Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có hạnh phúc thì góp phần làm cho xã hội ổn định, tốt đẹp hơn. Trong gia đình, nếu anh em hòa thuận thì cha mẹ cũng hạnh phúc, gia đình thêm đầm ấm, yên vui. Đây cũng là một nét đẹp của truyền thống văn hóa Á Đông.
Quan hệ giữa anh chị em là quan hệ máu thịt, gắn bó ruột rà với nhau, do vậy anh chị em phải nhường nhịn, sẻ chia, thương yêu, đùm bọc nhau, nhất là trong những lúc khó khăn.
Đôi khi anh chị em trong gia đình dù không cùng cha hoặc mẹ hay là anh chị em nuôi (có người là con nuôi),... nhưng cũng phải thương yêu, đùm bọc, thông cảm nhau giống như anh chị em ruột thịt, không nên phân biệt, kỳ thị lẫn nhau.
Anh chị em trong gia đình phải xưng hô đúng tôn ti trật tự, không được xưng hô bằng từ khiến nhã như mày tao, luôn có thái độ đúng mực, tôn trọng, thương yêu khi nói chuyện với nhau. Em cần biết vâng lời anh chị, anh chị biết lắng nghe em, anh chị em cùng biết vâng lời cha mẹ và người lớn tuổi.
Anh chị em phải sống hòa thuận cụ thể là: không ai ghét ai, không có sự xung đột, dễ đồng ý với nhau trong công việc, trong quan điểm, và mọi điều trong cuộc sống. Khi ai nói ra điều gì ta cố tìm điểm hợp lý để đồng ý.
Anh chị em trong nhà phải rộng lượng, bao dung với nhau, không được so đo hơn thiệt. Điều gì em chưa hiểu hoặc chưa ngoan thì anh chị không được khinh thường hay ghét bỏ; phải lựa lời giảng giải, khuyên bảo, nghiêm khắc nhưng không nặng lời quát mắng. Điều gì anh chị chưa đúng, em lựa lời góp ý một cách nhẹ nhàng.
Anh chị phải là tấm gương mẫu mực gánh vác việc trong gia đình cho người em noi theo (hiếu thảo với cha mẹ, yêu thương em út, lễ độ với mọi người, siêng năng tu tập, làm các việc thiện lành,...), biết nhường nhịn, hi sinh cho em mình. Nên tế nhị trong cư xử, nhất là những vấn đề có liên quan đến tiền bạc, vật chất. Đồng thời người làm em phải biết kính trọng, giúp đỡ anh chị bằng tất cả tấm lòng và sức lực của mình.
Anh chị có trách nhiệm lo lắng cho các em và nhiều khi thay thế cha mẹ trong nhiều công việc khi em còn nhỏ. Lúc đã trưởng thành, anh chị vẫn duy trì sự quan tâm, hỗ trợ vấn đề sinh kế, vật chất khi em gặp khó khăn trong cuộc sống. Tuy nhiên anh chị cũng cần rèn luyện cho em có khả năng tự lập, tránh ỷ lại, dựa dẫm người khác.
Em phải luôn kính trọng anh/chị mình cho dù mình giỏi hơn anh chị. Dù trong cùng gia đình nhưng cơ hội và thành tựu trong cuộc sống không đồng đều nên mọi người trong gia đình cần phải thấu hiểu, cảm thông, giúp đỡ, hướng dẫn nhau để vững vàng đi lên.
Quan hệ giữa anh, chị, em một nhà với nhau không phải bao giờ cũng hoàn toàn êm đẹp. Hãy cảm thông, mở lòng và nhẫn nhịn với nhau bằng chính sự thương yêu chân thành. Trong công việc nên có sự thống nhất bàn bạc với anh chị em từ trước để tránh sự xung đột trong quan điểm. Khi làm việc tốt cho gia đình cũng đừng tự ý làm, mà phải tranh thủ sự ủng hộ, hợp tác của anh chị em để tình nghĩa thêm sâu đậm.
Anh chị em không được nói xấu nhau, tuyệt đối không gây xung đột làm mất hoà khí trong gia đình. Khi mâu thuẫn xảy ra, cố gắng tìm ra điểm chung, hợp với đạo lý để xây dựng, dàn xếp. Chuyện trong nhà nên giữ trong nhà, tránh đem ra nơi khác, gây phức tạp hơn, nếu cần thiết thì có thể xin ý kiến nơi người có đạo đức, trí tuệ để tìm cách giải quyết.
Khi anh chị em có gia đình riêng thì mình nên mở rộng tình yêu thương, chăm lo cho các thành viên mới trong gia đình của anh chị em. Đồng thời ta cũng cố gắng tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình riêng của mình với các thành viên trong đại gia đình. Cần tránh việc quá quan tâm đến gia đình riêng của mình mà lơ là, xao lãng tình cảm anh chị em.
Khi anh chị em trong gia đình lập gia đình thì ta có thêm chị, em dâu và anh, em rể. Trước hết, ta hãy yêu thương người dâu và rể đó như anh, chị, em ruột của mình. Không được phân biệt đối xử, khó chịu, ganh ghét chị, em dâu và anh, em rể vì như vậy sẽ gây mất hòa khí trong gia đình và làm sứt mẻ tình cảm anh, chị, em ruột.
Nên bao dung rộng lượng và hỗ trợ giúp đỡ chị em dâu, anh em rể trong nhà để họ không cảm thấy xa lạ, lạc lõng khi sống xa gia đình của mình. Biết hỏi han, chăm sóc lẫn nhau để xóa đi ranh giới dâu, rể mà trở thành một đại gia đình hòa thuận, yêu thương.
Nếu chị em dâu và anh em rể có lỗi thì ta nên cảm thông, bình tĩnh tìm ra nguyên nhân để giúp đỡ họ vượt qua. Không nên nói xấu, chỉ trích sau lưng chị em dâu, anh em rể với người khác vì như vậy sẽ tạo nên sự mâu thuẫn giữa ta và họ, làm mất đi uy tín của họ, đồng thời cũng tạo nên một hình ảnh không đẹp về mình.
Nếu chị, em dâu và anh, em rể là người tôn giáo khác thì ta không nên chê bai, kỳ thị tôn giáo của họ vì như thế ta sẽ không cảm hóa được họ mà ngược lại còn làm họ có ác cảm về tôn giáo của mình. Do đó, ta nên tôn trọng tôn giáo của họ, yêu thương họ thật lòng, sống thật tốt theo những đạo lý mà ta đã học. Đến khi nào họ cảm phục nhân cách của ta thì họ sẽ tìm hiểu về những đạo lý cao đẹp đó.
Khi anh chị em ở xa, hãy thường xuyên liên lạc, thăm hỏi lẫn nhau. Các gia đình của anh, chị, em cố gắng tạo nhiều cơ hội để giao thiệp qua lại, trao đổi học hỏi kinh nghiệm sống, đạo lý, làm việc thiện nguyện cùng với nhau.
Nếu là người Phật tử luôn luôn hướng tới việc Phật hóa gia đình, anh chị em trong gia đình phải giúp nhau tu tập và tiến bộ trong tâm linh. Chính bản thân và gia đình riêng của mình phải sống hạnh phúc và an lạc, phải là một tấm gương sáng, thay đổi và tốt lên từng ngày từ khi biết đạo, để cho người thân noi theo.Người biết đạo trước hướng dẫn người chưa biết. Cùng chung tay đóng góp cho Phật Pháp.
Nếu là người Phật tử khi anh chị em chưa biết Phật pháp hoặc có chướng duyên chưa thể hóa độ được ngay ta nên cầu Phật gia hộ và làm nhiều phước lành cho người đó có thể hiểu được nhân quả để sống cho đúng, không phạm lỗi lầm, gieo nhân thiện lành, tạo cuộc sống an lạc sau này.
Lời kết.
Anh chị em phải cùng nhau giữ gìn hạnh phúc gia đình, sao cho trên dưới thuận hoà, điều đó cũng làm cho cha mẹ được hài lòng. Tuy nhiên, chúng ta cần đặt tình yêu thương anh chị em, yêu thương gia đình trong tình yêu thương chung của quê hương, dân tộc, tổ quốc, cộng đồng, xã hội, bớt dần sự thiên vị vốn có trong quan hệ anh em truyền thống.


