Bộ sách “Đạo Phật và Xã Hội” này được viết lại từ loạt bài giảng Đạo Phật và Xã Hội mà chúng tôi đã thuyết giảng từ năm 1999 đến năm 2001, tại chùa Từ Tân (Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh).
Xuất phát từ một sự khách quan là con người không thể sống tách ly khỏi xã hội. Vì vậy, mỗi chúng ta khi sống trong xã hội này đều phải nỗ lực hoàn thiện bản thân, tu dưỡng đạo đức nơi chính bản thân mình; đồng thời đóng góp những điều tốt đẹp cho xã hội, đem lợi ích, an vui đến cho mọi người xung quanh. Trong các mối quan hệ xã hội, nếu được duy trì bằng những giá trị đạo đức thì xã hội sẽ trở nên văn minh và tiến bộ hơn.
Bộ sách “Đạo Phật và Xã Hội” gồm 28 đề tài là một sự kết nối giữa đạo và đời, giúp chúng ta biết tu sửa chính mình, có cách hành xử đúng đắn với các tình huống trong cuộc sống và có những đóng góp tích cực cho xã hội. Dĩ nhiên, 28 đề tài trong bộ sách này chỉ là một phần rất nhỏ của các mối tương quan giữa đạo Phật với các vấn đề trong xã hội. Chúng tôi hy vọng sau này sẽ có những vị khác phát triển rộng rãi và đầy đủ hơn. Mong sao bộ sách sẽ phần nào xây dựng xã hội phát triển, có thêm nhiều những con người hiền thiện, hữu ích, tinh cần đắp xây những điều lợi lạc cho cuộc sống.
Vào thế kỷ trước, Einstein – nhà bác học cực kì nổi tiếng, đã tuyên bố rằng: “Trong tương lai nếu có một tôn giáo tồn tại được thì tôn giáo đó phải vừa có tính tâm linh vừa có tính khoa học. Tôn giáo đó phải lãnh đạo được loài người đi đến một nền ánh sáng văn minh mới. Tôn giáo đó phải dẫn dắt loài người đi đến chỗ hòa bình, đoàn kết với nhau.” Và ông kết luận chỉ có đạo Phật mới có thể làm được điều này. Câu nói của Einstein đã gây chấn động, lan rộng toàn thế giới. Rất nhiều nhà trí thức, nhà khoa học đã đặt niềm tin nơi Einstein rồi bắt đầu tìm đến đạo Phật và kết quả là họ đã hoàn toàn bị thuyết phục.
Mục đích của Phật Pháp là chữa lành đau khổ của cuộc đời. Vì vậy, đạo Phật đã xây dựng cho con người một định hướng về xã hội chân thiện mỹ, có đạo đức sâu sắc. Trong xã hội ấy, tham sân si, khổ đau, bất công sẽ không còn hiện hữu.
Đạo Phật là đạo của sự từ bi, của trí tuệ, đóng góp của đạo Phật cho đạo đức xã hội là điều không ai có thể phủ nhận được. Tuy nhiên, có nhiều khi chúng ta không hiểu, lại tưởng rằng đạo Phật là đạo giải thoát nên mình đã coi thường tất cả, bỏ mặc tất cả, quên hết bổn phận của con người để đi tìm một giá trị cao siêu hơn. Đâu biết rằng, như hoa sen chỉ mọc lên từ bùn, vị trí Thánh đều bắt đầu bằng thân phận của con người, chứ không phải là từ bỏ thân phận làm người. Thế nên, muốn hướng đến những điều cao siêu thì hãy bắt đầu từ những việc đơn giản nhất trong cuộc sống.
Chúng tôi cúi đầu đảnh lễ Mười phương Tam Bảo đã gia hộ cho chúng tôi thực hiện bộ sách này. Chúng tôi sẽ không làm được điều gì ý nghĩa nếu không có sự gia hộ của Chư Phật. Chúng tôi chỉ biết cố gắng hết sức để làm, và chỉ nguyện làm một hạt bụi nhỏ dưới chân Phật, một công cụ của Phật trong việc đem Chánh Pháp đến với mọi người.
Chúng tôi cám ơn Hòa thượng Thích Viên Giác (trụ trì chùa Từ Tân) đã tạo điều kiện cho bộ “Đạo Phật và Xã Hội” này được thuyết giảng tại khóa tu chùa Từ
Tân, dù rất mới mẻ. Trí tuệ và tấm lòng của Thầy luôn là điều làm cho mọi người kính ngưỡng và nể phục. Phải là vị chân tu đức hạnh mới vượt qua khuôn sáo để đón nhận điều mới lạ như thế. Thầy đã cho chúng ta một đạo tình ấm áp và chân thành nhiều năm qua.
Chúng tôi cám ơn hội chúng đã nhiệt tâm nghe Pháp góp phần tạo nên bầu không khí trang nghiêm long trọng. Cám ơn những cư sĩ đã ủng hộ giúp đỡ chúng tôi trong suốt thời gian giảng dạy, những cư sĩ đã nhiều tình chung tay góp sức để đem bộ sách này lan xa hơn nữa.
Chúng tôi cám ơn những người đã góp công chuyển văn nói thành văn viết, dù rất cố gắng nhưng không thể hoàn hảo trăm phần.
Chúng tôi cám ơn NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH đã tạo điều kiện để bộ sách này đến tay bạn đọc.
Nguyện đem công đức này cúng dường lên Tam Bảo và hồi hướng cho tất cả chúng sinh đồng thành Phật đạo.
Đạo Phật và Xã Hội
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Mùa Xuân 2017
Kính ghi
Thượng tọa Thích Chân Quang
