Nền kinh tế của quốc gia có phát triển hay không phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ di chuyển, sự hiện đại của các loại hình giao thông. Do đó, ta phải ý thức việc tham gia giao thông sao cho được nhanh chóng và thuận tiện nhưng cũng phải đảm bảo an toàn cho mình và mọi người. Người dân trong một xã hội cư xử chuẩn mực khi tham gia giao thông thể hiện được sự văn minh, hiện đại của xã hội đó.
Quy tắc ứng xử chung
Ta nên cân nhắc kỹ việc tham gia giao thông có thực sự cần thiết, đem lại lợi ích hay chưa, hay nó chỉ góp phần tạo nên tình trạng kẹt xe (tắc đường) và tai nạn giao thông.
Khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng thân thiện với môi trường như xe bus, xe đạp, xe điện, xe sử dụng xăng sinh học,… hay đi bộ nếu đường không quá xa vừa tiết kiệm nhiên liệu, giảm tình trạng tắc đường vừa có lợi cho sức khỏe.
Trong tâm lúc nào cũng mong muốn cho mình và mọi người tham gia giao thông đều được an toàn, đi đến nơi về đến chốn. Trước khi lái xe thì phải cầu nguyện ơn trên gia hộ cho mình và mọi người lái xe được an toàn. Đồng thời, ta cũng âm thầm tác ý yêu thương và tôn trọng tất cả mọi người mà ta gặp trên đường.
Ta nên tìm hiểu tuyến đường mình đi sao cho nhanh chóng và tiện lợi, cân nhắc các yếu tố khoảng cách, mật độ xe, đề phòng những sự cố ngoài ý muốn,... Từ đó mà dự trù thời gian di chuyển để không quá gấp gáp, bảo đảm an toàn cũng như đúng giờ giấc.
Trước khi bắt đầu hành trình, ta nên trang bị những đồ dùng cần thiết (áo mưa, nón, kính mát,...) đề phòng khi gặp thời tiết bất lợi. Nếu sử dụng phương tiện giao thông cá nhân, ta nên kiểm tra các yếu tố như xăng, dầu, thắng, lốp xe, còi, đèn,…để đảm bảo an toàn khi lưu thông.
Có kiến thức tốt về các biển báo giao thông trên đường cũng như khả năng quan sát kỹ lưỡng chúng khi lưu thông. Cố gắng nắm rõ và chấp hành luật lệ giao thông trong vui vẻ, tự nguyện vì sự an toàn cho chính mình và mọi người. Tuy nhiên trong một số trường hợp, ta đành bất đắc dĩ phạm luật vì những yếu tố khẩn cấp, an toàn,... Ví dụ trong tình huống cứu người khẩn cấp ta chấp nhận phải đi ngược chiều một đoạn để kịp thời đưa người vào bệnh viện nhưng vẫn phải đảm bảo được an toàn cho bản thân và người đi đường.
Dù tham gia giao thông ở đâu vào thời điểm nào thì cũng giữ mình trong khuôn khổ của pháp luật và đảm bảo an toàn cho mọi người. Chớ nên không có sự kiểm soát của pháp luật mà ta phóng nhanh, vượt ẩu, vượt đèn đỏ…
Chuyện trái ý nghịch lòng xảy ra khi tham gia giao thông là điều không thể tránh khỏi. Khi đó, chúng ta không nên to tiếng ghét bỏ, nhục mạ, xúc phạm hay rủa thầm người khác. Điều này không chỉ giúp ta tránh được ẩu đả mà còn tránh gieo nhân xấu về sau.
Tôn trọng tất cả các loại phương tiện khác cùng tham gia trên đường. Khi mọi người cùng đi trên đường vất vả ngược xuôi mưu sinh thì phải biết thông cảm cho nhau. Không hơn thua vô lý mà biết nhường nhịn nhau để việc đi lại được nhanh chóng, thuận lợi.
Người văn minh, lịch sự thì sẽ không để việc sử dụng phương tiện của mình ảnh hưởng đến mọi người như: đi lấn làn đường, ấn còi vô lý, đi ngược chiều, rồ ga mạnh,...hay vô ý làm bắn nước bẩn vào những người khác hoặc vứt rác xuống đường..
Khi tham gia giao thông nên giữ sức khỏe tốt, tinh thần minh mẫn để đảm bảo an toàn cho bản thân và mọi người đi đường. Ta nên rèn luyện sức khỏe bằng cách tập khí công, võ thuật đồng thời kết hợp thêm thiền định để giữ cho tâm trí không bị phân tán khi lái xe, có thể phán đoán được tai nạn sẽ xảy ra và giữ được sự bình tĩnh để xử lý những tình huống bất ngờ.
