Tu là cuộc hành trình đi tìm lỗi và sửa lỗi của bản thân, để hoàn thiện nhân cách đạo đức cao đẹp, đồng thời lan tỏa đến cộng đồng xung quanh. Giai đoạn mới tu ban đầu, ta chỉ nhìn thấy được lỗi thô, đây là những lỗi biểu hiện ra bên ngoài qua lời nói và hành động, có tác động tiêu cực đến bản thân và mọi người xung quanh. Thông thường, ta không tự nhìn thấy lỗi này cho đến khi có người nhắc nhở mình. Sau một thời gian tu tập, trí tuệ mở ra, ta dần dần phát hiện những lỗi vi tế hơn, từ những lỗi lầm nhỏ mà ta tự nhận ra được khi biểu hiện ra bên ngoài cho đến nhưng lỗi sâu kín trong tâm chưa tác động đến ai như đố kỵ tiềm tàng, chấp công, tâm tự hào bí mật, tâm tham cầu quả báo, tự ái bất mãn khi bị chê trách…Đó là những lỗi mà ta phát hiện ra được nhưng vẫn còn vô số lỗi takhông biết đang nhen nhóm sâu kín trong nội tâm khi nó chưa phát khởi. Những lỗi này nếu không kịp thời phát hiện và sửa chữa thì nội tâm của ta sẽ dần bị phá hỏng, công đức bị đổ vỡ và nghiệp xấu sẽ đến gần. Do đó, việc tìm lỗi trong nội tâm sâu kín là hết sức quan trọng đối với những người muốn hoàn thiện đạo đức.
Lỗi trong nội tâm sâu kín là những lỗi nhỏ nhặt mà không phải ai cũng có thể nhìn ra được hoặc có khi ta thấy được nhưng không đủ sức để vượt qua vì cái tôi chi phối như: kiêu ngạo, kể công, đố kỵ, tự ái...Do đó mà ta phải tinh ý, tỉnh táo trong đời sống để phát hiện ra những lỗi nhỏ nhặt ấy.
Người dám nhận lỗi mình là người rất can đảm, trí tuệ, sống chân thật. Phải thật sự can đảm, chân thành mới có thể dám nhận lỗi và nói ra lỗi của mình. Khi đạo đức được tăng trưởng, ta càng tinh tế, sâu sắc trong việc phát hiện những lỗi lầm từ nội tâm sâu kín do trí tuệ được phát sinh.
Con người thường có tâm lý biện minh, che đậy lỗi của mình bằng vô số lý do. Sự thật là khi ta càng biện hộ cho lỗi lầm thì sẽ càng lún sâu vào tội lỗi khác nặng hơn. Do đó khi gặp phải quả báo khổ đau, ta nên suy nghiệm để tìm nguồn gốc của lỗi lầm bắt đầu từ tâm ý bất thiện nào và do hoàn cảnh nào thúc đẩy. Từ đó ta thành thật, nghiêm khắc, ăn năn, hối hận và phát nguyện nhận lỗi về mình, quyết tâm sửa chữa.
Những lúc thành công, may mắn hay đạt được sự thăng tiến trong cuộc sống, trong tâm ta dần khởi lên những ý nghĩ tự khen mình, thấy mình tài giỏi hơn người. Chính tâm lý đó sẽ âm ỉ theo trong suy nghĩ mà ta không hề hay biết hoặc biết mà không thể ngăn lại. Điều này vô cùng tai hại, sẽ làm cho sự nghiệp của ta đứng lại, cuộc sống gặp nhiều trở ngại. Vì vậy ta không bao giờ được chủ quan, tự mãn đối với những gì mình làm được.
Một số lỗi sâu kín
Tham lam là điều không tránh khỏi, là bản năng ngự trị trong tâm của mỗi người. Có những cái tham thật vi tế mà ta không thấy. Ví dụ: ta nghĩ tiền ta đã có thì ta không cần, nhưng nếu ai đó lấy cắp tiền của mình, lúc đó bản thân mình sẽ phản ứng thế nào. Hoặc ai đó mua chuộc vì để làm cầu nối phản quốc, có khi số tiền nhỏ ta từ chối, nhưng nếu số tiền lớn có khi ta suy xét lại. Ta cứ nghĩ mình không cần danh vọng địa vị nhưng khi rơi vào tình thế ta đang ở vị thế cao bỗng bị cắt chức, ta sẽ đối đầu với những tâm trạng đó thế nào. Tóm lại khi gặp những tình huống tương tự như trên, ta nên giữ tâm bình thản đón nhận việc một cách khách quan và suy xét thấu đáo, cầu ơn trên gia hộ.
Nóng nảy là tâm trạng cực kỳ nguy hiểm. Người hễ gặp chuyện trái ý nghịch lòng mà hay nổi nóng thì chắc chắn dục vọng ngự trị càng nhiều. Do đó mà ta thường dặn lòng mình thương yêu và tôn trọng mọi người xung quanh để kiềm chế tâm sân hận này.
Chấp công: Vì đã hiểu rõ nhân quả nên mỗi khi làm việc thiện nào đó ta dễ có ý niệm mong được đền đáp, chấp công dù không hề muốn. Lỗi này rất nguy hiểm vì nó âm thầm khó phát hiện nhưng làm phá vỡ mọi nỗ lực của ta trong khi làm việc thiện. Do vậy khi làm được điều gì đó cho đời, ta nguyện công lao sự báo đáp đó dành tặng cho mọi người, mọi loài, không nhận gì cho mình.
Đố kỵ: Nghe người ở đâu xa tài giỏi ta thường dễ vui mừng cho thành công của họ. Nhưng với sự thành công của người bạn thân hay anh chị em – những người gần bên ta nhất thì thẳm sâu trong lòng ta luôn có một chút buồn, ganh tỵ. Tâm lý này là do tâm đố kỵ bí mật ngấm ngầm chi phối. Vì vậy ta phải tập vui mừng, ngưỡng mộ trước thành công của người khác, đặc biệt là của những người xung quanh ta, luôn cầu ơn trên gia hộ cho tất cả mọi người đều giỏi hơn mình để diệt trừ tâm đố kỵ này.
Khi thấy lỗi người: Khi nghe ai đó mắc lỗi, thất bại, có thể ngoài mặt ta chia buồn, an ủi nhưng trong tâm lại không thiện lành như vậy. Trong tâm ta có khi nghĩ mình sẽ không phạm phải, có cảm giác mình giỏi giang. Mà đâu ngờ rằng cảm giác đó rất sai lầm và rất nguy hiểm. Tâm lý này xuất phát từ sự tự hào bí mật của bản thân, thấy mình hơn người, từ đó luôn tìm chỗ sơ hở để tấn công, chê bai, dè bỉu người khác… và rồi dẫn đến sự đổ vỡ về đạo đức của chính ta. Kết quả là ta dần bị mọi người xa lánh, đơn độc. Do đó khi biết được lỗi của người khác, ta phải thực sự yêu thương, bao dung, tha thứ và mong cho người đó không tái phạm lỗi lầm nữa.
Cố chấp ý mình: Có những khi trái ý, bất đồng với người khác, bề ngoài ta tỏ ra bình thản nhưng trong tâm khó chịu bực bội, không có ý muốn hợp tác. Ý nghĩ này thể hiện sự cố chấp tin vào ý mình, luôn nghĩ mình đúng, không quan tâm đến ý kiến của người khác. Vì vậy, chúng ta phải học cách buông bỏ suy nghĩ của mình và lắng nghe, đón nhận suy nghĩ của người khác một cách khách quan, đồng thời biết đối chiếu với đạo lý và cầu ơn trên gia hộ để tìm ra ý kiến đúng nhất.
Ý nghĩ sai: Đôi khi ta cứ tưởng suy nghĩ là điều không ai biết nhưng nếu suy nghĩ sai ta phải trả giá rất lớn. Ví dụ như ta hay nghĩ xấu người, coi thường người cũng là do suy nghĩ ta thấy mình hay hơn. Hễ mà ta chê bai ai tức là ta cho mình hơn họ, ta đâu ngờ ý nghĩ chê bai người khác như vậy tạo thành cái nghiệp khiến ta phải chịu hậu quả xấu, căn bản nhất là bị mọi người khinh rẻ trở lại.
Khi có chức quyền, ta thấy mình giỏi hơn người, ỷ mình có thế mạnh rồi thúc ép người khác làm theo ý mình. Hễ ai làm trái ý, phật lòng ta là ta lại căm ghét và thậm chí chèn ép, mưu hại họ. Do đó khi có chức quyền ta phải hiểu đây là phước từ quá khứ, nếu lạm dụng làm điều sai sẽ bị quả báo rất thê thảm. Thế nên, ta phải học cách yêu thương và tôn trọng những người cấp dưới của mình.
Ta luôn nguyện lòng yêu thương tất cả vạn loài. Nhưng đến khi ta thấy mọi người trước mắt yêu thương nhau thì ta lại cảm thấy buồn tủi và khó chịu. Chỉ vì, ta chưa mong ước cho mọi người yêu thương nhau, và vui mừng khi ngắm nhìn người khác hạnh phúc. Do cái tôi sâu thẳm trong nội tâm nên ta vẫn còn ích kỷ, vẫn muốn hạnh phúc của người khác phải là ta quyết định, phải có sự hiện diện của ta trong đó.
Người đệ tử xúc động tìm đến một vị Thầy để tu học vì cảm mến đạo lý của Thầy mình. Đến khi thầy mình nghiêm khắc dạy răn, thì người đệ tử khó chịu, căm tức và phản đối hoặc khi có kẻ đến rỉ tai nói xấu thầy mình, người đệ tử nghe theo và phản bội. Chỉ vì ngay từ buổi đầu, lòng không can đảm nguyện đi vào chông gai để gách vác trách nhiệm, không can đảm giữ gìn mục tiêu cao thượng của đạo đức. Và không khởi lòng trung thành, trung nghĩa với người Thầy đã trao cho mình nguồn đạo lý vĩ đại.
Ta nguyện với lòng hễ gặp bất cứ ai có hoàn cảnh khó khăn, bị lâm vào gian nguy ta đều xông pha cứu giúp, thì khi cảnh khó bày ra trước mắt, ta sẽ lúng túng và khó phản ứng kịp. Vì đó chỉ là lời nguyện. Để khắc phục tình trạng trên, ta cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng, đạo lý, bồi tạo công đức cho chính mình để khi có ai lâm vào cảnh nguy khốn ta có thể san sẻ kịp thời. Đồng thời, chúng ta phải nguyện cho mọi người không còn đau khổ, nạn tai và biết cứu giúp, nâng đỡ nhau trong khó khăn.
Một số người tự cao, tự cho mình hay hơn người khác vì được là đệ tử của vị Chân tu, hiểu được đạo lý nhiệm màu từ các bậc Thánh nên phát sinh tâm khinh thường người khác vì họ không biết đạo, và cho đó là ngu si. Đôi khi ta muốn chia sẻ đạo lý nhưng bị phản bác, lúc này ta bực bội khó chịu, thậm chí nghĩ người khác kém dở, không biết tiếp thu. Tâm lý này nguy hiểm vô cùng vì nó làm ta tổn phước, đạo lý ta học được cũng bị phai dần. Khi gặp người chưa hiểu đạo, ta nguyện lòng chia sẻ đạo lý mình có được để mọi người đều biết hoàn thiện đạo đức và tu dưỡng tâm hồn. Nếu gặp ý kiến phản bác, ta cần khéo léo tiếp thu và tìm cơ hội dung hòa ý kiến với họ.
Ta cẩn thận với ý nghĩ: “Người đó nghĩ khinh thường tôi, tôi sẽ trả thù bằng cách nỗ lực để thành công, chứng minh rằng người đó kết luận sai về tôi và rồi họ sẽ phải hối hận vì lời nói của họ.” Đây là tâm tự ái, muốn bảo vệ danh dự của mình, nếu tiếp tục nuôi dưỡng ý nghĩ này sẽ biến thành sự thù hận trong lòng. Hệ quả là ta luôn trong tâm trạng bất an, nóng nảy. Cho dù sau này có thành công đi chăng nữa, ta cũng không hạnh phúc vì hạnh phúc thực sự bắt nguồn từ sự yêu thương chứ không phải thù hận. Ta hiểu rằng, người khác khinh thường mình là do một kiếp nào đó trong quá khứ mình đã khinh thường người khác, ta bình thản đón nhận sự xem thường là hành động để trả nghiệp trong quá khứ, thầm ăn năn lỗi lầm của mình. Sau đó, ta tác ý biết ơn nghịch cảnh họ đem đến để ta trưởng thành hơn trong việc tu dưỡng đạo đức.
Khi ta làm được một điều thiện, điều tốt đẹp ta thường cảm thấy tự hào và tin rằng luật nhân quả sẽ đem đến điều tốt đẹp, bảo vệ ta trước những khó khăn trong cuộc sống. Khi tâm lý này xuất hiện dẫn đến hệ quả ta không còn cẩn thận, dè dặt mà sống một cách tùy tiện, vô ý thức. Do đó, ta lời dạy của người xưa: “Phước bất khả hưởng tận”, có nghĩa là dù công đức ta làm nhiều đến đâu đi chăng nữa, một ngày nào đó vẫn có thể hết và những tai họa sẽ ập đến. Ta phải suy nghĩ rằng, những điều thiện mình làm còn rất nhỏ mà sự đau khổ của những người xung quanh còn rất nhiều. Vì vậy, ta nguyện lòng làm vô số điều thiện cho cuộc đời mà không mong cầu quả báo.
Tâm lý thích ôm việc, thích làm nhiều hơn nữa để thể hiện năng lực bản thân hay thích tưởng tượng mình là người có vị thế cao, được nhiều người ngưỡng mộ. Đây cũng là sự tham vọng bí mật, xuất phát từ lòng tham muốn mình được là trung tâm, được nhiều người chú ý, kính trọng. Tâm lý này phát sinh từ việc đề cao cái tôi, xem mình là quan trọng, ảo tưởng về khả năng của mình cho dù điều đó không có thực. Để khắc phục tâm lý này, ta phải hiểu rằng còn rất nhiều người giỏi hơn mình để ta biết tôn trọng và nâng đỡ họ khi có cơ hội. Đồng thời cũng hiểu cái tôi này là không có thực nên sống yêu thương và chan hòa với mọi người.
Sử dụng món đồ gì đó với ý khoe khoang, mà sự khoe khoang này vượt hơn cái phước của mình thì ta mau hết phước, thậm chí thất bại hoàn toàn. Ví dụ doanh nghiệp ta đang thiếu tiền nhưng ta vẫn vay mượn ngân hàng mua chiếc xe hơi thật sang để giao dịch làm ăn với đối tác, hoặc cố ăn mặc sang trọng để tạo vẻ bề ngoài đạo mạo hơn nội tâm bên trong, đó cũng là lỗi khoe khoang.
Ta càng cố gắng làm cho mình duyên dáng, xinh đẹp nhưng không tu dưỡng nội tâm và tìm cách thu hút sự yêu mến, chú ý của người khác giới. Và nhất là khi ta ỷ vào cái đẹp của mình để chiếm cảm tình của người khác vì mục đích xấu. Nhân quả sẽ khiến người này trong kiếp này hoặc kiếp sau phải lụy phiền trong tình cảm.
