũng đã có những lời chia sẻ quý báu về thiền định, về lòng tôn kính Phật tuyệt đối đến với các thiền sinh. 

Khóa thiền tháng 6 tại chùa Vĩnh Yên đã khép lại trọn vẹn và ý nghĩa trong niềm hân hoan, hạnh phúc của toàn thể hội chúng. Xin nguyện cầu mười phương Chư Phật gia hộ cho tất cả mọi người đều tin hiểu chánh Pháp, tinh tấn tu tập cùng nhau xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. 

Tổ Truyền Thông

Có người hỏi Thầy: “Thưa Thầy, sao con cứ bị động dục không biết lý do?”. Thầy nhìn người đó, Thầy đánh giá là do lực không liễm xuống đan điền chứ không phải người đó xấu tính. Sau này, Thầy tìm ra được khí công nguyên pháp hay còn gọi là thụt dầu.

Thụt dầu đúng phương pháp nhất là giữ xương sống thẳng, thì khi tập được 50, 100 hoặc 150 cái trở lên ta thấy đan điền rất cứng. Đó là do lực được liễm chắc và giúp ổn định cái dục. Đây là điều rất hay.

Trên thực tế, nhiều người đã báo kết quả với Thầy là sau khi tập khí công nguyên pháp một thời gian rồi mất cái dục. Cả thẳm sâu trong giấc ngủ hoặc trong đời sống cũng biến mất. Do đó, khí công nguyên pháp hỗ trợ rất lớn cho việc tu tập của Tăng Ni. Nên Thầy nói, khí công nguyên pháp phải là phương pháp bắt buộc của người tu, bắt buộc xem như là một giáo trình tu tập. Nếu không tập khí công nguyên pháp hằng ngày coi như ngày ấy bỏ tu, vì khí công nguyên pháp hỗ trợ rất lớn cho việc kiềm chế, thắng lướt được cái dục. Mong rằng, ngày nào đó tất cả các Chùa đều tập khí công nguyên pháp này.

Trích bài giảng “Ái và dục (1/2) – Thượng tọa Thích Chân Quang.

Kính mời quý Phật tử cùng xem hướng dẫn của Chùa về cách tập khí công nguyên pháp và khí công nguyên pháp nâng cao ạ:
1. Khí công nguyên pháp: https://www.youtube.com/watch?v=UCLjSF1LGIw
2. Khí công nguyên pháp nâng cao: https://www.youtube.com/watch?v=qFece9iw95E&t=1s

Làm sao để thông minh hơn? Từ bé ta tập cho trẻ suy nghĩ về điều thiện, từ bé phải đẩy trẻ vào việc khó khăn cho trẻ rèn luyện và cuối cùng là cho trẻ tập ngồi Thiền.

Trong hương xuân còn vương vấn, vào ngày 31/01/2020 (nhằm ngày mùng 06 Tết năm Canh Tý), theo truyền thống hằng năm, HT. Thích Viên Giác – Trụ trì chùa Từ Tân (TP. HCM) và HT. Thích Phước Hạnh – Trụ trì chùa Phật Ngọc Xá Lợi (Vĩnh Long) đã dẫn đoàn Phật tử của chùa về Thiền Tôn Phật Quang (Núi Dinh, tỉnh BR-VT) để thăm viếng, đảnh lễ Tam Bảo, chúc Tết TT. Thích Chân Quang và có đôi lời sách tấn chư Tăng Ni, Phật tử trong Pháp hội những ngày đầu năm. Ngoài ra, năm nay Thiền Tôn Phật Quang còn hân hạnh đón tiếp HT. Thích Thiện Bình – Phó Trưởng BTS Giáo hội Phật giáo Tỉnh An Giang. Đồng thời còn có sự tham dự hơn 8.000 Quý Phật tử xa gần đến chùa lễ Phật, thính Pháp, thỉnh lộc trong dịp đầu xuân…

Mở đầu, ĐĐ. Thích Khải Tạng – đại diện cho Đại chúng dâng lời tác bạch mừng tuổi nhị vị Sư Bác bằng những lời lẽ thật xúc động, rằng: “Giữa cuộc đời nhiều thay đổi, lòng người bội bạc, không phải dễ dàng tìm thấy những tấm chân tình, đặc biệt là đi qua thử thách của thời gian, danh lợi, của ganh ghét tị hiềm, có như vậy mới thấy tình huynh đệ giữa Sư Phụ và nhị vị Sư Bác là hiếm có nhường nào. Tình nghĩa ấy như ánh sáng trên cao vượt khỏi những tầm thường nhân thế. Đó là tình huynh đệ thiêng liêng và cũng là tình tri âm, tri kỉ hơn cả anh em ruột thịt,… Dù trọng trách nặng nề các Ngài vẫn dành thời gian, công sức, hỗ trợ nhau trong hành trình giáo hóa độ sinh, đào tạo Tăng tài, cũng như chia sẻ lý tưởng phục chấn thiền phong để chúng sinh được hưởng lợi từ con đường Thiền định cao siêu; để nền văn minh nhân loại mai sau được bước lên được một tầm cao mới”.

Lời tác bạch của Đại đức vừa là tình cảm, vừa là những lời chúc tốt đẹp đầu năm mà toàn thể Tăng Ni, Phật tử Thiền Tôn Phật Quang gửi đến hai vị Sư Bác khả kính. Trước những lời tác bạch chân thành ấy, HT. Thích Viên Giác rất hoan hỷ. Người chia sẻ rằng: mỗi đầu năm đến đây lại cảm nhận cảnh quan, đời sống tâm linh của đạo tràng Phật Quang ngày càng rạng rỡ, mạnh mẽ và đạo tình càng được lan tỏa, được nối kết sâu sắc hơn. Về đây, Hòa Thượng cảm nhận được niềm vui, giá trị của Phật Pháp đang ngự trị, đang lan tỏa. Quý nhất là Phật tử được thấm nhuần giáo pháp trong những ngày đầu xuân. Phật đã dạy “Pháp hỷ thắng mọi hỷ, pháp vị thắng mọi vị”, bởi không niềm vui nào bằng niềm vui mà Chánh Pháp mang lại. Những hạnh phúc trên đời thật là mong manh, tạm bợ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đau khổ; chỉ Chánh Pháp mới mang lại hạnh phúc cao thượng, chân thật vững bền mà thôi.

Sau cùng, Hoà Thượng kỳ vọng vào đội ngũ Tăng Ni trẻ – lớp kế thừa sẽ thành tựu được tương lai của mình một cách tốt đẹp, góp phần làm cho Tăng đoàn Phật Giáo ngày càng phát triển vững mạnh. Đồng thời, Hòa thượng còn chúc Quý Phật tử mỗi năm một trưởng thành về tâm linh, về phương thức Hoằng Pháp, từ đó mà chung nhau xây dựng Phật pháp vạn lần sáng tươi.

Thật vậy, những lời dạy của Sư Bác luôn hàm chứa một nghĩa lý sâu xa và mang tính giáo dục rất cao. Toàn thể Đại chúng Phật Quang xin y giáo phụng hành và đảnh lễ cúng dường tam bái.

Từ nhiều năm nay, nghi lễ tác bạch nhị vị Sư Bác đã hiện hữu như một nét văn hóa của Thiền Tôn Phật Quang, đồng thời có thể khẳng định: “Cho dù vật đổi sao rời thì nghĩa tình ấy chắc chắn sẽ chẳng bao giờ phôi phai”.

Kế đến, TT. Thích Phước Hạnh – Trụ trì chùa Phật Ngọc Xá Lợi, Vĩnh Long đã nhắc nhở những người con Phật hãy nỗ lực tu tập Thiền định để tâm thanh tịnh, trí sáng suốt để từ đó kết nối tình thương từ nơi Đức Phật đến với cuộc đời, đến với mọi người, mọi loài.

Dịp này, HT. Thích Thiện Bình – Phó BTS Giáo hội Phật giáo Việt Nam Tỉnh An Giang cũng đã có đôi lời tản mạn về ý nghĩa của ba môn huệ học, tức “Văn huệ, Tư huệ và Tu huệ” thật là ý vị, sâu sắc. Những lời giáo huấn của nhị vị Sư Bác và HT. Thích Thiện Bình tuy ngắn gọn nhưng rất sắc bén, là kết tinh từ bao năm tháng tu hành của các Ngài, thật là hành trang vô cùng quý giá cho hàng hậu học.

Cuối cùng, TT. Thích Chân Quang đã chia sẻ về ước mơ mở một nhà hàng chay phục vụ cho tất cả mọi người được ăn miễn phí nhưng không thực hiện được, rồi một ngày nhìn Phật tử kéo về Thiền Tôn Phật Quang luôn được tiếp đãi ăn uống chu đáo mà có một điểm đặc biệt là chùa không bao giờ hết gạo, hễ Phật tử về chùa đông thì luôn có người cúng dường vật thực kịp thời để tiếp đãi Phật tử. Nghiệm lại điều đó, Thượng tọa mới hay ước mơ của Người đã thành tựu từ lâu. Thượng tọa chia sẻ, có những điều kỳ lạ như vậy mới thấy sự gia hộ của Tam Bảo là vô cùng vi diệu bởi tấm lòng thành mà mọi người tìm về với Phật sẽ luôn được chư Phật, chư Thiên cảm ứng, dõi theo và gia hộ. Và trên tất cả, Phật tử về chùa không chỉ được mời ăn bằng tất cả sự trân trọng, ân cần mà còn được lắng lòng trong giáo pháp, đó mới là điều cốt lõi, giá trị nhất.

Nhân dịp này, Thượng tọa cũng đã chia sẻ bài Pháp thoại ngắn với tựa đề “LUYỆN TRÍ THÔNG MINH”.

Thông thường, ai cũng muốn mình thông minh hơn. Người thông minh là người có ưu thế nên thường có tiền bạc, địa vị trong xã hội. Mà nếu ta khéo dùng ưu thế thông minh vào trong đạo thì cũng sẽ đạt được nhiều kết quả đặc biệt trong tâm linh tu hành. Nhưng để thông minh hơn thì phải có phương pháp. Ngay cả một người già, nếu có phương pháp thì vẫn phục hồi trí thông minh trở lại, không bị lẩm cẩm. Còn những đứa bé nếu cha mẹ có phương pháp tập luyện sớm thì trẻ sẽ thông minh gấp đôi, gấp ba. Vậy làm sao để thông minh hơn?

– Thứ nhất là hãy suy nghĩ việc tốt, giữ gìn những niệm thiện, đừng nghĩ chuyện bậy. Những ý nghĩ bậy sẽ khiến đầu óc ta ngu tối hơn.

– Thứ hai là tự tìm việc tốt để làm, xoay sở để làm được những công đức khó làm. Đừng giành chuyện dễ, đừng đẩy cái khó qua cho người khác. Hãy dấn thân gánh vác, sắp xếp, lo lắng cho mọi người… để tác thành nhiều công đức.

– Thứ ba là cố gắng ngồi Thiền. Khi tâm tỉnh giác thanh tịnh thì trí tuệ vô hình phát sinh, hỗ trợ cho trí thông minh.

Thượng tọa nhắc nhở thính chúng hãy áp dụng ba điều trên cho trẻ. Từ bé ta tập cho trẻ suy nghĩ về điều thiện, từ bé phải đẩy trẻ vào việc khó khăn cho trẻ rèn luyện và cuối cùng là cho trẻ tập ngồi Thiền. Bài pháp thoại tuy ngắn gọn, cô đọng nhưng đã gợi mở con đường rèn luyện trí thông minh thật chân chính, bền vững vì dựa trên luật Nhân quả.

Đến đây, buổi gặp mặt kết thúc trong niềm hoan hỷ của tất cả mọi người. Dịp này, cả Hội chúng học được rất nhiều bài học tuyệt vời về tình nghĩa, cách sống, cách ứng xử với chúng sinh xuất phát từ sự tu hành chân chính các vị Hòa thượng, Thượng tọa.

Trong thời đại con người quá đề cao vật chất mà coi nhẹ tình nghĩa thì những bài học thực tế về nghĩa tình này lại càng trở nên quý giá, đáng trân trọng. Thực sự, chúng ta đang để cuộc sống vật chất cuốn mình đi mà quên mất rằng, cái còn lại sau tất cả những cái mất đi, chỉ còn tình nghĩa mà thôi. Nếu không biết bảo vệ cái tình cảm cao đẹp ấy, chúng ta sẽ chẳng còn lại gì.

Tuy 6 ngày xuân đã khép lại, nhưng bất cứ ai đặt chân về Thiền Tôn Phật Quang đều cảm nhận mùa xuân như vẫn mãi nồng đượm, bởi những trái tim vị tha, từ bi quảng đại của những bậc tu hành vẫn luôn hiện hữu, thắp sáng cho cả núi rừng nơi đây.

Tổ truyền thông

THIỀN 29 – CỦNG CỐ – CONSOLIDATE

BÀI LIÊN QUAN:

• Thiền-Meditation 28: Gốc và ngọn – Root and top
• Thiền 27: Lộ trình
• Thiền 26: Khí công cũng là Thiền
• Thiền 23: Ai cũng thở – Meditation 23: Everyone is breathing
• Thiền 16 – 19: Chánh Niệm – Mindfulness
• Thiền 15: Kỹ lưỡng từ những điều căn bản 
• Thiền 14: Tâm yên đừng tưởng là xong 
• Thiền 13: Cuộc cạnh tranh khốc liệt
• Thiền 12: Sức tỉnh giác
• Thiền 11: Vọng tưởng
• Thiền 1 – 10: Chánh Tinh Tấn – 3 Giai đoạn của Thiền 

• Thiền-Meditation 29: Củng cố – Consolidate
• Thiền-Meditation 28: Gốc và ngọn – Root and top
• Thiền 27: Lộ trình
• Thiền 26: Khí công cũng là Thiền
• Thiền 23: Ai cũng thở – Meditation 23: Everyone is breathing
• Thiền 16 – 19: Chánh Niệm – Mindfulness
• Thiền 15: Kỹ lưỡng từ những điều căn bản 
• Thiền 14: Tâm yên đừng tưởng là xong 
• Thiền 13: Cuộc cạnh tranh khốc liệt
• Thiền 12: Sức tỉnh giác
• Thiền 11: Vọng tưởng
• Thiền 1 – 10: Chánh Tinh Tấn – 3 Giai đoạn của Thiền 

Ta đều hiểu rằng thiền định là phương pháp giúp tâm yên tĩnh, bớt suy nghĩ vẩn vơ, tiến đến dừng suy nghĩ hoàn toàn, tiến đến xóa sạch bản ngã vô minh sâu kín để hoàn thành sự nghiệp giải thoát giác ngộ như Phật đã dạy. Dĩ nhiên con đường giác ngộ này không phải đi trong vài ba kiếp mà hết được, có khi ta phải trải qua cả vài trăm vài nghìn kiếp mới hoàn thành.

Ở bước đầu, thiền giúp tâm ta bớt suy nghĩ vẩn vơ đã là cực kỳ lợi ích cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Khi không bị các vọng tưởng vẩn vơ quấy rối, làm việc gì ta cũng có sự tập trung cao độ hơn. Không phải muốn tập trung là ta sẽ tập trung được ngay, mà phải có quá trình thiền định dẹp bỏ các suy nghĩ vẩn vơ trước đã.

Quá trình nhiếp tâm rất là phức tạp, nhiều công đoạn, nhiều phương pháp, đòi hỏi sự chính xác tỉ mỉ. Và đặc biệt là có gốc có ngọn rõ ràng. Ta phải dụng công sao cho luôn giữ vững cái gốc, đừng bỏ gốc theo ngọn, như thế công phu sẽ được ổn định.

– Khái niệm gốc ngọn thứ nhất là: Lòng tôn kính Phật là Gốc, mà Thánh quả giác ngộ là Ngọn. Nếu ai chỉ chăm chăm hướng đến thánh quả giác ngộ mà quên mất bồi dưỡng lòng tôn kính Phật đến vô hạn thì đó chính là bỏ gốc theo ngọn, sẽ không được kết quả gì. Hành giả phải vun đắp lòng tôn kính Phật sâu dày mãi, cho đến tuyệt đối, và chẳng cần quan tâm đến thánh quả giác ngộ. Vậy mà lúc nào đó, kiếp này hoặc kiếp khác, thánh quả sẽ đến. Vun đắp lòng tôn kính Phật có nhiều cách, cách đơn giản nhất là lễ kính Phật hàng ngày.

– Khái niệm gốc ngọn thứ hai là: Lòng từ bi yêu thương chúng sinh là Gốc, mà Trí tuệ tu hành là Ngọn. Trên đường tu hành, nội tâm ta diễn biến cực kỳ phức tạp, nhiều lỗi lầm kiết sử hiện ra cản trở đủ thứ, nếu không có trí tuệ để vượt thắng từng chút một thì ta sẽ nản lòng, thất bại, thậm chí bỏ cuộc. Nhưng nếu muốn có trí tuệ thì không phải chăm chăm suy nghĩ tìm cách này cách nọ, mà phải giữ cái gốc là bồi dưỡng lòng từ bi yêu thương chúng sinh vô hạn. Tâm ta phải tác ý mong cho chúng sinh đều tu hành giác ngộ. Khi ngồi thiền phải tác ý trải lòng yêu thương khắp nơi, yêu thương muôn loài.

– Khái niệm gốc ngọn thứ ba là: Tâm khiêm hạ kín đáo là Gốc, mà sự tiến bộ tâm linh là Ngọn. Không phải ta tu là tiến đâu, còn lệ thuộc tâm khiêm hạ của ta nữa. Nếu ta có khởi tâm tự hào bí mật, bộc lộ công phu, tự cho mình hay giỏi, thì càng tu càng thụt lùi, thậm chí có khi điên loạn luôn. Vì thế, đừng chăm chăm nôn nóng công phu thiền định phải tiến bộ đều đều, mà phải giữ kỹ cái gốc khiêm hạ, lúc nào cũng tôn trọng mọi người, lúc nào cũng xem mình là cỏ rác cát bụi mà thôi.

– Khái niệm gốc ngọn thứ tư là: Công đức làm lợi ích cho chúng sinh là Gốc, mà hoàn cảnh thuận lợi hay nội tâm dễ điều phục là Ngọn. Ta đừng tưởng mình thông minh giỏi giắn thì có thể khéo léo nhiếp tâm dễ dàng. Không, những kết quả đó do công đức mà thành, không phải do thông minh khéo léo. Ta càng vất vả phụng sự giúp đỡ giáo hóa thì tâm càng dễ nhiếp hơn. 

Ai dại khờ chôn mình trong cô quạnh thì có khi chỉ cạn phước mà không được gì. Khi làm phước thì ta có vẻ bận tâm, nhưng bù lại sau đó tâm rất dễ nhiếp.

– Khái niệm gốc ngọn thứ năm là: An trú toàn thân làm vọng tưởng lắng dịu rồi tự mất đi. Khi an trú toàn thân, ta không cung cấp năng lượng cho vọng tưởng nữa. Còn khi để ý trên đầu, đối phó với vọng tưởng, không ngờ là cung cấp năng lượng cho vọng tưởng dấy khởi mãi. An trú toàn thân gồm có cả bụng và ngực là chính, sau này khắp thân đều biết rõ. Nếu biết sau lưng thì chỉ ở phần thắt lưng trở xuống mà thôi, cấm kỵ tập trung ở phần trên thắt lưng vì kích động vọng tưởng rất mạnh. An trú toàn thân là Gốc, mà vọng tưởng lắng dịu để vào định là Ngọn. Đừng bỏ Gốc theo Ngọn.

– Khái niệm gốc ngọn thứ sáu là: Hơi thở êm, chậm, ít là Gốc, mà cảm giác biết toàn thân là Ngọn. Nếu ta thở êm, chậm, ít, thì cảm giác tỉnh giác biết rõ toàn thân sẽ xuất hiện. An trú nơi cảm giác toàn thân đó thì vọng tưởng tự lắng dịu. Vọng tưởng lắng dịu, tâm tỉnh giác, cả trong khi ngồi thiền và trong đời sống hằng ngày, cho đến khi bất ngờ lọt vào Chánh niệm Tỉnh giác tự động hoàn toàn.
Ban đầu ta tập hơi thở căn bản là Biết mà không điều khiển, tập vài năm cho quen hơi thở. Quen thuần thục hơi thở tự nhiên rồi thì hãy ghìm hơi thở êm chậm ít lại để cảm giác toàn thân xuất hiện. Cảm giác toàn thân xuất hiện rồi thì vọng tưởng tự lắng dịu.

Khi tâm yên tĩnh, tâm sẽ có trạng thái trống rỗng sáng tỏ. Nhưng xin vui lòng làm ơn đừng an trú cái tâm đó, vì nó là ngọn. Xin vui lòng làm ơn vẫn an trú toàn thân thật kỹ, vẫn nhớ thân là vô thường tạm bợ, vẫn giữ hơi thở êm chậm ít rất kỹ. Khi tâm yên là khi tà kiến dễ xuất hiện. Ta sẽ tự đặt ra đủ thứ lý luận mới để tự đề cao mình, vô cùng nguy hiểm.
Tâm có yên gì thì cũng chưa vào được Chánh niệm Tỉnh giác. Mà có chứng nhập Chánh niệm Tỉnh giác thì cũng chưa phải đã hết vọng tưởng. Mà có hết vọng tưởng cũng chưa Nhập định. Mà có Nhập định cũng chưa chứng Vô ngã. Con đường còn dài lắm.
Sợ nhất là ta chiêm ngưỡng cái tâm yên tĩnh đó mà cho nó là Siêu Ngã, quay trở lại thời Tượng Pháp. Ta phải tìm về Vô Ngã của thời Chánh Pháp.

MEDITATION 28
ROOT AND TOP

We understand that meditation is a method of calming our mind, defusing wandering thoughts, and moving toward a stage of complete thoughtlessness. From this stage, the practitioner will then proceed to eliminate their ignorance and ego in order to accomplish the final goal of spiritual enlightenment as Buddha taught. Of course, the path of enlightenment can never be completed within several lifetimes. It takes hundreds or even thousands of lifetimes for a person to reach the end of this path.

First and foremost, meditation helps to reduce the amount of wandering thoughts in our mind. This is extremely beneficial for our health and our quality of life. Once our mind is less distracted by our wandering thoughts, we can become more focused and studious. It’s not easy to stay focused. We must meditate to get rid of the unwanted thoughts then we can increase attention span.

Concentrating our mind is a complex process which undergoes various stages, methods, and requires an extremely high level of accuracy. And especially, there must be a clear distinction between the roots (the foundation) and the crown (end goal). We have to apply meditative techniques in a way that the root always receives priority. To achieve a sustainable outcome, meditation practitioners should never pursue the crown and forget the roots.
The first distinction between the root and the crown is that the absolute respect toward Buddha is the root and the enlightened sainthood is the crown. Those who only focus on pursuing the enlightened sainthood and putting aside their absolute respect toward Buddha are forgetting the root and chasing the crown. These people will surely achieve no positive outcome in their spiritual cultivation.
Meditation practitioners have to cultivate the everlasting respect toward Buddha without caring about the enlightened sainthood. Once we give absolute respect to Buddha, anytime within this life or another, enlightened sainthood will come to us. There are many ways to cultivate our respect toward Buddha. The simplest method is to pay homage to Buddha every day.

The second distinction between the root and the crown is that having a compassionate heart with unconditional love is the root and the cultivated wisdom is the crown. On the path of cultivation, our inner world keeps changing in an extremely complex way. Numerous moral faults and hurdles will appear to hinder us in various ways. If practitioners don’t have sufficient wisdom to overcome every single obstacle, they will be demotivated and fail. That doesn’t mean that to have wisdom practitioners have to keep seeking various ways to get it but rather they should maintain the root, i.e., nourishing the boundless love to all beings. We have to remind ourselves of the wish that all beings will practice spiritual cultivation for achieving enlightenment. When practicing meditation, we have to deliberately spread unconditional love everywhere and to all beings.

The third distinction between the root and the crown is that modesty and non-disclosure are the roots and spiritual improvement is the crown. It is not accurate to say that as long as we practice cultivating there will be spiritual improvement. It still depends on our modesty. Once we allow any secret pride (in terms of religious achievements and being proud of ourselves) to exist in our mind, the further we will fall back and even become insane. Therefore, we should never be in a hurry seeking constant meditative achievements. Rather, we should be modest and continue with non-disclosure as a Root by giving respect to everyone and reminding ourselves that we are nothing more than a piece of dust.

The fourth distinction between the root and the crown is that a merit created by doing good deeds is the root and a favourable condition or a mind which is easy to be mastered is the crown. Don’t ever think that just because we are intelligent that we can cleverly stay focused with less effort. This is not true at all. All of the favourable conditions and outcomes in meditation come from our merits, not intelligence. The more we manage to serve and convert others, the easier it is for us to master our mind. Those who bury themselves in solitude will achieve nothing more than an absolute loss. When making good karma, we have to live with a thoughtful mind. We will then concentrate our mind during meditation much easier.

The fifth distinction between the root and crown is that being mindful of the whole body is the root and to make unwanted thoughts reduce and gradually disappear is the crown. When being mindful of the whole body, we will no longer supply energy to wandering thoughts. In contrast, if we put our attention on the head to fight away these distractions, we will also supply energy for them to keep coming back.
Being mindful of the whole body includes mainly focusing on the lower part of the abdomen and the chest. Later, we will become more aware of the whole body. If we are focusing our attention on our back, we should only be mindful from the waist to the lower part. Concentrating on the back from the waist up to the head is prohibited. This is because you will become greatly distracted by the random thoughts that come up. Being mindful of the whole body is the Root and reducing wandering thoughts to enter a state of serenity is the crown. Don’t ever give up on the root to pursue the crown.

The sixth distinction between the root and the crown is to get your breathing down to a gentle, slow and little breath is the Root whereas the awareness of the whole body is the crown. If we gently and slowly inhale with a little amount of air, the awareness of the whole body will increase. If we stay mindful of our entire body, unwanted thoughts will not linger. Once unwanted thoughts are reduced, we are mindful in meditation and daily activities. Until our mind can enter into the Right Mindfulness stage, it will not be automatically mindful.
In the beginning, we practice the basic breath, i.e. knowing, but not controlling the breath. It takes several years to practice to become acquainted with the breath. Then, after being familiar and mastering the natural breath, we begin to control the rate of our breathing and keep it down to a slower pace. Furthermore, we also have to gently inhale and exhale rather than harsh breathing. Also, exhale and inhale little breaths rather than long ones. All three steps must be done at the same time. Once we become mindful of our body, wandering thoughts will reduce.

When our mind is tranquil, we will enter a stage of complete emptiness and mindfulness. Please, never focus on the tranquil state of mind because that is the crown. Please continue to be mindful of your entire body. We keep reminding ourselves that this body is impermanent and at the same time we must also be mindful of our gentle, slow, and little breathing. When our mind is tranquil, it is very easy for it to be in a bad mindset. We are more prone to becoming conceited and prideful, which is extremely dangerous.
Even when our mind is tranquil, it still hasn’t entered the Right Mindfulness. Even when it has entered the Right Mindfulness, it still hasn’t been completely freed of wandering thoughts. And even when the wandering thoughts have completely been eliminated, our mind is not surely entering the state of ecstasy. Even when the mind has entered the state of ecstasy, it does not surely attain selflessness. The path is still very long ahead.
The issue that is most concerning is that we will admire the tranquil state and consider it as a Super-ego. If so, it will take us back to the Changed Dhamma time. We must come back to the target which is the selflessness of the Right Dhamma time.

Mục tiêu tối thượng của thiền định trong đạo Phật là đạt đến Vô Ngã, giải thoát Niết Bàn. Đức Phật thành đạo quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác cũng bằng pháp môn Thiền Định.

Thiền là phương pháp thực hành nhiếp tâm vào định, đưa tâm trí đến chỗ an tĩnh, sáng suốt, không xuất hiện ý nghĩ, không dấy động tình cảm…, đặc biệt là giúp hành giả diệt trừ Bản Ngã, chấm dứt vô minh và chứng đạo giải thoát giác ngộ.

MỘT VÀI YẾU TỐ CĂN BẢN HỖ TRỢ CÔNG PHU TU TẬP

Bắt đầu cho sự thiền định và để đạt kết quả tốt trong công phu tu tập, trước hết, chúng ta phải chuẩn bị ba nền tảng căn bản vững chắc. Đó là Đạo Đức – Công Đức – Khí Công.

• Đạo Đức là sự thánh thiện trong sách trong tâm hồn, với lòng tôn kính Phật, thương yêu chúng sinh, và khiêm hạ tột cùng.
• Công Đức là công lao đem an vui, hạnh phúc, đạo lý đến cho mọi người.
• Khí công là để giữ tiềm lực luôn lắng xuống dưới, giúp cho não bộ ổn định trong sự tu tập.

Trước khi tọa thiền hành giả cần chuẩn bị:

Trải một tấm tọa cụ trên mặt phẳng. Kích thước tọa cụ phải rộng hơn diện tích ngồi. Tọa cụ có thể làm bằng vải dày, bằng chiếu lát, hoặc bằng một miếng đệm mỏng để ngăn cho hơi ẩm dưới đất thấm lên trên và để giúp bớt cấn da thịt.

Đừng mặc quần áo chật chội, bó chặt. Nhưng cũng không nên mặc quần áo thiếu trang nghiêm. Nếu ngồi trong Chánh điện hoặc nơi trang nghiêm thì nên mặc áo tràng.

Ánh sáng vừa phải đừng sáng quá cũng đừng tối đen. Tránh chỗ gió thổi đến từ sau lưng. Nơi yên tĩnh vẫn là chỗ thích hợp nhất cho việc tọa thiền.

Sắp xếp thời gian đều đặn mỗi ngày để tọa thiền thì tốt hơn. Còn không thì tùy những lúc thuận tiện mà ngồi. Không nên ngồi những lúc bụng còn no. Nếu bắt đầu ngồi thì nên ngồi khoảng 30 phút.

Không nên bày tỏ khoe khoang cho người khác biết là mình có tu tập thiền định vì có thể làm công phu bị lui sụt. Nên ngồi chỗ không ai trông thấy, trừ khi ngồi chung tập thể.

A. PHƯƠNG PHÁP

Hành giải theo thứ tự thực hành công phu tu tập thiền định như sau:

1. LỄ PHẬT

Phải lễ phật ba lễ với lòng tôn kính tuyệt đối

2. NGỒI KIẾT GIÀ

Bắt chân trái đặt lên đùi chân phải, sau đó kéo chân phải vắt lên đùi chân trái. Hai bàn chân nằm vắt lên đùi ở một vị trí vừa phải, không quá sát hông, cũng không quá xa hông.

3. KỆ VÀO THIỀN

Khi đã ngồi đúng tư thế nghiêm trang. Hành giả chắp tay đọc bài kệ vào thiền (nếu ngồi một mình thì niệm thầm, nếu ngồi tập thể thì niệm lớn chung với đại chúng).

“Xin Phật độ cho con
Luôn nhớ và hiểu rằng
Thân chẳng phải là ta
Tâm chẳng phải là ta
Chẳng có gì là ta
Trong từng hơi thở vào
Trong từng hơi thở ra
Trọn niềm Tôn Kính Phật”
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật (3 lần)

4. TÁC Ý BA TÂM HẠNH

(Sau khi đọc bài kệ vào thiền và niệm Phật xong, vẫn chắp tay tiếp tục tác ý thầm ba tâm hạnh)

– Nguyện trên Chư Phật gia hộ cho con biết tôn kính Chư Phật, Chư Tổ, Chư Hiền Thánh Tăng với lòng tôn kính tuyệt đối vô lượng, vô biên.

– Nguyện trên Chư Phật gia hộ cho con biết trải lòng thương yêu khắp tất cả chúng sinh, dù là thế giới hữu hình hay thế giới vô hình. Cho con thương yêu loài người, cũng như cỏ cây, chim thú trong rừng, cá trong nước, cho đến chúng sanh trong địa ngục.

– Nguyện trên Chư Phật gia hộ cho con biết giữ lòng khiêm hạ, lúc nào cũng thấy mình như cỏ rác, cát bụi, thấy mình là vô minh và tội lỗi.

(Nếu là người xuất gia, chúng ta tác ý thêm một tâm nguyện nữa):

– Con nguyện lòng quyết tâm giữ được sự vô nhiễm trong sạch.

(Sau khi tác ý 3 tâm hạnh xong, hành giả bắt đầu thực hiện công phu điều thân).

Kể từ bước này trở đi, tùy thuộc vào trình độ tu tập mà độ dài ngắn cho thích hợp, nhưng đảm bảo là có đủ các bước.

CÁC GIAI ĐOẠN CHÍNH

5. ĐIỀU THÂN

Giai đoạn này thường kéo dài, càng điều thân kĩ chừng nào thì càng có thể tiến sâu trên con đường thiền định.

A) GIỮ ĐÚNG TƯ THẾ

• Hai bàn tay: để ngửa và đặt chồng lên nhau, nằm trên hai gót chân. Bàn tay trái để trên lòng bàn tay phải, đầu hai ngón cái chạm nhé vào nhau. Giữ bàn tay thẳng đẹp, đừng để bàn tay cong vòng.
• Mắt: mở rõ và nhìn xuống một điểm gần trước mặt. Giai đoạn mới tập tu tuyệt đối không được nhắm mắt, vì phải mở mắt mới thấy thân mình có lắc động, có nghiêm hay không khi so sánh với cảnh vật chung quanh. Đến chừng nào thành tựu chánh niệm tỉnh giác, dù nhắm mắt mà vẫn không bị mê mờ thì mới nên nhắm mắt.
• Lưỡi: Để lên nướu răng hàm trên.
• Miệng: Ngậm kín tự nhiên.
• Lưng: giữ thẳng, không được để lưng cong chùng xuống, cũng đừng ưỡn lưng thẳng quá sức sẽ làm mau mệt và đầu bị căng (căng thần kinh não).
• Hai vai: để xuôi xuống tự nhiên, tránh nghiêng bên cao bên thấp.
• Hai cánh tay: Phải hơi khuỳnh ra xa hông. Nhớ giữ đừng để hai cánh tay buông xuôi ép sát vào hông.
• Đầu: không ngẩng lên, có vể hơi cúi xuống một chút xíu. Đừng để nghiêng qua một bên, hay quay qua một bên.

B) BIẾT TOÀN THÂN

Tâm luôn quay vào kiểm soát biết rõ toàn thân, biết từ đầu cho đến tay chân. Xem lưng có chùng xuống hay không; hai vai có bị lệch, đầu có bị nghiêng không; hai bàn tay có thẳng đẹp, hai cánh tay có bị ép sát hông không; mắt có nhìn chỗ khác, người có chồm về phía trước hay ngửa ra sau không. Luôn luôn tỉnh giác biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân. Cơ thể mình bị sai lệch như thế nào thì phải biết rõ và điều chỉnh lại để luôn giữ đúng tư thế.

C) GIỮ THÂN MỀM MẠI BẤT ĐỘNG

Song song với việc biết rõ toàn thân, ta nhẹ nhàng buông lỏng toàn thân, giữ thân mềm mại bất động, không nhúc nhích, không gồng cứng.
Luôn kiểm tra xem có bộ phận nào bị gồng cứng hay nhúc nhích không, toàn thân có được mềm mại, bất động chưa.
Từng bắp thịt, ngón tay, ngón chân, bắp đùi, bắp vế bắp tay đều được giữ yên không cử động. Ta phải luôn kiểm soát toàn thân, vì sau khi ngồi yên một chút sẽ có những thớ thịt, ngón tay, vai, gáy, … tự nhiên gồng cứng lên, phải nhận ra và nhanh chóng thả lỏng lại.
Kiểm tra thường xuyên như thế chính là công phu điều thân.

Lưu ý:

• Khi biết rõ toàn thân, nên biết nhiều ở vùng bụng và vùng chân. Phải biết một cách nhẹ nhàng, không chú ý biết, cũng không được dằn ép. Vì khi có sự chú ý biết boặc dằn ép thì lực sẽ chạy lên đầu làm cho bộ não căng thẳng.
• Cũng không được biết một cách mờ mờ ảo ảo. Nếu không tỉnh giác biết rõ toàn thân thì vọng tưởng vẩn vơ khởi lên, ta sẽ không thấy nên dễ đưa vào hôn trầm.
• Khi vọng tưởng khởi lên, không cần diệt trừ vọng tưởng, chỉ cần quay trở lại biết rõ toàn thân, kiểm tra tất cả toàn bộ cơ thể là vọng tưởng sẽ tan.
• Nếu vọng tưởng khơi lên, ta quay trở lại biết rõ toàn thân mà vọng tưởng vẫn không tắt, thì biết đó là nghiệp, phải thầm tác ý sám hối. Khi tâm yên, ta tiếp tục kiểm soát biết rõ toàn thân.

6. QUÁN THÂN VÔ THƯỜNG, HƯ ẢO

Ngồi yên theo dõi thân chừng vài phút, ta tự nhủ thầm “thân này là vô thường hư ảo”. Lâu lâu lại tự nhắc như vậy. Ta phải thấy sự biến đổi của thân từ trẻ đến già, từ già đến chết, từ chết đến tan hoại hoàn toàn. Đức Phật dạy, khi quán thân vô thường ta phải chiêm nghiệm vô thương thật kĩ cho đến nơi đến chốn, không được cạn cợt. Phải chiêm nghiệm thân này (không được quán thân người khác) một ngày nào đó sẽ tan hoại.

Sau khi chết khoảng ba ngày, thân này sẽ sình trương. Qua mười ngày bốc mùi hôi thối và đầy dòi bọ. Một tháng sau, các lớp thịt bên ngoài và các cơ quan nội tạng bị phân hủy. Công trùng, chim thú,… đến rút rỉa, hình dáng không còn nguyên vẹn nữa. Còn lại xương khớp thì từ từ cũng rời rạc ra vì do tác động của mưa nắng, không khí… những khớp xương cũng mục dần và tan thành tro bụi, gió thổi cuốn đi.
(Chúng ta phải thực hành quá thân vô thường kỹ lưỡng vài tháng trước khi thêm quán hơi thở).

7. QUÁN TÂM VÔ NGÃ, HƯ VỌNG

• Bước đầu tiên điều thân cho đúng tư thế, giữ thân mềm mại bất động và quán thân vô thường. Tùy nhân duyên mà có người tu 2, 3 tháng, nhưng có người phải nửa năm hay một năm mới thuần thục. Tiếp theo là phương pháp quán tâm hư vọng.
• Đến đây, người tu biết rằng mọi ý niệm vọng động của thiện ác đều là không thật hư ảo nên buông bỏ, tắt dừng và tâm sẽ yên tĩnh trong sáng.
• Người có công phu tu tập nhiều năm nhưng không quán tâm hư vọng vẫn dễ trở thành bướng bỉnh, chấp ý, bảo thủ mà không biết.
• Phải thận trọng với tà kiến phát sinh ở pháp quán này như có chủ trương cho rằng : “Thiện ác đều là vọng tâm cần buông bỏ, nên không làm ác và cũng không làm thiện.”
• Phật dạy:
  o Dứt bỏ ‘bất thiện pháp’ tức là những tâm niệm ác độc, ích kỷ, đố kỵ, mưu toan.v.v…
  o Siêng làm tất cả những điều thiện.
  o Đồng thời với tu tập thanh lọc nội tâm.
• Hễ làm đúng yếu chỉ này thì khi vào định, tâm hành giả thanh tịnh yên lặng, nhưng bản chất luôn là thuần thiện chứ không phải trơ trơ không thiện không ác.
• Đến đây người tu rất trầm tĩnh, nhẹ nhàng thanh thản nhưng tràn đầy tình thương, bao dung độ lượng và trí tuệ cực kỳ sắc bén linh mẫn. Trạng thái này khác xa với người có ý niệm thiện thương người nhưng tâm còn lăng xăng vọng động, nên phiền não chấp công vẫn còn sinh khởi.
• Người bản tâm thanh tịnh thuần thiện cũng khác xa với người không làm thiện không làm ác. Ở người này bản chất ích kỷ, hẹp hòi thụ động, kiêu ngạo, lạnh lùng, vô trách nhiệm, khiến cho phước lực tiêu mòn, đạo tâm thoái thất bởi chấp vào tà kiến.

8. QUÁN HƠI THỞ

Sau khi điều thân thuần thục, quán thân vô thường nhuần nhuyễn, ta bắt đầu thực hiện pháp tu hơi thở. Ta biết rõ hơi thở mà không hề can thiệp, không hề điều khiển.

• Bước 1:
  o Hơi thở vào, ta biết rõ hơi thở vào.
  o Hơi thở ra, ta biết rõ hơi thở ra.
• Bước 2:
  o Hơi thở vào dài, ta biết rõ hơi thở vào dài.
  o Hơi thở ra dài, ta biết rõ hơi thở ra dài.
  o Hơi thở vào ngắn, ta biết rõ hơi thở vào ngắn.
  o Hơi thở ra ngắn, ta biết rõ hơi thở ra ngắn.

Tức là hơi thở dài hay ngắn, ta đều biết rõ. Nhưng điều quan trọng ở đây là biết rõ mà không can thiệp vào, không điểu hơi thở dài hay ngắn theo ý mình. Chỉ đơn giản biết mà thôi. Có khi hơi thở dài, có khi hơi thở ngắn, có khi hơi thở nhẹ, có khi hơi thở mạnh, nhưng ta chỉ biết chứ không được can thiệp.

Có hai cực đoan cần phải tránh về hơi thở

• Một là không biết rõ hơi thở
• Hai là biết mà can thiệp vào hơi thở

Trung đạo của pháp tu hơi thở chính là biết rõ một cách thụ động, không can thiệp, không điều khiển.

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI CÁC PHÉP QUÁN KHÁC.

Sau khi đã thuần thục quán hơi thở, thường là rất lâu, ta kết hợp hơi thở lần lượt với các phép quán như sau:

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI BIẾT RÕ TOÀN THÂN:

• Hơi thở vào, biết rõ toàn thân.
• Hơi thở ra, biết rõ toàn thân.
• Để tâm dưới bụng và biết hơi thở nhẹ nhàng cùng một lúc.

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI QUÁN THÂN VÔ THƯỜNG:

• Hơi thở vào, biết thân này là vô thường
• Hơi thở ra, biết thân này là vô thường.
• Hơi thở vào, biết trong thân vô thường có hơi thở vào.
• Hơi thở ra, biết trong thân vô thường có hơi thở ra.
• Vừa để tâm dưới bụng vừa biết hơi thở nhẹ nhàng cùng một lúc. (Hơi thở này giúp chúng ta phá vỡ chấp thân dần dần.)

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI LỜI NGUYỆN:

• Hơi thở vào nguyện lòng thương yêu chúng sanh.
• Hơi thở ra nguyện lòng thương yêu chúng sanh.
• Cùng một lúc vừa để tâm dưới bụng vừa biết hơi thở nhẹ nhàng. (Hơi thở này có công năng diệt trừ vọng tưởng rất tốt những khi ta bị thất niệm. Phước của tâm từ bi giúp cho ta tỉnh giác hơn và thoát ra khỏi vọng tưởng.)

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI BIẾT TÂM NÀY LÀ PHIỀN ĐỘNG:

• Hơi thở vào, biết tâm còn phiền động.
• Hơi thở ra, biết tâm còn phiền động.
• Hơi thở này được áp dụng khi tâm đã được yên lắng, để ngăn chặn tâm niệm kiêu mạn tự hào bí mật phát sinh, vì lúc này ta hay tự âm thầm khen mình. Dù tâm có yên lắng nhưng phiền não, xao động, chấp trước vẫn còn, vọng tưởng, phiền não vẫn có thể bất ngờ xuất hiện. Vì vậy sự cảnh giác, không chủ quan là cần thiết là công đức.

Ghi chú: Mới ban đầu ta chỉ vừa thở vừa biết rõ toàn thân. Lâu ngày tự nhiên biết rõ thêm nội tâm dù không cố ý. Lúc đó, ta vừa biết hơi thở, vừa biết toàn thân, vừa biết nội tâm. Cùng một lúc biết cả ba điều mà vẫn nhẹ nhàng thoải mái.

KẾT HỢP HƠI THỞ VỚI KHÍ CÔNG TÂM PHÁP VÀ CỐ CĂN

Sau khi đã thuần thục hơi thở với các phép quán trên, thời gian là rất lâu. Tới giai đoạn này, về phía thân đã tạm ổn định, chúng ta cần đi sâu vào điều tâm để thanh lọc dần dần tâm hồn của mình. Nhưng khi điều tâm, chúng ta lại bị mất chân âm, do phải tập trung trên đầu để gạn lọc tâm. Do đó, nếu chúng ta không có đủ chân âm thật sâu rộng, vững vàng thì quá trình điều tâm của ta rất cạn cợt, dễ bệnh, không đi sâu vào thiền định được. Tới lúc này chúng ta mới thấy tác dụng to lớn của Khí công đối với công phu tu tập thiền định. Tuy nhiên, tới giai đoạn này thì ngoài khí công ra, ta phải bổ sung thêm nguồn chân âm bằng phương pháp cố căn. Lưu ý là tới gian đoạn này, chúng ta phải dành thêm thời gian để luyện tập phương pháp cố căn này ngoài thời gian ngồi thiền hằng ngày.

A) BƯỚC CHUẨN BỊ:

• Muốn dụng công thực hành khí công tâm pháp này, trước hết chúng ta phải có nền tảng thiền của Đạo Phật, bao gồm những công phu căn bản như ngồi đúng tư thế, giữ thân mềm mại bất động, biết rõ toàn thân, quán thân là vô thường, tâm là hư vọng, thở ra vào theo các bước như trên. Nền tảng này phải được củng cố vài năm cho vững chắc.
• Phải tu dưỡng đạo đức với những tâm lý căn bản như tôn kính Phật, từ bi thương yêu chúng sinh, khiêm hạ để tôn trọng mọi người…
• Siêng năng gây tạo nhiều công đức bằng cách giúp đỡ mọi người trong cuộc sống.

B) CÁCH DỤNG CÔNG:

• Chúng ta cũng bắt đầu giống như nghi thức vào thiền, tác ý khởi ba tâm hạnh căn bản, dụng công theo thiền khoảng 10 phút rồi mới bắt đầu tư thế này.
• Bàn tay phải để dưới bàn tay trái như thường lệ, nhưng đan chen một ngón trỏ với nhau để giữ hai bàn tay cho chặt.
• Hai đầu ngón út chạm vào nhau và chỉa vào huyệt đan điền. Chỉ chạm nhẹ, vừa đủ, không đẩy vào sâu, không rời xa khỏi da.
• Khi thở vào biết rõ toàn thân an trú tâm nhẹ nhàng một điểm nhỏ ở huyệt đan điền, rồi nín thở đóng van mũi hoàn toàn (giống như lúc lặng xuống nước) sau đó nhíu mạnh cơ hậu môn (cố căn). Nơi đây có huyệt Hội âm nơi âm nhất trên cơ thể. Khi thở ra để tâm an trú ở huyệt long vĩ quan (ba đốt xương sống cuối cùng).

C) KẾT QUẢ

Dấu hiệu để biết ta tu đúng là nguyên vùng đáy của bụng dưới ấm dần lên, tâm rỗng nhẹ, dễ kiểm soát vọng tưởng, đi vào an định dần dần. Trong đời sống thì ta có sức khỏe hơn, trí óc minh mẫn hơn. Còn nhiều kết quả lý thú mà mỗi người chúng ta sẽ cảm nhận khi dụng công tập luyện.

Lưu ý:

• Khi hít vào để cho hơi thở tự nhiên không can thiệp, tâm nhẹ nhàng an trú tại một điểm nhỏ ở đan điền (nơi hai đầu ngón tay út chạm nhau).
• Điều cực kỳ hệ trọng là ta chỉ an trú ngoài da chứ không được để tâm sâu vào một ly nào bên trong da thịt.
• Mỗi lần nín thở, ta cố căn một lần, hai lần, hoặc ba lần tùy theo khả năng mỗi người. Hễ thấy căng đầu là phải dừng, không được tiếp tục cố gắng.
• Khi hơi thở đi ra, nhớ là để cho hơi thở tự nhiên, không can thiệp điều khiển. Lúc này tâm an trú tại long vĩ quan và chỉ ở ngoài da, không được để sâu vào đốt sống.
• Không cố ý dẫn, kéo, đẩy hơi thở đi. Chỉ nhẹ nhàng tuần tự an trú tâm theo ba điểm: đan điền, cố căn hậu môn và long vĩ quan.
• Cực kỳ quan trọng là phương pháp này có đụng đến huyệt Hội âm, nơi nằm giữa cơ quan sinh dục và hậu môn. Khi tưởng tưởng hơi thở đi qua những điểm này, làm ta rất dễ giấy khởi lên tâm niệm động dục. Cho nên, khi đã tu đến mức độ này rồi, người tu phải cố gắng tuyệt dục, lấy mục tiêu vô ngã, giải thoát, độ hóa chúng sinh làm đầu.

9. ĐIỀU TÂM

Sau khi người tu tập đã tích đủ nội lực, chân âm cần thiết để cho quá trình tu tập sau này, thời gian này thường rất lâu. Tùy thuộc vào công đức, đạo đức và khí công của mình mà thành tựu được mức độ này. Tiếp theo, hành giả bước vào giai đoạn điều tâm.

A) BIẾT RÕ CẢM GIÁC HỶ THỌ:

• Khi điều thân thuần thục vọng tưởng lắng yên nhẹ nhàng, cảm giác hỷ thọ sẽ xuất hiện. Cảm giác này làm cho người tu hân hoan thích thú, đây là dấu hiệu của kết quả tốt nhưng không được cố chấp, bởi vì ý niệm này sẽ trở thành sự tự hào bí mật.
• Phật dạy chúng ta chỉ biết rõ chứ không được hưởng thụ, đắm luyến và đi tìm lại cảm giác này.
• Khi cảm giác hỷ thọ xuất hiện chúng ta chỉ biết rõ chứ không chấp nhận.

B) BIẾT RÕ CẢM GIÁC LẠC THỌ:

• Kết quả xuất hiện sau cảm giác hỷ thọ là cảm giác lạc thọ. Trạng thái này vi tế hơn, làm tâm ta vui sướng, êm ả nên bỏ quên việc theo dõi hơi thở và Bản Ngã âm thầm phát triển.
• Phật dạy chúng ta luôn biết rõ hơi thở mặc dù cảm giác vui sướng nhẹ nhàng xuất hiện tràn ngập trong tâm.

C) Ý MUỐN BUÔNG BỎ VỌNG TƯỞNG:

Phải có ý muốn buông bỏ vọng tưởng một cách dứt khoát. Có ba giai đoạn cần biết:

o Vọng tưởng khởi lên hành giả không biết nên bị chìm theo.
o Biết vọng tưởng đang khởi nhưng không muốn vọng tưởng chấm dứt.
o Biết vọng tưởng khởi lên và muốn cho vọng tưởng tắt nên dừng lại được.

D) CẢM GIÁC VỀ TÂM:

• Tu tập đến mức độ vọng tưởng và tình cảm vắng bóng, tâm sẽ đạt đến trạng thái thanh tịnh, sáng suốt, an lạc phủ trùm mênh mông.
• Đến lúc này vẫn biết rõ hơi thở (mặc dù hơi thở hết sức vi tế) vì Bản Ngã vẫn còn tồn tại, dấu mặt rất kín đáo.

Đến đây, thì hành giả tiếp tục giai đoạn điều tâm này, cho đến khi chứng được chánh niệm tỉnh giác. Thời gian là rất lâu. Đa số, mọi người tu tập cần phải hết một đời mới đạt được chánh niệm tỉnh giác này. Nên hành giả đừng nản chí, cứ vững chắc trên con đường tu tập của mình.

10. XẢ THIỀN – HỒI HƯỚNG

Trước khi xả thiền đọc bài kệ xả thiền và đọc bài hồi hướng (nếu ngồi một mình thì niệm thầm, nếu ngồi tập thể thì niệm lớn chung với đại chúng).

KỆ XẢ THIỀN

Tam bảo gia hộ cho con
Lúc thức cũng như lúc ngủ
Ban ngày cũng như ban đêm
Luôn nhớ thân này vô thường.

Khi đi hoặc là khi đứng
Khi ngồi hoặc là khi nằm
Lúc làm việc hay nghỉ ngơi
Luôn nhớ thân này vô thường.

Khi nghe cũng như khi nói
Đông người hay ở một mình
Xem phim hay là đọc sách
Luôn nhớ thân này vô thường.

Lúc ăn cơm hay uống nước
Khi tắm rửa hay vệ sinh
Đắp y hay mang giày dép
Luôn nhớ thân này vô thường.

Những khi tâm con tỉnh giác
Càng nhớ thân này vô thường
Nguyện cho chúng sinh khắp chốn
Luôn nhớ thân này vô thường.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật (3 lần)

(tiếp theo đọc bài hồi hướng)

HỒI HƯỚNG

Nguyện pháp giới chúng sinh
Cùng tinh tấn tu hành
Thoát chấp ngã vô minh
Đồng viên thành Phật đạo.

XẢ THIỀN

(Thao tác kế tiếp là những động tác xoa bóp nhẹ nhàng)

• Cúi đầu lên xuống chừng 5 lần.
• Xoay đầu qua lại chậm chậm chừng 5 lần.
• Chuyển động hai vai theo hình tròn lên xuống chừng 5 lần và xoay ngược lại chừng 5 lần.
• Xoay toàn thân dựa trên trục eo lưng qua lại hai bên, mỗi bên khoảng 5 lần.
• Bóp bóp hai bàn tay, xoa hai cánh tay.
• Áp bàn tay chà xát cho nóng. Rồi đưa tay lên xoa đầu, mặt, hai tai, cổ, gáy (khoảng chừng 30 giây)
• Xoa hai bàn tay thật nóng rồi áp vào mắt (10 lần)
• Xoa ngực, bụng, sườn
• Rồi kéo chân ra xoa bóp nhẹ nhàng.
• Sau đó, ngồi tại chỗ một chút cho thoải mái.
  (kế đến quỳ lạy Phật 3 lễ rồi đi kinh hành)

11. KINH HÀNH

Khi đi bách bộ kinh hành vẫn giữ tâm yên tĩnh như khi ngồi thiền

• Biết rõ toàn thân
• Quán thân vô thường

B. HƯỚNG DẪN THIỀN VỚI NGƯỜI ÍT CÓ THỜI GIAN

Trong những buổi toạ thiền ở các dịp lễ hội đông người. Người mới tu lần đầu và thời gian thực tập không có nhiều thì ta vẫn linh động hướng dẫn những căn bản để sau đó khi về nhà người ta có thể áp dụng có kết quả:

1. Ngồi đúng tư thế.
2. Thở vào biết rõ toàn thân; thở ra biết rõ toàn thân.
3. Thở vào giữ thân mềm mại bất động; thở ra giữ thân mềm mại bất động.
4. Thở vào thấy thân này vô thường; thở ra thấy thân này vô thường.
5. Thở vào nguyện lòng thương yêu chúng sanh; thở ra nguyện lòng thương yêu chúng sanh. (khi tâm loạn)
6. Thở vào biết tâm còn phiền động; thở ra biết tâm còn phiền động. (khi tâm yên)
7. Xả thiền

C. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC VỀ THIỀN