Khi lái xe, nếu cảm thấy quá buồn ngủ và mệt mỏi, ta nên dừng lại tìm chỗ nghỉ ngơi cho khỏe rồi đi tiếp vì đôi khi chỉ một phút chốc mất kiểm soát mà ta sẽ hối hận cả cuộc đời.
Trong quá trình lưu thông luôn giữ tỉnh táo, không sử dụng điện thoại, nghe nhạc, chơi game, ăn uống hoặc nói chuyện quá nhiều với những người bên cạnh khiến ta mất tập trung.
Luôn tìm cách làm sao để cho việc di chuyển được thuận tiện, không gây cản trở, ảnh hưởng đến người khác. Chẳng hạn khi chở đồ đạc, dụng cụ phải được xếp gọn gàng, buộc giữ chặt, phải được che chắn bảo vệ để không cản trở giao thông, làm rơi vãi trên đường và va chạm, gây nguy hiểm đến mọi người .
Hiểu rõ về phương tiện giao thông ta đang sử dụng để điều khiển một cách khoa học, khéo léo (như chạy đều ga, chạy đúng số, bảo dưỡng định kỳ, thay nhớt thường xuyên,… ). Nên sử dụng các nhiên liệu tốt, phù hợp với từng loại xe để đảm bảo an toàn và giữ được độ bền, ưu tiên dùng nhiên liệu thân thiện với môi trường.
Xe là người bạn cùng đồng hành với ta, do đó ta phải có trách nhiệm chăm sóc người bạn này cẩn thận, chu đáo. Thường xuyên bảo dưỡng định kỳ, xem xét tình hình chung của xe để ta kịp thời xử lý không đợi cho đến lúc xe hư hỏng nặng. Cần có những kiến thức cơ bản về sửa chữa xe để giải quyết những hỏng hóc nhỏ trên đường, đồng thời còn có thể hỗ trợ người khác khi cần thiết.
Khi xảy ra va chạm, ta nên chủ động xin lỗi trước và giữ bình tĩnh để tìm cách giải quyết hợp tình hợp lý. Nếu là lỗi của ta thì nên nhận lỗi về mình và có những bồi thường thỏa đáng. Nếu là lỗi của người khác thì hãy gắng thông cảm, bao dung, ứng xử nhẹ nhàng, giải quyết trong êm đẹp.
Luôn trang bị ý thức cứu hộ khi tham gia giao thông. Nếu gặp người bị tai nạn hoặc người say rượu đang lái xe thì ta hết mình giúp đỡ hoặc nhờ người khác để xử lý nhanh chóng, cứu nạn kịp thời và không làm ùn tắc giao thông.
Tâm lý con người hay hiếu kỳ, khi có các sự việc bất thường xảy ra trên đường như: tai nạn, xô xát, đám đông la hét, biểu tình,... ta thường dừng lại nghe ngóng, gây ùn tắc giao thông. Hãy cân nhắc mức độ của vấn đề, nếu thấy không cần thiết thì không dừng lại để tránh ùn tắc giao thông.
Khi phát hiện chướng ngại vật phía trước thì chủ động dừng lại một cách thích hợp và an toàn rồi xử lý vật cản đó. Ví dụ gặp nắp cống mở, ổ gà lớn thì phải tạo ra tín hiệu gì đó để mọi người chú ý; gặp cây, đá,.. nằm trên đường thì chuyển ra chỗ khác để đảm bảo an toàn cho mọi người.
Có một số trường hợp xảy ra cướp giật trên đường, đặc biệt là khi đi bộ trên phố, nguyên nhân do sự chủ quan, thiếu cẩn trọng, phô bày vật chất (điện thoại, đeo trang sức trên người,...). Do vậy, hãy cảnh giác, cẩn thận khi nghe điện thoại bên đường, không đi quá khuya cũng như không mang nhiều vật dụng quý giá khiến người khác nảy sinh tâm tham và dẫn đến những mất mát đáng tiếc.
Khi bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe để kiểm tra theo quy định, ta hãy có thái độ nhã nhặn, hợp tác, nếu có sai phạm nên nhận lỗi và chấp nhận các hình thức xử phạt theo luật định. Đừng vì muốn xử lý nhanh hay để thuận lợi cho mình mà ta dùng giải pháp hối lộ, vì hành động đó mà chính ta cũng sẽ mắc lỗi đồng lõa với cái xấu.