Khi đã chọn được con đường tu dưỡng tâm linh đạo đức phù hợp với đạo lý và nhân quả, ta phải vững lòng nhất là khi có chuyện không hay xảy đến với mình hoặc nghe những thông tin tiêu cực, rỉ tai từ người khác khiến mình cảm thấy hoang mang, nghi ngờ về con đường mà mình đã chọn. Ta thầm nguyện cầu ơn trên gia hộ để mình chọn được con đường đúng đắn nhất.
Khi có việc không hay xảy ra đa số mọi người thường tìm cách đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc cho người khác. Đây là tâm lý trốn tránh trách nhiệm, thiếu can đảm không dám nhận lỗi về mình. Nhân quả người này sẽ trở thành người bạc nhược, kém phước, không thành công trong cuộc sống.
Khi nói năng, hành động thiếu kiểm soát, không quan tâm đến tâm trạng và suy nghĩ người khác có buồn hay không. Đây là lỗi thiếu sự tế nhị, thiếu sự từ bi trong tâm của mình. Nhân quả người này sẽ dễ cô đơn, trầm cảm.
Bản năng con người thích hưởng thụ muốn sung sướng hơn là làm lụng. Lười biếng vẫn luôn chực chờ trong tâm ta khiến ta giải đãi trong tu dưỡng đạo đức, Đôi khi hay né tránh công việc và không muốn làm. Nhân quả người này sẽ dễ thất nghiệp, đổ vỡ về đạo đức. Kiếp nào đó người này sẽ rơi vào trong hoàn cảnh nghèo khó, luôn gặp thất bại trong cuộc sống.
Có khi ta phạm sai lầm nhưng vì cái tôi lớn ta không chịu thừa nhận cái sai và vì hơn thua nên càng cố phải thắng người cho được, làm cho người phải chấp nhận quan điểm sai của ta. Đây là hành động bất thiện mà ta phải tránh để không bị quả báo thảm khốc về sau.
Tâm lý nôn nóng muốn tu mau, muốn được đắc đạo, chứng Thánh sớm là cực kỳ nguy hiểm đối với người có chí nguyện tu hành. Ta phải hiểu rằng để có kết quả tu tập, ta phải thật sự tạo được công đức rất lớn, đời sống phải thật đạo đức, cùng sự siêng năng tu tập thì mới có đủ duyên lành. Nhưng đến khi ta thấy mình phước, có sự siêng năng tu tập, và rồi nghĩ mình sẽ sớm đạt được kết quả. Ta không ngờ rằng suy nghĩ này càng làm cho đường tu tập thêm cách trở. Do đó ta cần phải nỗ lực cố gắng nhưng không nóng vội vì biết con đường đi còn rất xa.
Thái độ thờ ơ, vô cảm, không biết quan tâm đến người khác là điều không thể tha thứ. Ví dụ khi gặp người bị nạn trên đường, ta quay lưng bỏ đi, không tìm cách cứu giúp. Đây là điều hết sức độc ác. Chính vì sự vô tâm này khiến ta tổn phước. Luật pháp cũng kết tội mà luật nhân quả cũng kết tội.
Khi giữ tâm khiêm tốn trong cuộc sống, lúc nào cũng thấy mình tầm thường thì những tội lỗi ẩn sâu trong tâm mới dần bị phơi bày.Ngược lại, khi khởi tâm kiêu ngạo, thấy mình hơn người thì vô số những suy nghĩ sai lầm sẽ khởi lên trong tâm, lúc đó ta không còn biết mình sai và dễ gây ra những hành động nguy hiểm để lại hậu quả xấu.
Tu tập để không bị phạm những lỗi vi tế
Trong đời sống hằng ngày, với những sự việc khác nhau, ta phải khéo léo kiểm soát được bản năng, chủ động tạo ra những ý nghĩ mới, theo đúng đạo lí phù hợp với cuộc sống. Dần dần, nội tâm ta sẽ được lấp đầy những ý nghĩ tốt đẹp, tránh những điều sai lầm.
