Đối với người đệ tử Phật, lòng Tôn kính Phật tuyệt đối là công đức lớn, công hạnh căn bản và quan trọng giúp ta vượt qua khó khăn, thử thách trên con đường đi đến giác ngộ, giải thoát. Chính vì vậy, ngoài công việc mưu sinh, lao tác công quả thì Lễ Phật, tụng kinh, ngồi thiền là những việc hàng ngày không thể thiếu của người Phật tử.
Lễ Phật
Đức Phật là bậc Thánh có thật trong lịch sử, một bậc giác ngộ, bậc trí tuệ trên mọi phương diện. Phước, trí tuệ và lòng từ bi của Phật là vô lượng vô biên phủ trùm cả vũ trụ. Nhưng chúng ta bất hạnh, thiệt thòi vì không được sinh vào thời có Phật nên lòng tôn kính Phật còn nhạt nhòa. Do vậy, đã là người đệ tử Phật, chúng ta phải huân tập hạnh lễ kính Phật để hình thành lòng tôn kính Phật đến tuyệt đối, vô biên.
Lễ Phật là thể hiện, bày tỏ lòng tôn kính tuyệt đối với Đức Phật. Ta phải thường xuyên thực hành công hạnh lễ Phật mỗi ngày. Hạnh lễ Phật phải được ý thức, duy trì suốt đời suốt kiếp và sẽ tạo thành công đức cho chúng ta hết kiếp này sang kiếp khác.
Khi lễ Phật với lòng thành kính thiết tha, ta được hưởng những công hạnh tốt đẹp từ Người. Nhờ có cái phước lễ Phật này mà ta vượt qua được những cám dỗ, sai lầm trong cuộc sống, hướng dẫn ta đi đúng chánh đạo, giúp chúng ta khai mở tâm linh, giác ngộ hoàn toàn.
Cùng là công hạnh Lễ Phật nhưng tâm kính Phật của mỗi người không giống nhau, phần đông theo nghi thức chung bên ngoài, về tâm còn rất hời hợt, qua loa. Nếu lễ Phật hời hợt quá thì công đức không trọn vẹn và khó tiến tu. Chính vì vậy, là người đệ tử Phật cần lễ Phật với lòng tôn kính thiết tha. Tuy nhiên, muốn tôn kính Phật sâu sắc, chúng ta phải hiểu thật rõ về cuộc đời siêu việt của Phật, đặc biệt là sự nghiệp giáo hóa vĩ đại của Người, những lời dạy thiêng liêng cao quý của Phật, và tinh tấn tu tập theo lời Phật dạy.
Khi lạy Phật ta chắp tay cúi rạp người xuống sát đất, lần lượt là hai chân đứng khép lại, gối quỳ xuống, người khom, hai lòng bàn tay chạm úp xuống mặt đất và trán chạm nhẹ xuống đất. (Cách lễ lạy này được gọi là “ngũ thể đầu địa”, hay “năm vóc sát đất”). Luôn giữ tâm thanh tịnh, không xao lãng, không để những tạp niệm khởi lên.
Khi lạy Phật ta khởi lên lòng tôn kính Phật tuyệt đối và kèm theo phát những lời nguyện cao đẹp cũng như sám hối những việc làm bất thiện, lỗi lầm sâu kín trong tâm.
Mỗi ngày chúng ta nên có thời lễ Phật cá nhân vì khi lễ Phật một mình, không bận tâm vì nghi thức theo đại chúng, chúng ta dễ dàng dồn hết tâm thành để tôn kính Phật vô lượng vô biên. Nhờ thời lễ Phật mỗi ngày này mà đạo tâm ta được giữ gìn, vun đắp. Ngược lại, ngày nào không lễ Phật, ngày đó tâm xấu đi một chút mà ta không hay.
Nên bố trí bàn thờ Phật tại nhà sao cho trang nghiêm và thanh tịnh để hàng ngày ta có thể lễ Phật. Ta cũng nên đến chùa lễ Phật thường xuyên vì nhờ sức tu của Tăng Ni, sự gia hộ của Chư Thiên mà ta dễ khởi tâm thành kính và cũng linh ứng hơn. Trong một số trường hợp không có điều kiện để lễ trước tượng Bổn Sư, ta có thể hướng ra khoảng không thanh tịnh, hiểu rằng Đức Phật ở trong khoảng không bao la này và luôn chứng cho lòng thành kính của ta .