Những nơi thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông nên xin phép chính quyền địa phương và nhờ quý thầy cô ở chùa cúng thí thực, cầu siêu cho các vị hương linh đã mất tại đó. Điều này giúp người khác an tâm hơn khi đi qua khu vực này, còn các vị hương linh cũng được ấm no, hiểu đạo lý và không tác động xấu đến người khác.
Đi bộ
Một số người có thói quen lạm dụng xe máy để đi cho nhanh, cho dù là khoảng cách rất gần cũng không muốn đi bộ. Chính vì vậy, đã đến lúc ta nên thay đổi tạo cho mình thói quen đi bộ, vừa tốt cho sức khỏe vừa bảo vệ môi trường.
Giữ phong thái đĩnh đạc, không hấp tấp khi di chuyển, tránh những hành động khiếm nhã làm ảnh hưởng đến người xung quanh như: đùa giỡn, nói cười lớn tiếng, chạy nhảy, vừa đi vừa ăn, vừa đi vừa hút thuốc, khạc nhổ…
Quan sát kỹ lưỡng, đảm bảo các lái xe nhìn thấy mình khi qua đường để tránh gặp nguy hiểm.
Khi thấy rác trong khi đi bộ, nếu thuận tiện thì ta nên nhặt lên; khi dắt thú cưng đi dạo không nên để chúng phóng uế bừa bãi trên đường.
Nếu gặp người già, trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc ai đó cần đi bộ sang đường thì ta nên đề nghị và sẵn sàng giúp đỡ.
Nếu ta dắt trẻ em đi cùng thì phải theo sát, không cho trẻ em chạy nhảy trên đường, để tránh gây cản trở cho người khác và cũng giúp trẻ em được an toàn khi đi bộ.
Đi bộ đông người nên khéo léo không làm cản trở giao thông.
Không được đi tắt sang đường bằng cách trèo qua giải phân cách hoặc rào chắn, vừa dễ gây nguy hiểm cho mình cho người khác và cũng là vi phạm pháp luật và mất oai nghi.
Khi sang đường vào buổi tối hoặc khi thời tiết xấu nên tìm cách ra hiệu bằng đèn sáng, nếu được thì trang bị quần áo sáng màu, dạ quang để những người tham gia giao thông khác dễ trông thấy.
Đi xe đạp
Việc đi xe đạp không chỉ như một môn thể thao mà còn phần nào đó cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường.
Đối với việc di chuyển chậm như xe đạp thì ta nên đi sát lề để không cản trở các phương tiện khác và cũng đảm bảo an toàn cho mình.
Đừng sai lầm chủ quan không coi trọng việc trang bị chuông báo, đèn, nón bảo hiểm vì đó là những vật rất cần thiết để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.
Chở người hay chở hàng cũng phải vừa với sức của mình và khả năng chịu được của xe. Như vậy vừa khỏe mình, khỏe người, thoải mái mà cũng an toàn.
Khi đi từ đường ngõ (hẻm), trong nhà, cổng trường ra đường chính phải quan sát, nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên, hoặc từ đường phụ ra đường chính phải đi chậm, quan sát nhường đường cho xe đi trên đường chính.
Không nên đi dàn hàng hai, hàng ba,... vì dễ gây cản trở giao thông, gây nguy hiểm cho mình, cho người khác.
Đi xe máy
Ta không nên lái xe lên lề đường dành cho người đi bộ, kể cả trong những giờ cao điểm. Vì như thế sẽ làm cản trở người đi bộ và theo nhân quả, cản trở ai điều gì thì mình làm gì cũng không được thuận lợi.
Không nên đi song song với sườn hay đi sau đuôi xe ô tô ở cự ly gần vì chỉ cần một va chạm nhỏ thôi cũng sẽ có nguy cơ gây ra tai nạn thảm khốc.
Không đi vào điểm mù của ô tô, điểm mà qua gương chiếu hậu, tài xế không thể quan sát thấy xe đi phía sau. Không đi ngang hông ô tô khi nó vào khúc cua, khi chuyển hướng, hay chuyển làn vì ô tô sẽ dễ va chạm với xe máy. Hãy nhớ rằng: “Nếu ta không nhìn thấy lái xe thì lái xe cũng không nhìn thấy ta (điểm mù)”.
Việc luồn lách vào những khe hẹp giữa các xe ô tô sẽ rất nguy hiểm vì dễ bị va chạm dẫn đến gây tai nạn.
Nếu bị kẹt đường hoặc dừng đèn đỏ lâu thì nên tắt máy để giảm thiểu việc ô nhiễm môi trường và tiết kiệm nhiên liệu.
Nên xử lý thông minh, khéo léo (tìm lối đi khác, nhường đường,… ) khi gặp trường hợp kẹt xe để không làm ùn tắc thêm.
Bảo vệ mình trước tác hại của nắng, gió hay ô nhiễm môi trường là rất cần thiết tuy nhiên không nên quá lạm dụng mà che mất tầm nhìn khi tham gia giao thông.
Không nên đi xe máy trong khi mưa bão. Nếu buộc phải đi thì nên trang bị đầy đủ đồ bảo hộ, giúp giảm tác động của nước mưa tới cơ thể, đặc biệt là đôi mắt. Mặc quần áo mưa gọn gàng, chắc tay lái, kiểm soát tốc độ và hệ thống phanh để tránh trơn trượt và gió quật ngã.
Cẩn thận, đảm bảo an toàn khi vượt xe khác, đặc biệt là ô tô. Nhiều tai nạn xảy ra khi đang vượt thì có xe nào trong ngõ lao ra, vật cản (đá, hố ga nhô cao) giữa đường, xe tải lấn sang phải, xe máy chuyển hướng đột ngột,...Thà chậm một chút còn hơn ân hận cả đời.
Để giảm thiểu nguy cơ bị ngã ra đường cần phải cầm chắc tay lái, không đi song song và nói chuyện với xe máy khác, kết hợp cả phanh trước và phanh sau để đảm bảo xe ở trạng thái cân bằng, không phanh và đánh lái cùng lúc,....
Luôn quan sát mặt đường để tránh bất chợt gặp ổ gà vật cản, dây điện đứt hay quãng đường trơn trượt do bùn đất,... rất nguy hiểm.
Hãy nhớ nguyên tắc “double care” khi lái xe: Cẩn thận, không đi sai và cảnh giác đối với người đi sai đi ẩu.
Đi ô tô
Người lái xe ô tô trước khi khởi động máy thì nên đưa chân đạp thắng nhiều lần làm sao để tạo thành phản xạ. Đồng thời ta cũng đổi bàn chân qua lại giữa hai bàn đạp cho quen. Vì trong những trường hợp xử lý khẩn cấp ta có thể dễ nhầm lẫn với chân ga mà gây tai nạn.
Trên xe ô tô bắt buộc trang bị đầy đủ và thường xuyên kiểm tra tính sẵn sàng thiết bị bảo đảm an toàn trong xe như túi khí, bình chữa cháy, hộp sơ cứu y tế, búa phá kính (đặc biệt cần trước những chuyến đi xa). Chuẩn bị trước thiết bị tra cứu thông tin (điện thoại, bản đồ điện tử,…), số điện thoại các điểm cứu hộ trong hành trình sắp đi.
Chúng ta nên chú ý bảng đồng hồ vì ngoài công dụng hiển thị tốc độ, vòng tua máy, tình trạng xăng, bảng đồng hồ còn là nơi chứa tất cả những đèn cảnh báo liên quan tới xe. Trước khi lăn bánh, chú ý quan sát bảng đồng hồ xem có dấu hiệu nào bất thường không. Chỉ cần một đèn cảnh báo sáng cũng phải lưu tâm vì có thể gây thiệt hại lớn.
Điều chỉnh tốc độ phù hợp trên từng đoạn đường và khoảng cách vừa phải với các phương tiện xung quanh để không ảnh hưởng đến sự di chuyển chung của mọi người và bảo đảm an toàn.
Cẩn trọng quan sát xung quanh để tìm điểm dừng phù hợp khi cho người lên, xuống hay xếp dỡ hàng hóa để đảm bảo an toàn. Đặc biệt không dừng xe trên lề đường quá lâu hay những đường phố đông đúc vì như vậy sẽ gây tắc đường đặc biệt là giờ cao điểm.
Trong một số trường hợp phải đỗ xe giữa đường như bị chết máy, gặp tai nạn...ta thực hiện một số biện pháp đảm bảo an toàn (tắt máy, đóng cửa an toàn, kiểm tra động cơ,...) và phải đặt ngay biển báo hay ra hiệu nguy hiểm ở phía trước và phía sau xe để người điều khiển phương tiện khác biết.
Đừng chủ quan dựa trên quan sát từ kính chiếu hậu vì có những điểm mù không thể thấy được, phải có thêm những yếu tố như kinh nghiệm, sự cẩn thận để tránh những tai nạn đáng tiếc. Mỗi khi chuyển làn hoặc lùi xe luôn xem chừng sự di chuyển của các phương tiện xung quanh và ở phía sau.
Nếu xe chết máy khi đang đi ở vùng ngập nước đừng cố khởi động lại vì sẽ gây ra những hư hỏng cho xe. Nên gọi cứu hộ đưa xe về để khắc phục an toàn nhất.
Khi xuống xe nên mở cửa phía bên lề đường, chú ý gương chiếu hậu, quan sát xem có xe đang chạy tới hay không, việc mở cửa vội vàng sẽ làm xe khác không kịp tránh mà xảy ra tai nạn đáng tiếc.
Khi xảy ra tai nạn do va chạm với xe khác , hãy tắt động cơ và rút chìa khóa khỏi ổ. Kiểm tra xem xe có bắt lửa hay không và chắc chắn đã kéo phanh tay để đảm bảo xe không lăn bánh khi xuống xe. Ra khỏi xe và chủ động xin lỗi người tài xế bên kia, hỏi thăm tình hình của những người bên xe đó, nhanh chóng chuyển đến bệnh viện chữa trị nếu thương tích nặng. Giữ bình tĩnh và luôn có trách nhiệm với những thứ do mình gây ra.
Có một số trường hợp các phương tiện khác (xe đạp, xe máy) lấn sang làn đường bên trái do mặt đường phía bên trong lồi lõm hay có chướng ngại vật, chuẩn bị chạy chậm lại để nhường cho các phương tiện đó đi qua khỏi vùng đường xấu.
Lời kết.
Lâu nay nhiều người chúng ta chấp hành các quy định An toàn giao thông mới chỉ thiên về khía cạnh luật pháp, chứ chưa xem trọng tính chất văn hoá và đạo đức. Ta phải coi văn hóa giao thông như một nét thuần phong mỹ tục, thể hiện qua những hành vi xử sự có văn hóa, theo các chuẩn mực của xã hội về lẽ phải, cái đẹp và cái thiện. Theo đó, mỗi người cần có sự thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi ứng xử của mình để hoà nhập vào môi trường văn hoá giao thông cộng đồng, và rồi dần hình thành nên một chuẩn mực đạo đức, văn minh, hiện đại của con người khi tham gia giao thông.
BÀI ĐỌC THÊM
Đạo Đức Người Lái Xe
Khi tham gia giao thông, mỗi chúng ta đều tác ý yêu thương và nhường nhịn thì sẽ giảm được những tai nạn giao thông. Mỗi khi có va chạm chúng ta nên nhận lỗi về mình trước.
Những bạn chạy xe hơi nên khởi tâm xin lỗi vì đã chiếm dụng một khoảng đường lớn. Khi xe hơi đi qua con đường đó sẽ bị hẹp lại, gây khó khăn cho xe máy. Nên khi xe máy chen chúc cắt đường của ta thì ta cũng đừng bực tức mà hãy hoan hỷ. Vì có lẽ họ bận và có việc gấp chăng?
Khi xe hơi lưu thông gần xe máy có chở em bé và người già. Chúng ta nên tạo điều kiện cho họ đi trước và cũng như nhìn chunh quanh xem có xe nào gây bất lợi cho họ không. Nên chúng ta sẽ báo hiệu hoặc dùng xe mình che chắn cho họ.
Những bạn chạy xe máy sẽ học luật của xe hơi. Các bạn sẽ hiểu hơn về luật giao thông. Chúng ta sẽ quan sát kỹ hơn nhất là lúc xe hơi quẹo hoặc quay đầu, và nhất là xe đang lùi. Ta sẽ không rơi vào thế bị động và ta hiểu lúc nào nên nhường xe hơi. Lúc nào xe hơi sẽ phải nhường mình.
Không nên chạy chen giữa các xe tải. Nên giữ khoảng cách an toàn. Vì xe tải có rất nhiều điểm mù. Nhất là ngay vòng xuyến và ngã ba, ngã tư. Khi bạn hiểu hơn về cách xe hơi chạy. Bạn sẽ biết cách giữ an toàn cho bản thân mình khi tham gia giao thông. Chúng ta không nhất thiết phải biết lái xe hơi, nhưng chúng ta nên nắm rõ tất cả luật giao thông.
Huynh đệ có kinh nghiệm nào hay xin bình luận và chia sẻ để truyền cho nhau nhé.
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang.