Đối với người đệ tử Phật, trong đời sống luôn cố gắng giữ Chánh Niệm, nhớ thân vô thường, biết rõ hơi thở, để cái biết nhiều ở phần dưới (đan điền hoặc lòng bàn chân) để phát sinh nội lực và tỉnh giác. Khi giữ được Chánh Niêm, tâm ta thanh tịnh dần và từ đó bớt phạm phải lỗi lầm dù chỉ là vi tế.
Tu tập thiền định giúp tâm bớt suy nghĩ, đi dần vào an tĩnh. Khi tâm yên tĩnh, ta dễ phát hiện những suy nghĩ sai và buông bỏ những ý niệm đó.
Ngăn chặn điều xấu hoặc giúp người thấy lỗi và vượt qua lỗi là công đức. Đây chính là nhân lành giúp ta tìm ra lỗi sâu kín trong nội tâm.
Sám Hối để ngăn ngừa lỗi (đối với người đệ tử Phật)
Trong vô lượng kiếp ta đã gây tạo vô số lỗi lầm, khi biết đến Đạo ta hiểu rằng, ngoài nghiệp phải trả là điều tất nhiên, ta phải làm rất nhiều điều phước để bù lại. Tuy nhiên vết nhơ của tội lỗi thì luôn vẫn còn. Chỉ có tâm hối hận mới có thể xóa sạch hoàn toàn vết nhơ ấy. Tâm hối hận là dấu hiệu của Đạo đức, cũng là chỗ căn bản của Trí tuệ. Ta cứ nhìn vào tâm hối hận để biết rằng đạo đức, đạo hạnh của mình đã tiến tới đâu.
Sám hối là bước cao hơn của tâm hối hận. Sám hối là khi chúng ta biết bày tỏ những sai lầm, nhận lỗi và tha thiết xin được tha lỗi. Đó còn là một phép tu kết hợp giữa cái tâm hối hận và lễ kính Phật. Bởi Đức Phật là bậc Thánh của cả pháp giới vũ trụ, với công đức vô lượng vô biên. Khi lễ kính Phật với cái tâm sám hối, ta được nương theo cái phước của Người và những lầm lỗi trong quá khứ sẽ được gột rửa nhanh hơn. Sám hối cũng có công năng giúp ta diệt trừ tâm kiêu mạn và giúp cho tâm khiêm hạ được bồi dưỡng thêm rất nhiều.
Khi sám hối ta hãy tác ý: “Trong kiếp này cũng như trong vô lượng kiếp xưa do vô minh con đã tạo quá nhiều tội lỗi, có những tội lỗi con biết và có những tội lỗi con không biết. Ngày hôm nay con xin thành tâm sám hối tất cả” và xin Phật gia hộ thường soi sáng tâm con để thấy được những lỗi lầm vi tế nhất của mình. Đó là người có trí tuệ. Còn nếu chỉ sám hối những lỗi mình thấy được thôi thì người này vẫn chưa có trí tuệ sâu xa.
Ta phải sám hối với tâm chân thành tha thiết, thì tội lỗi sẽ được xóa nhanh hơn, những lận đận khổ đau trong đời bỗng trôi qua nhẹ nhàng, mọi điều sáng sủa lên dần, cuộc đời ta hanh thông dần dần. Ta biết rằng nghiệp xưa đang được xóa, phước lành đang đến dần, chính nhờ tâm sám hối thiết tha.
Sám hối những điều bất thiện trong tâm thúc đẩy ta tạo tội, đó là tham, sân, si, ích kỷ, ganh tỵ, kiêu căng, phản bội, vô ơn, thất hứa, cả tin, hiếu thắng, chấp ý, nhỏ mọn, phung phí v.v... Người sửa được tâm mình là người được Chư Thiên yêu mến, là người quân tử sống giữa đời và có phẩm chất của một bậc Thánh.
Luôn dành thời gian tự xét lại trong ngày, xem mình đã mắc phải những lỗi gì để sám hối và sửa đổi. Khi thấy lỗi, ta nhanh chóng sám hối, thành tâm xin lỗi nếu ta làm buồn lòng hay gây tổn hại đến ai, rồi lạy Phật sám hối, phát nguyện vượt qua, cầu cho mọi người đừng mắc phải lỗi giống như mình. Ngày nào không nhìn thấy lỗi không phải vì mình không có lỗi mà vì mình đã tổn phước ở đâu đó nên không đủ trí tuệ thấy được lỗi mình mà thôi.
Sám hối trước đại chúng có tác dụng rất lớn, nó giúp ta vượt qua lỗi lầm của mình một cách nhanh chóng vì khi đó chứng tỏ ta thành tâm nhận lỗi và sửa lỗi một cách quyết liệt. Khi có lỗi, chúng ta nói cho mọi người biết, ta sẽ được huynh đệ góp ý và chỉ cho ta cách sửa lỗi. Nếu chân thành xin lỗi và cố gắng vượt qua, mọi người sẽ thương mến ta hơn. Nếu giấu lỗi, chẳng những lỗi của ta vẫn tồn tại, mà còn làm cho người khác ghét mình hơn.
Lời kết.
Phải thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt. Khi chưa có lỗi lớn, chúng ta phải biết sám hối những lỗi nhỏ để ngăn ngừa. Lỗi nhỏ mà không được nhìn ra, không hối hận, không sám hối sẽ đưa chúng ta đến lỗi lớn. Và quan trọng hơn nữa là phải phát hiện ra lỗi khi nó chưa xuất hiện, khi nó hãy còn là những ý niệm vừa mới khởi lên trong nội tâm sâu kín. Trong cuộc sống chúng ta, việc tìm lỗi trong nội tâm sâu kín và sám hối là vô cùng ý nghĩa và quan trọng.
“Đã bao kiếp si mê điên đảo
Tạo vô biên vô lượng lỗi lầm
Hôm nay tha thiết ăn năn
Thành tâm sám hối tội căn sâu dày.”
BÀI ĐỌC THÊM
Công đức tu hành
Công đức tu hành không tính theo thời gian dài hay ngắn, mới hay cũ, lâu hay mau, mà tính trên trọng lượng của Bản ngã. Bản ngã nặng nề thì xem như công đức tu hành kém. Bản ngã mỏng nhẹ thì xem như công đức tu hành lớn lao.
Muốn diệt trừ Bản ngã thì phải tổng tấn công trên nhiều phương diện, mà Phật dạy Tám mặt giáp công, Bát diện mai phục (Bát Chánh Đạo đó ạ). Ta phải phát nguyện diệt trừ Bản ngã hàng ngày (chánh tư duy), ta phải sống vị tha quên mình để phụng sự cống hiến (chánh ngữ chánh nghiệp), ta phải tinh tấn thiền định (chánh niệm), vậy mà sơ hở chút Bản ngã trồi lên lại liền.
Khi ta có lỗi, và biết lỗi, Bản ngã lắng xuống. Khi ta làm được điều gì hay, được khen, Bản ngã nổi lên.
Khi ta thất bại, Bản ngã lui bớt. Khi ta thành công, Bản ngã chồm lên.
Khi ta tu lâu năm, Bản ngã lớn theo. Khi ta mới tu, Bản ngã đợi đấy.
Khi ta đứng ở vị trí thấp bé, Bản ngã thu mình chờ. Khi ta leo lên vị trí cao, Bản ngã leo lên cao hơn.
Nói chung Bản ngã luồn lách, len lỏi, lập lờ, lươn lẹo, lấp ló, lần lần, lén lút, điều khiển tâm hồn ta mọi cách. Nếu không được Phật gia hộ, không ai đủ sức thoát khỏi sự chi phối của Bản ngã.
Ta cẩn thận cả đời, cẩn thận từng chút, vậy mà nhiều khi còn bị bản ngã lừa gạt không hay. Không ai dám nói mình giỏi khi mà bóng ma bản ngã vẫn lẩn lút bên trong.
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang


