Bác Hồ đã thiết tha căn dặn rằng: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Thật vậy, một dân tộc mạnh không thể là một dân tộc dốt được, việc học chính là tương lai, vận mệnh của dân tộc và đất nước.
Thật là hạnh phúc cho các thế hệ học sinh Việt Nam đã và đang được tạo mọi điều kiện đến trường. Tại trường, học sinh được cung cấp kiến thức một cách hệ thống, có chọn lọc để người học có thể tiếp thu được kiến thức căn bản từ thấp đến cao và hoàn thiện đạo đức từng ngày. Những kiến thức học được từ nhà trường chính là hành trang giúp ta bước vào đời. Học giỏi và giúp các bạn học giỏi là một trong những yếu tố quan trọng để mai này làm việc tốt và phụng sự cống hiến cho cuộc đời.
Tâm thế khi học tập
Mỗi người cần xác định mục tiêu học tập đúng đắn (học để biết, học để làm, học để chung sống với cộng đồng). Học để có đầy đủ trí tuệ và đạo đức; để lao động, phụng sự, cống hiến cho quê hương, đất nước.
Phải có kế hoạch và phương pháp học tập rõ ràng, sắp xếp theo thứ tự ưu tiên những bài sẽ làm và hoàn thành một cách nghiêm túc. Việc này tuy khó thực hiện nhưng nếu làm được, việc học sẽ trở nên có hiệu quả hơn.
Học với tâm thế muốn biết được nhiều kiến thức hơn để phụng sự cho cuộc đời chứ không phải vì điểm số, vì hơn thua hay để khẳng định bản thân mình. Tập tư duy đặt câu hỏi: “Cách giải này đã hay chưa? Có cách nào làm tốt hơn không?” để nâng cao tính sáng tạo trong học tập, tìm cách áp dụng, thực hành những điều đã học vào cuộc sống. Luôn tìm tòi, ứng dụng công nghệ, kĩ thuật mới nhất (kĩ năng tra cứu internet, máy tính) vào việc học tập.
Vào lớp học
Tập thói quen chuẩn bị bài học, sách vở, dụng cụ đầy đủ trước khi đến lớp, đồng thời cũng chủ động tìm hiểu, mở rộng kiến thức liên quan đến bài học. Thế hệ trong tương lai phải là những người ưu tú về kiến thức, tài năng, đạo đức nên ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường ta phải luôn tìm tòi, trau dồi những kiến thức cũng như đạo đức, kĩ năng mà xã hội trong tương lai sẽ cần.
“Học ngành mà xã hội cần
Học ngành mình thích coi chừng ở không”
Đối với Thầy Cô , ta phải hết sức kính trọng, có thái dộ lễ phép khi thưa hỏi. Ngoài ra, ta còn phải thường tới lui để thăm nom xem Thầy Cô có cần gì không để tận tình giúp đỡ. Tình nghĩa thầy trò vì vậy mà thêm sâu đậm, bền lâu.
Luôn tuân thủ nội quy của nhà trường, lớp học (không làm việc riêng, không nói chuyện trong lúc Thầy Cô đang giảng bài; bảo vệ, giữ gìn cơ sở vật chất lớp học, trung thực trong học tập và thi cử,…). Kỷ luật tốt thể hiện ở việc chấp hành tốt nội quy, quy định của trường lớp, cũng như những quy định chung ở nơi cộng cộng.
Luôn siêng năng, phấn đấu trong học tập và hăng hái phát biểu. Đồng thời cũng mong muốn các bạn khác có ý kiến hay và học tốt hơn mình. Khi có ý kiến hay hoặc được Thầy Cô và bạn bè tán dương điều gì ta cũng phải khiêm tốn, nghĩ rằng để có điều đó ta mang ơn biết bao người (cha mẹ nuôi dưỡng, thầy cô dạy dỗ, …), ta cũng tự biết mình còn kém dở và còn rất nhiều người khác giỏi hơn.
Tích cực tham gia những phong trào do nhà trường phát động, thực hành những điều đã học vào trong thực tế. Không chỉ bó hẹp việc học ở trong trường và qua sách vở mà phải học trong thực tế mọi lúc mọi nơi, vận dụng các kiến thức đã học được vào thực tế, đối chiếu so sánh để hiểu sâu hơn bài học.
Không tiếp tay tham gia vào những điều xấu, tích cực ngăn chặn bạo lực học đường, game, phim ảnh xấu, kết băng nhóm, nói tục, chửi bậy,… Khéo léo báo cáo thông tin, hỗ trợ Thầy Cô, phụ huynh xử lý các trường hợp vi phạm.
Học từ bạn và giúp bạn học giỏi
“Học thầy không tày học bạn” vì thế nếu có điều gì chưa hiểu thì phải sẵn sàng hỏi những người xung quanh. Lúc nào cũng thấy rằng còn rất nhiều người giỏi hơn mình, những gì mình biết còn hết sức hạn hẹp, còn rất nhiều lỗi và sơ suất. Do vậy cần học tập với tinh thần ham học hỏi, sẵn sàng lắng nghe những ý kiến trái chiều từ bạn bè, cho dù là khác với ý kiến của mình.
Trong số bạn bè, ta ưu tiên giúp những bạn đạo đức, bởi nếu các bạn này học giỏi hơn thì có thể giúp cho nhiều bạn khác đạo đức, học tốt hơn. Đối với những bạn còn có khuyết điểm về đạo đức, ta nên ưu tiên chia sẻ, giúp đỡ để các bạn sống tốt hơn, sau đó ta mới tập trung vào việc giúp bạn học giỏi hơn.
Để giúp bạn học giỏi, bên cạnh kiến thức, ta cũng cần rèn luyện kĩ năng giảng giải sao cho bạn hiểu. Đồng thời, ta cũng cần thấu hiểu được bạn mình (tâm lý, tư duy, ưu điểm, nhược điểm …) để động viên, chia sẻ, giúp đỡ bạn cho phù hợp. Quan trọng nhất là ta phải giúp bạn sống tốt và trau dồi đạo đức đó chính là giúp bạn gieo nhân để học giỏi.
Nhân lành để học giỏi
Luôn tìm những điểm hay trong bạn bè để học hỏi, khen ngợi. Đồng thời tự tìm cái kém, cái dở của mình mà sửa chữa. Không nên đố kỵ, chê bai, tìm cách chèn ép người giỏi hơn mình vì làm vậy thì tài năng ta có được cũng theo đó mà tiêu tan. Ngược lại, nếu thật lòng ngưỡng mộ người tài đức thì mọi tài năng, trí tuệ, may mắn tự nhiên đổ về phía ta.
Sưu tầm và kể về những tấm gương đạo đức, các anh hùng dân tộc, bậc vĩ nhân, danh nhân, bậc Thánh hiền để cùng nhau kính trọng, biết ơn, học hỏi, huân tập những phẩm chất cao đẹp. Thường xuyên chiêm nghiệm và khéo léo chia sẻ về nhân quả cho bạn bè để cùng tin hiểu và áp dụng.
Luôn quan tâm mọi người xung quanh, nếu có ai đang cần gì thì chủ động tìm cách giúp đỡ. Tìm hiểu hoàn cảnh khó khăn của họ để kịp thời hỗ trợ khi cần thiết (sách vở, dụng cụ, phương tiện, đứng ra dạy học tận tình …). Nhưnghãy giúp đỡ một cách kín đáo, đừng khoe cho mọi người biết. Khi chúng ta tự hào về lòng tốt củamình thì tình nhân ái chân thật đã biến mất mà niềm kiêu hãnh đã chiếm chỗ.
Tìm hiểu điều gì hay, mới mẻ trong học tập, cuộc sống thì phổ biến rộng rãi cho bạn bè, không nên giấu giếm. Đồng thời, chúng ta cũng phải tìm cách cảm hóa bạn xấu để cùng tiến bộ trong học tập, cuộc sống cũng như xây dựng đạo đức trong lớp.
Phương pháp để thông minh, học giỏi
Phải có kế hoạch và phương pháp học tập rõ ràng, sắp xếp theo thứ tự ưu tiên những việc sẽ làm và hoàn thành một cách nghiêm túc. Việc này tuy khó thực hiện nhưng nếu làm được, việc học sẽ trở nên có hiệu quả hơn.
Lao động tay chân sẽ giúp củng cố sự thông minh của bộ não. Khi ta lao động chân chính sẽ mang đến thuận lợi, an vui cho mọi người, đó là nhân giúp ta có những tư duy sáng suốt hơn. Bên cạnh đó, lao động chân tay giúp khí lực trong cơ thể lắng xuống, nhờ đó bộ não giảm bớt căng thẳng, minh mẫn hơn. Chính vì vậy, chúng ta cần phải khuyến khích các bạn lao động tay chân và chính mình cũng phải yêu thích lao động giúp đời.
Muốn học giỏi thì phải thông minh. Trí thông minh là kết quả của sự kết nối giữa lao động tay chân và khí công, thiền định. Chính công phu luyện tập khí công, thiền định mỗi ngày khiến cho tâm hồn ta yên tĩnh. Nhờ đó, khi nghe giảng bài, ta không bị các tư tưởng vẩn vơ nhiễu loạn nên tiếp thu vào não rất kỹ càng, “bộ nhớ” ghi lại trọn vẹn những điều đã nghe được. Do vậy, tập luyện khí công cũng như công phu thiền định mỗi ngày là bí quyết để học hành giỏi giang hơn.
Lời kết.
Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước nên phải luôn sống có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và dân tộc. Ta luôn tích cực giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ và cùng nhau thực hiện tốt lời Bác Hồ dạy, siêng năng tu dưỡng đạo đức, rèn luyện thành những công dân hữu ích. Bên cạnh đó ta cũng xác định được rằng, học để biết làm người, học để ngày mai cống hiến thật nhiều cho sự phồn vinh của đất nước để khẳng định vị thế nước nhà trên trường quốc tế.
BÀI ĐỌC THÊM
Đạo Đức là nhân – Tài Năng là Quả
Ngày nay, một bộ phận lớp trẻ hư hỏng, bướng bỉnh, khó dạy, ăn chơi sa đọa … Đó là do đạo đức không được củng cố, không được đề cao khiến cho tội phạm gia tăng, ma tuý có điều kiện tràn lan. Mục đích của giáo dục là đào tạo nhân tài cho đất nước. Muốn có nhân tài, nhà trường phải có kế hoạch dạy đạo đức. Chúng ta phải hiểu rằng đạo đức là nhân, tài năng là quả. Vì sao?
Ví dụ với một đứa trẻ bình thường, dạy cho em sống đạo đức như dạy lễ phép, dạy giúp đỡ bạn bè, dạy làm việc từ thiện quanh hàng xóm. Khi trẻ ngoan thì kết qủa học tập cũng tiến bộ. Đó là sự tương quan giữa các vùng não. Nghĩa là khi vùng não lễ độ, thương yêu, vị tha phát triển, kích thích vùng não thông minh phát triển theo. Sự tương quan giữa các vùng não còn đòi hỏi nhiều khám phá mới của khoa học.
Đứng trên quan điểm đạo Phật nhìn khía cạnh trên rõ hơn. Ví dụ vùng não tự cao hoạt động mạnh mẽ sẽ kích thích vùng não tham sân hoạt động mạnh theo. Cho nên, người nào có tính tự cao trở nên tham lam, nóng nảy, sa đọa. Còn người nào vùng não tự cao yếu thì tính tham lam, nóng nảy, đồi trụy yếu. Hoặc vùng não đạo đức phát triển, những đức tính vị tha, thương người phát triển theo, sức thông minh tăng, sự nhạy bén tăng. Đây là nhân quả rất rõ ràng. Cho nên muốn có được sự tài năng, trí tuệ thì chúng ta phải lưu ý yếu tố đạo đức; chấn chỉnh đạo đức, xây dựng đạo đức thì chúng ta sẽ có tài năng và trí tuệ bền vững. chúng ta phải luôn tỉnh giác chớ thấy mình tài năng trí tuệ mà lơ là trong việc xây dựng đạo đức, vì đạo đức là nhân, nếu không có nhân thì chắc chắn sẽ không có quả, nếu đạo đức sa sút thì tài năng sẽ vắng bóng. Đây là nguyên lý tuyệt đối đúng.
Còn những thiên tài? Đó là sự tích lũy của nhiều kiếp. Đó là nhân quả. Chúng ta chớ nghĩ đời trước học giỏi, đời sau cũng học giỏi; trong nhân quả không có như vậy. Vì nếu kiếp này chúng ta có tài năng trí tuệ hơn người mà chúng ta không muốn ai bằng mình, không giúp đỡ người khác trong học tập sợ người ta hơn mình… thì chắc chắn trong tương lai không xa chúng ta sẽ không còn thông minh giỏi giang nữa mà sẽ trở thành một người kém dở, không học tập được.
Có khi đời trước người học dở nhưng đã từng cho sách vở, giúp đỡ nhiều người. Do đời trước có làm phước nên đời này, người đó trở thành người học giỏi. Hoặc một người đời trước học giỏi mà đời này trở thành người học dở là do nhân quả ngược lại. Đừng tưởng chúng ta mang kiếp này sang kiếp kia. Không phải vậy, mà chính nhân quả quyết định. Từ đó, chúng ta khẳng định: đạo đức là nhân, tài năng là quả.
Ngày nay, đất nước ta muốn có nhiều nhân tài, nhà nước cần phải nhanh chóng chỉnh đốn lại môn học đạo đức thật sâu sắc, toàn diện để làm cho học sinh Việt Nam đều có đạo đức cao, biết sống theo đạo làm người. Chính tầng lớp sinh viên, học sinh này vừa học giỏi, vừa có đạo đức sẽ xây dựng đất nước này tốt đẹp hơn. Như Bác Hồ đã từng nói: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không. Dân tộc Việt Nam có vẻ vang sánh vai với các cường quốc năm châu hay không. Đó chính là nhờ vào công học tập của các cháu”.
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang.


