Từ nghìn xưa ông bà ta đã có câu: “Bán anh em xa mua láng giềng gần”. Dù trong thời chiến hay thời bình, tình làng nghĩa xóm vẫn luôn là truyền thống tốt đẹp được người dân Việt gìn giữ và phát huy. Đó là sự đoàn kết, tương thân tương ái, được kết tinh trong quá trình lao động, sinh hoạt, cũng là nét đẹp mộc mạc, bình dị không thể nhầm lẫn với bất kỳ văn hóa nào trên thế giới. Tình cảm dung dị, nồng ấm đó nuôi dưỡng tâm hồn những đứa trẻ lớn lên, biết thương yêu và quan tâm mọi người xung quanh mình.
Mỗi người đều tôn trọng và yêu thương những người sống xung quanh mình là cách cư xử đúng mực, nghĩa tình tạo nên một cộng đồng gắn kết, an vui.
Tạo dựng một mối quan hệ tốt đẹp với những người hàng xóm của mình bằng cách qua chào hỏi, hỏi thăm, tìm hiểu chút ít về người hàng xóm của mình. Khi hàng xóm có việc vui hay buồn ta cũng chủ động chia sẻ cùng, khi cần có thể phụ giúp họ.
Tinh tế để ý xem hàng xóm ta thiếu thốn điều gì mà giúp đỡ một cách kịp thời, đặc biệt đối với gia đình còn khó khăn. Cơ bản nhất là bảo vệ tài sản cho nhau, canh chừng nhà cửa khi hàng xóm đi vắng. Bên cạnh đó, ta cũng thường xuyên tặng biếu dù chỉ là một món ăn ngon ta làm, một cái áo mới, ... cũng làm ấm lòng giữa người với người. Tuy nhiên cũng tránh can thiệp sâu vào chuyện riêng của hàng xóm.
Để đóng góp vào sự ổn định của cộng đồng, ta phải sống hết sức gương mẫu đạo đức. Ngay từ trong gia đình, vợ chồng con cái phải hòa thuận để làm gương cho mọi người xung quanh.
Giữ hòa khí là chiếc chìa khóa vàng trong giao tiếp, đôi khi ta cũng chấp nhận chịu thiệt thòi một chút để giữ được tình làng nghĩa xóm. Có những khi xóm giềng không tránh khỏi mâu thuẫn, xung đột với nhau, lúc ấy bản thân ta trước tiên phải biết kiềm chế mình, giải quyết sự việc trên tinh thần nhường nhịn, ôn hòa, chủ động nhận lỗi về mình trước rồi nhẹ nhàng hòa giải sao cho thấu tình đạt lý, dù là những chuyện nhỏ nhặt.
Khen ngợi, vui mừng thật lòng trước những may mắn, thành công của những người xung quanh đồng thời bản thân luôn khiêm tốn, tránh khoe khoang về mình, gia đình hay con trẻ.
Chấp hành tốt nội quy quy định của khu phố, đóng góp đầy đủ các quỹ để khu phố nơi mình sinh sống được ổn định và có điều kiện phát triển về cơ sở vật chất cũng như đời sống tinh thần.
Đặc biệt không gây những ảnh hưởng tiêu cực đến hàng xóm láng giềng như mở nhạc lớn gây ồn ào, lấn chiếm lòng lề đường gây ảnh hưởng đến không gian chung của mọi người. Khéo léo góp ý khi hàng xóm mở nhạc quá to gây ảnh hưởng đến cả xóm. Không những thế, ta cũng nên tế nhị góp ý những vấn đề như mùi hôi, rác thải, … để giữ gìn không gian sống trong lành cho nhau.
Đối với trường hợp xung đột, mâu thuẫn giữa những người hàng xóm khác, ta cũng nên can ngăn, dùng lời hòa ái để làm dịu lại tình hình căng thẳng cũng như làm nhẹ lòng người trong cuộc, rồi mới khuyên giải để hai bên cảm thông và bỏ qua cho nhau.
Tuyệt đối không nói những lời chỉ trích hay gây chia rẽ, nhất là nói xấu về nhau. Nói tốt về người này cho người khác nghe cũng làm cho tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó, xóm giềng yêu quý nhau hơn.
Giúp nhau sinh kế, tạo điều kiện cho hàng xóm láng giềng có nghề nghiệp ổn định trong khả năng có thể. Tìm cách phát triển kinh tế xóm làng vững mạnh sao cho mọi người có đời sống khá giả và còn có thể đóng góp nhiều hơn cho các hoạt động xã hội.
Chú ý chăm lo giáo dục các thanh thiếu niên trong làng xóm khu phố tạo cho các em sân chơi lành mạnh tránh xa thói hư tật xấu. Ngoài việc bản thân nhắc nhở, dạy bảo, ta có thể tổ chức những lớp học dạy về văn hóa, đạo đức cho các em. Làm được việc này càng giúp làng xóm, khu phố ổn định và phát triển từng ngày.
Nếu là người đệ tử Phật, khi hàng xóm chưa hoàn toàn tốt, thậm chí sai trái ta càng cố gắng kết duyên lành bằng cách giúp đỡ bằng vật chất từ đó mà đưa đạo lý dần dần thông qua những cuộc nói chuyện, chia sẻ thân tình. Khi đủ duyên, ta giới thiệu Phật Pháp bằng băng giảng, rủ đi chùa, cùng tham gia tu tập để họ sống tốt lên từng ngày.
Trong làng xóm, ta thường xuyên chia sẻ những kinh nghiệm sống, những sáng kiến như: nuôi dạy con cái, mẹo vặt gia đình, cách chữa bệnh dân gian, ... Rộng hơn nữa, chúng ta nên lập những nhà văn hóa, câu lạc bộ, thư viện để mọi người có thể đọc sách, trao đổi kiến thức, gặp gỡ giao lưu, ...
Vào những dịp như trong xóm có đám tang, nhà nào đó có người bị tai nạn, bị bệnh mọi người trong xóm nên rủ nhau thăm hỏi, động viên, giúp đỡ. Hoặc các dịp lễ đặc biệt như Tết cổ truyền, ngày Quốc Khánh, ngày Giải phóng đất nước,… Trong xóm nên tổ chức một số hoạt động chung để mọi người cùng tham gia, gặp gỡ, trò chuyện, chúc nhau những lời hay ý đẹp, mỗi nhà cũng nên qua lại tiếp xúc, thăm hỏi để kết thêm tình xóm làng.
Là người Phật tử, ta ở đâu cũng cố gắng biến nơi đó thành nơi an vui, đạo đức. Để làm được điều đó, ta luôn nỗ lực truyền bá Phật Pháp, luật nhân quả đến mọi người xung quanh, rủ mọi người đến Chùa tu tập hoặc thành lập đạo tràng.
Đối với những người hàng xóm có tín ngưỡng khác với ta thì ta không nên có thái độ khinh thường, kỳ thị tín ngưỡng của họ. Tuy là khác nhau về tín ngưỡng nhưng ta và họ vẫn cùng nhau là người Việt Nam, máu đỏ da vàng nên ta phải yêu thương, đối xử tử tế và hòa nhã với họ. Đừng vì bức tường tôn giáo mà làm ta quên đi tình làng xóm đậm đà, tình đồng bào dân tộc thiêng liêng. Hãy tôn trọng lẫn nhau để có thể trao đổi với nhau những đạo lý tốt đẹp.
Lời kết.
Ta nên cụ thể hóa tình yêu đồng bào, yêu tổ quốc thành những việc làm, hành động thiết thực xây dựng tình làng xóm đậm đà tình nghĩa. Từng khu phố, xóm làng đoàn kết, vững mạnh đều là tấm gương tốt đẹp và góp phần tạo nên bộ mặt bản sắc chung của cả nước.
BÀI ĐỌC THÊM
Trách nhiệm thuộc về ai?
Nếu trong một ấp, một xã, một tổ dân phố, mà có một ai đó rơi vào cảnh khốn cùng tuyệt vọng, thì trách nhiệm sẽ thuộc về đâu ạ? Không hiểu sao có vài trường hợp khốn cùng lên được trên mạng mà địa phương mới biết sau chót. Một người rơi vào hoàn cảnh khốn cùng có nghĩa là gia đình người đó không chăm lo đầy đủ. Hoặc gia đình người đó cũng bế tắc luôn thì trách nhiệm thuộc về hàng xóm đã thờ ơ, tổ dân phố đã không sâu sát, không báo lên thôn xã phường. Ta cần một điều luật quy kết trách nhiệm chính quyền địa phương, hàng xóm, nếu để xảy ra tình trạng có hoàn cảnh khốn cùng nơi địa phương mình. Ta buộc người ở gần nhau phải có trách nhiệm liên đới với nhau. Nếu không giúp đỡ được nhau thì phải báo lên chính quyền tìm biện pháp hỗ trợ.
Đến thời đại hôm nay, sau bao thời kỳ khó khăn khổ sở, đất nước đã vượt khỏi tình trạng nghèo nàn, thì ta không cho phép có một công dân nào bị rơi vào hoàn cảnh khốn cùng tuyệt vọng.
Nếu địa phương nào để cho mạng xã hội thông báo về trường hợp khốn cùng của địa phương mình trước khi mình biết, thì địa phương đó phải bị kỷ luật. Sự tương trợ của cộng đồng thôn xóm phải trở thành luật chứ không để mặc nữa.
Nguồn: Bác Trần Chánh Nhân