Cố gắng gieo duyên Phật pháp với những người xung quanh (đặc biệt là người thân) qua những mẩu chuyện cảm động, hấp dẫn về Đức Phật mà từ đó họ sẽ yêu thích việc lễ Phật mỗi ngày và khởi lên lòng tôn kính thiết tha.
Lễ Phật là công đức căn bản của người đệ tử Phật, nhưng nếu ta thực hành không đúng ta có thể phạm một số sai lầm khiến phước lành không trọn vẹn, đôi khi lại khiến bản ngã tăng trưởng âm thầm mà không hay. Một số điều cần tránh mà nhiều người hay gặp phải như:
Chỉ cầu xin cho những điều cá nhân, đó là sự ích kỷ. Người đi chùa nhiều nhưng không hiểu đạo lý, chỉ cầu xin để thỏa mãn bản thân của mình thì ngày càng trở nên ích kỷ, hung dữ.
Khấn vái to, lạy xì xụp, làm ảnh hưởng đến người khác. Phật chứng cho tâm thành của người Phật tử chứ không phải hình thức bên ngoài.
Đừng đi ngang qua trước mặt người đang lễ Phật, nên đi vòng qua phía sau. Đây vừa là ý tứ mà cũng tránh cho mình bị tổn phước.
Không lễ Phật khi có người đứng trước mặt vì khi đó ta vô tình lễ người phía trước khiến cho họ bị tổn phước mà bản thân mình cũng không dành được trọn lòng tôn kính lên Đức Phật.
Chúng ta hãy siêng năng lễ kính Phật, hãy hiểu rằng tâm Phật luôn luôn phủ trùm che chở chúng ta trong từng giây từng phút. Mỗi ngày chúng ta lễ Mười Phương Phật, nhưng đừng nghĩ là Phật ở rất xa trong mười phương cõi nào đó. Ngay khi ta hướng tâm tôn kính Phật thì lập tức sự cảm ứng đã xuất hiện tận trong sâu thẳm của tâm hồn ta, trong từng hơi thở của ta. Ngay khi chúng ta thành tâm cầu nguyện thì luôn luôn được Phật gia hộ.
Tụng Kinh
Tụng kinh là đọc tụng thành tiếng một cách thành kính lời Đức Phật dạy ghi trong kinh điển. Tụng kinh giúp tăng trưởng đạo đức, truyền bá đạo lý cho những người xung quanh và cả những chúng sinh trong cõi giới vô hình. Những bài Kinh tụng hằng ngày giúp gột rửa, thiết kế lại tâm hồn ta, nhờ thế mà tâm hồn ta ngày càng tốt hơn, tinh thần cũng mạnh mẽ hơn, tránh được vô số lỗi lầm.
Ta cần tụng kinh để nhớ, hiểu, ôn lại lời Phật dạy mà thực hành, lấy đó làm phương châm cho đời sống hằng ngày, đồng thời cũng là để gieo hạt giống giải thoát vào tâm hồn mình.
Lời dạy của Phật cao siêu, cô đọng, nghe qua một lần không thể hiểu và nhớ hết được. Cho nên, chúng ta cần phải đọc tụng nhiều lần để cho nghĩa lý trong kinh điển ghi khắc trong tâm không bao giờ quên.
Chúng ta tụng kinh để bày tỏ lòng sám hối trước Tam Bảo, giữ cho Thân - Khẩu - Ý luôn được thanh tịnh mà không suy nghĩ, nói năng hay hành động theo những bản năng, ham muốn tầm thường.
Ngoài ra, tụng kinh còn để cầu an, để ngăn ngừa tội lỗi, giúp trừ nghiệp chướng lâu đời và tránh khỏi tai nạn do quá khứ. Đồng thời cầu siêu cho người đã mất, khiến họ xa lìa nghiệp nhân xấu ác, thoát khỏi cảnh giới tối tăm, sinh về cảnh giới an lành.
Tụng kinh là một cách truyền bá đạo lý, giúp người biết Đạo, tin sâu Nhân Quả, kiểm soát Thân - Khẩu - Ý luôn được thanh tịnh, giúp lời Phật dạy lưu truyền khắp thế gian, cảm hóa mọi người quay về tin hiểu Phật Pháp.
Tụng kinh phải đúng cách, nhiếp tâm không suy nghĩ. Chỉ tụng nơi trang nghiêm trước bàn thờ Phật, đạo tràng thanh tịnh. Không tụng kinh trước chỗ thờ quỷ thần, cúng đồ mặn,... để bày tỏ lòng tôn kính Đức Phật cũng như Pháp bảo.
“Tụng kinh nghĩa lý mịt mờ
Từ từ chùa vắng như bờ sông ma”
Khi ta tụng những bài kinh không rõ nghĩa vì cho rằng tụng sẽ có phước, điều này rất dễ sa vào mê tín. Đạo Phật là đạo của trí tuệ. Đức Phật không thể dạy điều mơ hồ để tin, mà Người luôn dạy điều rõ ràng để hiểu ngộ. Do đó, ta nên tụng những bài kinh dễ hiểu (được Việt hóa), dễ đi vào lòng người, phù hợp với thời đại để lại ấn tượng, cảm xúc tốt đẹp cho người tụng và người nghe. Và cũng giúp ta dần dần thành tựu những công hạnh từ những bài kinh đó.
Ví dụ: Khi ta bày tỏ lòng kính Phật với những lời kinh:
“Núi có thể lung lay
Nhưng Người là bất động
Tâm bình an của Người
Còn hơn cả hư không
Rất kín nhiệm sâu mầu
Đến tận cùng tuyệt đối..,
Thì sau một thời gian tâm ta tự nhiên trở nên bất động vững vàng trước nghịch cảnh. Hay như muốn được tâm từ bi lớn thì chúng ta phải ca ngợi lòng từ bi của Phật qua những lời kinh: “Chúng con sống yên vui, trong tình thương của Người, ngập tràn như không khí, phủ trùm khắp nơi nơi,...”.
Khi tụng kinh cùng đại chúng, người sử dụng những công cụ hỗ trợ như chuông, khánh, mõ, âm nhạc nên nắm rõ kỹ thuật để tụng không bị trật nhịp, ngắt quãng mà làm động tâm đại chúng. Nên đọc to nhưng không lấn át giọng của đại chúng vì điều này sẽ giúp lời kinh dễ khắc sâu vào trong tâm hơn.
Tu tập tốt nhưng không quên cân bằng với cuộc sống hàng ngày. Nên chọn thời gian thích hợp và không dành quá nhiều thời gian tụng kinh chiếm thời gian làm việc thiện, làm việc nhà,…vì sẽ làm phiền đến người khác và người trong gia đình.
Ngồi thiền
Đức Phật tôn quý của chúng ta đã thành tựu Đạo quả chánh đẳng, chánh giác sau nhiều ngày tháng tọa Thiền dưới cội cây Bồ Đề. Trong Đạo Phật có nhiều phương pháp tu tập, nhưng thiền định vẫn là đỉnh cao, vẫn là cốt lõi. Vì vậy, người đến với Đạo Phật trước sau gì rồi cũng phải thực hành thiền định, mới có thể đạt được những lợi ích sâu xa từ nguồn chân lý vi diệu của Phật Đà.
Thiền là phương pháp thực hành nhiếp tâm vào định, đưa tâm trí đến chỗ an tĩnh, sáng suốt, không xuất hiện ý nghĩ, không dấy động tình cảm,... Thiền định giúp tâm ta tháo gỡ, hóa giải mớ hỗn độn trong tâm thức dần dần, và đỉnh cao của thiền định là toàn bộ chấp ngã được diệt trừ, chấm dứt vô minh và chứng đạt giác ngộ, giải thoát.
Sự duy trì chịu đựng cơn đau chân khi ngồi thiền không chỉ giúp ta trả nghiệp trong quá khứ mà còn giúp ta tăng ý chí, dễ dàng vượt qua mọi điều khó khăn trong cuộc sống. Bên cạnh đó, nhờ trí tuệ phát sinh trong thiền định, ta nhìn mọi điều trong cuộc sống hạnh phúc hơn, kiểm soát được tâm hơn, từ đó dễ thấy lỗi, góp phần giúp hoàn thiện đạo đức để những suy nghĩ, lời nói, hành động hằng ngày thêm tinh tế, chuẩn mực.
Nền tảng cơ bản của thiền: Đạo Đức, Công Đức và Khí Công. Đạo đức là sự thánh thiện trong sạch nơi tâm hồn, với lòng tôn kính Phật, thương yêu chúng sinh và khiêm hạ tột cùng. Công đức là công lao đem đến an vui hạnh phúc, đạo lý đến cho mọi người. Khí công là phương pháp tạo sức mạnh nội tâm và tăng cường nội lực cho cơ thể, người có khí công thì nội lực tỏa khắp cơ thể, và dựa theo nội lực này để biết rõ toàn thân, giá trị của khí công hỗ trợ thiền định là ở chỗ này.
Hiện nay khắp nơi trên thế giới đang dạy thiền với các phương pháp khác nhau, vì vậy chúng ta nên cẩn thận suy xét và cầu nguyện để tìm được phương pháp thiền đúng đắn nhất. Thực hành thiền để diệt trừ bản ngã nhắm đến vô ngã vị tha, phải xác định đúng mục tiêu như vậy để tránh đi sai đường lạc lối.
Khi thực hành thiền định, ta sẽ gặp phải những chướng ngại ban đầu như sự bất ổn về thân (đau, tê chân), suy nghĩ liên miên, hôn trầm, tâm chán nản, muốn thoái lui,... Lúc đó, ta nên cầu Phật gia hộ, sám hối nghiệp tội của mình, tập thêm khí công, làm phước giúp người,... để ta có thể tu tập một cách vững chắc và lâu dài.
Trong quá trình tu tập, nếu tu đúng phương pháp chắc chắc ta sẽ đạt được sự an lạc, hay sâu xa hơn sẽ gặp những trạng thái, cảnh tượng kì lạ xuất hiện. Lúc này ta không thích thú dừng lại ở đó mà phải tiếp tục hướng về mục tiêu vô ngã hoàn toàn, càng không nên khoe khoang để tránh bị tổn phước, làm bế tắc trong công phu tu tập. Luôn tự nhắc mình tất cả đều là vô thường và những gì mình đạt được chưa là một hạt bụi so với chư Tổ, Chư Phật.
Thực hành thiền đúng phương pháp sẽ đạt được bốn mức định vô cùng sâu xa và mầu nhiệm theo trình tự sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền cùng với sự khai mở tâm linh và thậm chí xuất hiện những thần thông phi thường. Tuy biết Thiền là con đường siêu nhiên vượt ngoài thế gian, nhưng chúng ta không nên chú ý nhiều vào năng lực tâm linh, mà chỉ nên quan tâm đến đạo đức giới hạnh.
Rất cố gắng tạo phước, huân tập đạo đức mỗi ngày và hồi hướng công đức về chúng sinh, về công phu tu tập thiền định để tránh hưởng phước hữu lậu (phước ngoài thế gian) cũng như chấp công lao của mình.
Công phu tọa thiền và đời sống thánh thiện hằng ngày là mối tương quan không thể tách rời. Ta có thể nói tọa thiền và sống thiền là đôi cánh chim đưa ta bay cao vào bầu trời giải thoát. Sống thiền là sống một cách thanh thản và nhân ái. Tức tâm ta không xao động theo những buồn vui thăng trầm của cuộc đời nhưng cũng luôn chan chứa tình thương yêu muôn loài.
Hướng dẫn và sách tấn mọi người cùng tu tập thiền định. Nên xây dựng các ngôi nhà chung, thiền đường ở nhiều nơi cho các đạo tràng, chúng thanh niên và tất cả mọi người có được không gian tâm linh để thực hành, huân tu đạo đức bước đi trên con đường giác ngộ, giải thoát. Tuy nhiên khi sách tấn người khác tu tập ta phải tinh tế, vừa phải chừng mực, thái độ khiêm hạ, không khoe khoang công phu của mình, nên lấy dẫn chứng từ thầy tổ, huynh đệ của mình để thêm phần thuyết phục.
Thiền sẽ là tương lai của nhân loại, rồi sau này ai cũng phải tìm về với Thiền định. Ai góp sức khiến cho việc giáo dục nhân quả và thiền định được trở thành chính sách quốc gia thì người đó sẽ là vĩ nhân của nhân loại.
“Ngày sau thế giới
Tìm đến bên nhau
Ngồi thiền bên nhau
Hạnh phúc vô bờ”
Những điểm chung cần lưu ý khi Lễ Phật, Tụng Kinh, Ngồi thiền.
Thân thể phải sạch sẽ (tắm gội, rửa mặt, súc miệng, lau tay chân). Nên mặc áo tràng khi tụng kinh lễ Phật ngồi thiền, nếu không có áo tràng thì nên mang quần áo gọn gàng, sạch sẽ, không được mặc đồ hở hang. Khi ngồi, đứng hay quỳ cũng phải giữ thân trang nghiêm, đoan chính.
Khi tụng kinh hay tọa thiền với đại chúng nên hòa theo và giữ gìn trật tự, không đùa giỡn, chen lấn, xô đẩy, chỉ tay vào Thánh tượng. Tắt nguồn hoặc để điện thoại ở chế độ yên lặng để tránh làm ảnh hưởng đến đại chúng.
Lời kết.
Lòng tôn kính Đức Phật giống như hơi thở, như không khí, như ánh mặt trời, là điều chúng ta không thể thiếu trong từng ngày của cuộc sống đi qua. Cũng chính vì lòng tôn kính Phật mà ta tinh tấn tu tập để vượt lên và đem lại lợi ích cho mọi người xung quanh. Cơ bản và quan trọng nhất là lễ kính Phật để hun đúc cho mình lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Sau đó là xây dựng lại tâm hồn để trở nên thuần thiện từ những lời kinh tiếng kệ và sự tĩnh lặng trong tâm hồn mình trong những phút giây tĩnh tọa bất động như chính Đức Phật đã truyền dạy bao đời.
BÀI ĐỌC THÊM
Phật giáo cho tương lai
Các tông phái trong đạo Phật cần có ba điểm chung:
Thứ nhất là hình thức, tức vẫn phải thờ Phật, lạy Phật, tôn kính Phật, nhưng cái chiều sâu trong đạo lý là giáo lý vô ngã, đây là điểm quy đồng của các tông phái trong đạo Phật. Giáo lý vô ngã này khiến cho đạo Phật dù có nhiều tông phái nhưng không bị chia rẽ và không giống một đạo nào trên thế giới. Tu không còn cái tôi nữa mới là mục tiêu chính của đạo Phật, làm cho ta không lẫn với tà đạo và ngoại đạo.
Thứ hai là nghi thức tụng kinh. Giáo Hội Phật giáo đang kêu gọi Việt hóa nghi thức tụng kinh, các tông phái đã đưa hẳn tiếng Việt vào nghi thức tụng, giúp các Phật tử có thể hiểu kinh Phật hơn.
Thứ ba là công phu tu tập thiền định – đây phải là công phu tu hành chung của tất cả tông phái. Thiền định phải là công phu chung, vì Đức Phật ngồi thiền mà đắc đạo và sau khi đắc đạo Ngài cũng dạy ngồi thiền cho tất cả đệ tử mình. Thiền là cái lõi của đạo Phật, là con đường chính để đi đến mục tiêu vô ngã. Do vậy, ai là đệ tử Phật thì phải biết tu tập và giỏi Thiền định.
Ngoài ra, đạo Phật muốn phát triển thì Tăng Ni phải đa năng, nghĩa là làm gì cũng giỏi, ví dụ như tu giỏi, học giỏi, giáo hóa giỏi, hướng dẫn giỏi, tổ chức giỏi, quản lý giỏi. Đồng thời Phật tử phải giỏi giắn, thuần thành thì đạo Phật mới phát triển. Phật tử thuần thành nghĩa là tấm lòng giành hết cho đạo dù mình không thể, vì còn trách nhiệm với gia đình, trách nhiệm với Tổ quốc. Người Phật tử thuần thành, giỏi giắn tức là người đến chùa trước và mở ra một khung cảnh, một môi trường để đón những người đến sau mình được thoải mái, để họ thích đến chùa tu tập hơn, họ thấy chùa như là nhà, thân tình và ấm áp
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang.


