Trang phục ban đầu ra đời với chức năng là phương tiện để bảo vệ cơ thể, thể hiện sự tôn trọng giữa người với người. Trang phục bao gồmquần, áo, váy, mũ, nón, khăn, giày, dép, ủng... Ngoài ra, còn có thêm các phụ kiện nhưthắt lưng, găng tay, đồ trang sức... Sau này nhờ trí thông minh và đôi tay khéo léo, trang phục dần được con người cải tiến ngày càng thẩm mỹ hơn thành nghệ thuật làm đẹp cho chính mình và xã hội. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó thì chưa đủ, mà con người cần đưa trang phục vươn lên một bước cao hơn nữa chính là đạo đức qua trang phục. Đó là khi ta mặc một bộ trang phục phải vừa phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc vừa thể hiện được tính cách, trình độ văn hóa, thái độ đúng đắn của ta đối với cộng đồng. Qua phong cách ăn mặc của mỗi người, sẽ hiểu được đất nước đó phát triển, văn minh đến mức độ nào.
Trong trang phục, ta lấy sự hài hòa với mọi người, giản dị, thẩm mỹ làm chuẩn mực. Hiểu rằng đẹp nhưng phải có tính thẩm mỹ thì mới là trí tuệ. Trang phục phải giản dị, kín đáo, đoan trang; hài hòa trong thiết kế và màu sắc, không cầu kì, diêm dúa nhưng cũng không nên quá xấu, cũ, hay lôi thôi. Bên cạnh đó, trang phục không cần mùi thơm quá nhiều nhưng cũng không nên để có mùi hôi hay mùi khó chịu làm ảnh hưởng đến mọi người xung quanh.
Tùy theo không gian, bối cảnh và hoàn cảnh giao tiếp (như đi học, đi làm, đi chơi, đám tang, đám cưới…) mà có cách ăn mặc sao cho phù hợp. Đặc biệt khi đến những nơi tôn nghiêm (chùa, lăng, miếu...) thì trang phục càng cần sự kín đáo, nghiêm trang.
Đồng phục thể hiện nét đẹp, truyền thống, đặc trưng của từng ngành nghề, tổ chức và hơn hết là tính cộng đồng, tính thống nhất của tập thể. Do đó, ta hãy luôn tôn trọng đồng phục chung của tập thể, điều này giúp ta thể hiện sự hòa đồng, xóa đi mọi khoảng cách, ranh giới giữa mọi người, và tu tập được tâm nhu thuận, khép mình trong kỷ luật của tổ chức.
Tùy thuộc vào văn hóa riêng của từng dân tộc, từng vùng miền trên đất nước mà trang phục có sự đa dạng khác nhau. Ta cần có thái độ tôn trọng, chấp nhận điều này, miễn là phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc. Bên cạnh đó, ta phải có tinh thần bảo vệ nét đẹp trang phục truyền thống trước sự du nhập của lối ăn mặc hở hang, buông tuồng, dị biệt, đề cao chủ nghĩa cá nhân.
Trang phục mà mỗi người thường xuyên sử dụng cũng thể hiện được phần nào tính cách của họ. Bên cạnh đó, khi ta mặc một bộ y phục xuất hiện trước mọi người, trước cộng đồng thì y phục là thái độ của ta đối với mọi người xung quanh. Đồng thời, chúng ta cũng phải chấp nhận đánh giá, nhận xét, lời khen chê của cộng đồng đối với ta về vấn đề y phục. Từ đó, ta có nhận thức đúng đắn và cư xử cho phù hợp.
Nhân quả cũng thể hiện trong đạo đức trang phục. Đó là chúng ta ăn mặc chuẩn mực, kín đáo, đoan trang sẽ giúp giữ gìn sự nhẹ nhàng, thanh tịnh nơi tâm hồn người khác. Quả báo trở lại, tâm ta thường được an tịnh, bớt bị ái dục chi phối. Khi đi sâu vào thực hành thiền định chúng ta dễ nhiếp tâm, ít bị vọng tưởng và ngược lại.
Nhiều người cho rằng, trang phục là của riêng ta nên tùy ta quyết định, thích gì mặc đó. Đây cũng làm một quan điểm sai lầm, thể hiện sự ích kỉ cá nhân, làm gia tăng cái tôi. Bởi việc lựa chọn ăn mặc như thế nào là quyền của mỗi người, nhưng lại ảnh hưởng đến cộng đồng xung quanh, tương quan xã hội.
Không mặc đồ để phô bày cơ thể vì sẽ làm người khác động tâm và chính mình tạo nghiệp ái dục, góp phần tạo nên những trào lưu tai hại cho xã hội. Trước tiên, người nữ phải đoan trang, kín đáo, không khiêu gợi, còn người nam bắt buộc phải suy nghĩ, kiềm chế giữ tâm hồn mình đồng thời cũng cần tránh ăn mặc hở hang, tùy tiện (cởi trần, mặc quần cộc, quần quá bó…).
Tránh chuộng hình thức, ăn mặc chỉ cho đẹp, cho nổi, cho nhiều người phải trầm trồ, chú ý mình. Ví như xu hướng bắt chước, đua đòi phong cách thời trang kì lạ, bụi bặm, lập dị, chuộng hàng hiệu. Bởi như vậy không chỉ lãng phí, tốn kém, phô trương mà còn làm tạo nên cái tôi cách biệt với mọi người. Về nhân quả, mặc nổi bật, cầu kỳ, trưng diện quá đáng so với người khác, tức là ta hưởng cái phước được chú ý, sau này hết phước ta sẽ rơi vào vị trí thấp kém, lận đận, ít thành công hơn mọi người. Nhưng ngược lại, cũng không nên mặc quá xấu, dơ bẩn, xuyềnh xoàng sẽ thể hiện sự thiếu tôn trọng người khác, làm ta tổn phước. Quả báo trở lại ta sẽ đánh mất luôn sự tôn trọng từ mọi người.
Việc mặc kín đáo, hài hòa, phù hợp cần tạo thành một thói quen, lối sống lâu bền, không nên mang tính ép buộc nhất thời, hay chỉ để giữ thể diện của mình khi gặp gỡ mọi người. Tránh việc khi gặp mọi người thì mặc trang nghiêm, khi ở một mình thì mặc tùy tiện, thiếu sạch sẽ.
Nhà trường, gia đình và xã hội quan tâm hơn nữa việc giáo dục, điều chỉnh phong cách ăn mặc cho giới trẻ. Các cơ quan nhà nước cần có sự quản lý chặt chẽ hơn về vấn đề trang phục trong các cuộc trình diễn nghệ thuật gây nên ảnh hưởng, trào lưu bắt chước xấu nơi giới trẻ.
Định hướng tiếp nhận những kiểu trang phục phù hợp, văn minh trên thế giới, tạo bản lĩnh hội nhập cho giới trẻ trong thời đại hiện nay. Đồng thời, luôn giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, chuẩn mực của dân tộc. Ví như áo dài truyền thống là niềm tự hào trang phục của nước ta, vừa kín đáo mà lại không quá bó buộc, thể hiện được nét đoan trang, thanh lịch của người phụ nữ Việt Nam.
Không dùng y phục được làm từ da, lông… của thú, đặc biệt là từ động vật quý. Bởi khi sử dụng y phục làm từ da lông thú ta đang gián tiếp ủng hộ ngành công nghiệp nuôi giết thú tàn nhẫn, gây nghiệp sát sinh, phá hủy môi trường hệ sinh thái.
Chính người Phật tử phải đi đầu trong việc giữ vững đạo đức của trang phục. Trong đời sống hằng ngày nên lựa chọn những bộ trang phục kín đáo, lịch sự, sạch sẽ, vừa thể hiện sự hòa đồng với mọi người, vừa xây dựng nên một quy chuẩn mới về trang phục cho xã hội. Hơn hết, khi khoác lên người trang phục tôn giáo (đồ lam, áo tràng, chuỗi hạt,…), ta càng phải ý thức về lời nói, việc làm của mình sao cho đúng với đạo lý, tránh để người khác hiểu lầm, đánh giá sai, gây ảnh hưởng đến hình ảnh của Đạo Phật.
Bên cạnh việc chống lại xu hướng ăn mặc sai lầm, ta cũng nên khích lệ, ngợi khen những tấm gương ăn mặc chuẩn mực, quảng bá cho xu hướng thời trang thanh lịch, thẩm mỹ. Điều này cũng góp phần thay đổi ý thức về trang phục trong mỗi người.
Lời kết cho chương:
Qua trang phục có thể đánh giá được đạo đức và trí tuệ của mỗi con người.Nếu chúng ta không nâng được trang phục lên tới đạo, mà chỉ dừng ở nghệ thuật thì sẽ khiến cho tâm hồn con người ngày càng đi xuống. Do đó, ta phải luôn suy tư, chọn lựa, vì mỗi bộ trang phục được khoác lên người là trách nhiệm của ta đối với đạo đức xã hội, là một thông điệp không lời với những người xung quanh. Ta hãy chọn cho mình một thông điệp thông minh, đẹp đẽ và để lại trong lòng mọi người một sự kính trọng bền lâu.
BÀI ĐỌC THÊM
TẠI SAO ĂN MẶC HỞ HANG LẠI MANG TỘI?
Tây phương có hai quan điểm sai lầm về ăn mặc như sau.
- Thứ nhất họ cho rằng “Ăn mặc là tự do cá nhân, họ không làm hại ai thì thôi nên họ thích mặc gì thì mặc”. Xét về quan điểm thứ nhất, trong cuộc sống tương quan chằng chịt này thì không có một cá nhân nào có thể tồn tại độc lập mà thực sự không gây ảnh hưởng đến người khác. Không bao giờ ta đứng một mình mà lại không ảnh hưởng đến người khác hoặc là không bị người khác ảnh hưởng lại mình.
- Về quan điểm thứ hai, họ cho rằng “Mình mặc gì thì mặc miễn là phô bày được nét đẹp cơ thể”. Tạo hóa đã sắp đặt cho cơ thể con người, đặc biệt là cơ thể người nữ luôn có tính gợi dục. Đây là một đặc tính, khi trở thành động vật cao cấp nhất hành tinh thì con người với trí tuệ, lương tâm, và với đạo đức nên con người đã hiểu một điều là phải kềm chế dục vọng để không gây nên tội lỗi bởi sự buông tuồng, bừa bãi của mình. Đây là giá trị của con người khác với con vật.
Trong tất cả chúng ta, ai cũng có bản năng, gọi là dục vọng. Con người khác với con vật ở chỗ là con người có trí tuệ buộc phải kiềm chế dục vọng để làm cho đời sống trở nên ổn định, đàng hoàng. Và trong việc kiềm chế dục vọng nơi chính mình thì chúng ta phải tự mình kiềm chế và phải yêu cầu người khác đừng kích động chúng ta. Bởi vì chúng ta chưa phải là Thánh. Dựa trên quan điểm đó nên xã hội yêu cầu người nữ phải ăn mặc đoan trang, kín đáo. Ăn mặc kín đáo là một nghĩa vụ đối với đạo đức xã hội. Có một lần, ông quan tòa của Nhật đã tuyên bố với báo chí khi ông phải xét xử quá nhiều những vụ án hiếp dâm. Ông đưa ra kết luận: “Tội phạm hiếp dâm xảy ra, nguyên nhân là do những cô gái Nhật ăn mặc quá hở hang”. Ông kết tội những người ăn mặc chứ ông không kết tội những tội phạm hiếp dâm. Vì chính những người ăn mặc hở hang đã làm người khác động lòng. Cho nên chúng ta phải có trách nhiệm về việc ăn mặc kín đáo, đó cũng là để giữ gìn đạo đức cho người khác.
Ví dụ một ông đại gia có 1000 cây vàng. Ông ta chất đầy ra cửa nhà, khiến cho mọi người qua lại đều phải chú ý. Người ta bảo sao ông không cất đi ông ta nói rằng:” Vàng của tôi, tôi để, ai lấy của tôi người đó là kẻ cướp”. Như vậy một người trước giờ chưa làm nghề ăn cướp, ăn trộm thì cũng sẽ trở thành ăn trộm, ăn cướp. Bởi vì ông ta đang kích động lòng tham của con người.
Ở Việt Nam ta biết người nữ là gợi dục nên buộc người nữ phải kín đáo một phần. Còn nơi khác thì cho người nữ tự do phô bày cơ thể rồi khuyến khích tội ác. Đó là một tội lỗi, cũng vẫn bất công và không khôn ngoan. Văn hóa Việt Nam chia đôi trách nhiệm: người nữ phải kín đáo một phần và người nam phải biết suy nghĩ biết kiềm chế tâm hồn mình một phần. Do đó, quan điểm phô bày cơ thể vừa sai lầm về đạo đức, vừa không thực tế về lý luận. Chúng ta hiểu rằng có những thứ chúng ta càng ban phát nhiều chừng nào thì càng đạo đức chừng nấy ví dụ như đạo lý, luật nhân quả. Hay như tiền, chúng ta có tiền và ban phát giúp đỡ mọi người rộng rãi chừng nào thì đạo đức chừng nấy. Nhưng cơ thể của chúng ta thì ngược hẳn lại, càng phô bày chừng nào thì càng mang tội chừng nấy!”
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang


