Bố hỏi cô con gái:
“ Này Thu, con dự tính khởi nghiệp gì mà mặt mày phấn khởi thế? ”
Thu đáp:
“ Thưa bố, con định mở trường mầm non. Đất thì bố mẹ cho con rồi, vốn thì con vay bố mẹ một nửa, vay ngân hàng một nửa. Con đang tìm kiến trúc sư thiết kế, rồi sẽ gọi thầu xây dựng. ”
Bố hỏi:
“ Con còn tính toán gì nữa không? ”
“ Vậy thôi bố à, việc tới đâu giải quyết tới đó. ”
“ Nếu việc đưa con đến phá sản thất bại thì lúc đó con đâu kịp tính nữa. Chi bằng con tính kỹ vào lúc này. ”
“ Tính như nào bố à? ”
Bố thở dài nói:
“ Lỗi này tại mẹ của con bảo bọc nuông chiều con quá đáng, con chưa biết làm gì cả. Cái trường mầm non tưởng tượng của con đó chưa làm thì đã thất bại rồi vì con không lường hết mọi thứ, nhất là những khó khăn trở ngại. Con phải có đủ ý tưởng về nó, phải đủ lý luận về nó, đủ hy vọng về nó, và cũng phải đủ khiếp sợ nó. Bố nghe thoáng qua đã hình dung khoảng 376 phần việc phải chuẩn bị lâu dài, vậy mà con chỉ nói được có bốn việc, đất, tiền, thiết kế, xây dựng. Con chưa làm thì bố đã thấy hỏng. ”
Thu ngơ ngác:
“ Việc gì mà đến 376 phần hở bố? ”
Bố lại thở dài:
“ Ví dụ như ai sẽ kiểm tra xây dựng thi công giùm con. Thu nhập có đủ trả lãi ngân hàng không. Các giáo viên lấy theo chuẩn nào để nuôi dạy các cháu tốt nhất, có cần đào tạo thêm theo ý mình không. Học phí mỗi em bao nhiêu, sẽ đủ lãi để trường duy trì không. Thức ăn sẽ làm gì để vừa có dinh dưỡng, vừa sạch sẽ, vừa có giá thành thấp. Cách nuôi dạy sao cho tạo được các cháu ngoan ngoãn đạo đức lâu dài... Nhiều thứ lắm. Mà hình như con chưa hiểu cặn kẽ từng vấn đề như thế thì khi đi vào hoạt động con sẽ bị động, hết cái này trục trặc đến cái kia sơ suất, rồi cái nọ hư hỏng. Con quay cuồng giải quyết điên luôn mà vẫn không hiệu quả. ”
Thu ngập ngừng e ngại:
“ Bố nói làm con sợ quá. ”
“ Con biết sợ là dấu hiệu có chút tiến bộ. Rồi con phải dự liệu mọi thứ, viết ra từng thứ, thành một cuốn sách 300 trang về cái trường mầm non này. Sau đó tổ chức buổi tiệc nhỏ mời các bạn bè chuyên gia về đọc và tìm giúp mình những chỗ còn thiếu sót. Sau đó bổ sung lại. Rồi mới bắt tay thực hiện theo đúng kế hoạch. Kỹ lưỡng cẩn thận như vậy mà nhiều khi còn thất bại thê thảm. ”
“ Vậy con phải tạm ngưng tiến hành, để viết mọi thứ, lý luận mọi thứ kỹ lưỡng cái đã. ”
“ Trong thời gian viết lý luận về cái trường mầm non, con nên dành thời gian mua quà đến thăm và tặng quà hết trường mầm non này đến trường mầm non kia, vừa làm phúc vừa học tập kinh nghiệm của người ta. Con đừng tưởng kiến thức trong trường là đủ. ”
Thu trầm ngâm rồi nói:
“ Bố kỹ lưỡng vậy hèn chi cuộc đời bố ít thất bại. ”
“ Bố cũng có thất bại chứ. Người yêu đầu tiên của bố không phải mẹ của con. Bố không chiếm được trái tim của cô ấy là một thất bại của đời bố. ”
“ Bây giờ bố vẫn còn yêu bà ấy à? ”
“ Chưa bao giờ bố hết yêu cô ấy. Bố thất bại vì cô ấy nhận ra bố không đủ kỹ lưỡng cẩn thận. Cô ấy cho rằng bố sẽ không theo kịp cô ấy nên gia đình sẽ không hạnh phúc, vì vợ không nể phục chồng. ”
Thu ngạc nhiên:
“ Không lẽ trên đời còn có một người kỹ lưỡng cẩn thận hơn bố nữa à? Bây giờ bà ấy đang làm gì ạ? ”
Bố của Thu nói nhỏ giọng:
“ Bây giờ cô ấy làm Chủ tịch một cơ quan rất quyền lực của Nhà nước. Bố nghĩ rằng cô ấy xứng đáng với địa vị đó. Sự thông minh của cô ấy khiến cho cô ấy nhìn trước mọi vấn đề, thấy trước mọi vấn đề đến tận đường tơ kẽ tóc. Việc chưa xảy ra, chưa thực hiện mà cô ấy đã hình dung nó y như nó đang hiện diện trước mặt, rồi xem xét nó đủ khía cạnh y như đang cầm nó trên tay lật qua lật lại ngắm nghía vậy. Mỗi lần bố xem ti vi nhìn thấy cô ấy, nỗi niềm thật là xót xa. ”
Thu nắm tay bố nói:
“ Con cảm ơn bố đã tâm sự chuyện này với con. Con sẽ cố gắng học theo bố và bà ấy, cố gắng nhìn trước mọi việc kỹ lưỡng để đỡ thất bại. ”
Bố của Thu lại nói:
“ Con hiểu thiếu mất rồi. Kỹ lưỡng cẩn thận tinh tế không phải để đỡ thất bại, mà phải đạt được thành công cho nhiều người cùng được hưởng. Ta đừng làm việc gì vì bản thân mình cả. Tất cả việc ta làm đều phải vì lợi ích của nhiều người. ”
***
Kỹ lưỡng cẩn thận tinh tế thì đỡ thất bại, sẽ dễ thành công. Nhưng ta không đi tìm thành công cho ta, ta đi tìm sự thành công cho nhiều người.