Nơi công cộng là nơi phục vụ nhu cầu chung cho tất cả mọi người, mà ở đó mỗi hành động, lời nói của ta đều gây ảnh hưởng đến những người xung quanh. Là một người văn minh, ta phải ý thức được điều này để có hành vi cũng như điều chỉnh hành vi phù hợp với chuẩn mực với cộng đồng nơi đó góp phần nâng cao và giữ gìn nét đẹp của đất nước trong mắt bạn bè quốc tế.
I. Ở những nơi công cộng
Khi đến nơi công cộng ta nên tuân thủ những nội quy, quy định của nơi đó. Mặt khác, người văn minh đạo đức phải có ý thức thực hiện tốt hơn quy định sẵn để đem lại sự sạch đẹp, an toàn cho mọi người.
Tôn trọng không gian chung của cộng đồng, không tùy tiện sử dụng vào mục đích cá nhân. Bởi không gian công cộng nhằm mục đích phục vụ chung cho mọi người.
Quý trọng và bảo vệ cảnh quan môi trường xung quanh, tránh có hành vi phá hoại như: phá cây xanh, hoa, cỏ, viết bậy, bôi bẩn lên các công trình công cộng, vứt rác bừa bãi, dán quảng cáo ... nhằm góp phần giữ gìn cảnh quan tươi đẹp.
Giữ nhà vệ sinh sạch sẽ cũng là điều căn bản cần làm. Đất nước nào mà nhà vệ sinh công cộng càng sạch đẹp thì ta biết cư dân nơi đó càng đạo đức, văn minh.
Tuyệt đối không hút thuốc ở nơi công cộng vì không khí là của chung, làm bẩn không khí, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe mọi người là một điều ác. Không chỉ vậy, hút thuốc cũng đồng nghĩa với việc tự giết chết chính mình.
Xếp hàng là văn hóa tốt đẹp mà con người văn minh phải có như một thói quen. Đi đến đâu ta cũng nên xếp hàng ngay ngắn, không chen lấn, xô đẩy vì vừa làm người khác khó chịu, vừa gây hỗn loạn, mất trật tự.
Tùy theo hoàn cảnh mà ta nên ăn mặc trang phục sao cho phù hợp, theo đúng chuẩn mực xã hội, không gây phản cảm cho những người xung quanh; Cũng là thể hiện đạo đức và sự tôn trọng đối với mọi người.
Những cặp đôi không nên thể hiện tình cảm thân mật, suồng sã quá mức nơi công cộng, khi tình cảm được thể hiện một cách buông tuồng sẽ dễ lây nhiễm ra cộng đồng nhất là lớp giới trẻ, làm mất dần đi truyền thống tốt đẹp trong văn hóa Á Đông.
Thái độ đúng mực, nhã nhặn, thân thiện thể hiện tình yêu thương của ta đối với mọi người. Ta tránh nói to, gây ồn ào, mất trật tự. Ta cũng tránh nói tục, chửi bậy, xúc phạm danh dự người khác. Bởi điều đó làm họ buồn lòng và cũng tự hạ thấp nhân phẩm của mình.
Quan tâm, nhường nhịn, giúp đỡ mọi người nhất là người khuyết tật, phụ nữ có thai, người già, trẻ em. Khi cần thiết, ta dũng cảm đấu tranh, bảo vệ lẽ phải, người yếu thế và kiên quyết phê phán hành vi sai trái. Theo luật nhân quả, người làm được việc này sẽ có uy tin và đạo đức lớn về sau.
Chú ý quan sát, kịp thời phát hiện và báo cho cơ quan chức năng quan biết những hành vi lôi kéo hoặc kích động người khác gây náo loạn nơi công cộng. Ta cũng cần lưu tâm cả những hành vi tàng trữ, cất giấu trong người vũ khí, chất gây nổ trái phép.
Khi sử dụng những phương tiện công cộng tức là ta cùng di chuyển với nhiều người, vì vậy nên ứng xử sao cho mọi người được thoải mái và thuận tiện nhất.
II. Trên xe
Chấp hành sự hướng dẫn của nhân viên trên xe như giữ gìncác trang thiết bị trên xe, ngồi đúng số ghế đã được sắp xếp, những lưu ý an toàn ...
Trường hợp bị say xe, ta nên có sự chuẩn bị từ trước về sức khỏe của bản thân như: uống thuốc say xe, áp dụng những mẹo vặt và cũng như xử lý tế nhị để tránh làm ảnh hưởng người kế bên.
Quan tâm thăm hỏi và giúp đỡ những người bị ốm, say xe. Nếu được ta cũng nên có một số kiến thức cơ bản về y tế để giúp đỡ mọi người trên xe khi cần thiết.
Đừng để những vật ta mang theo làm ảnh hưởng đến mọi người xung quanh như: đặt hành lý làm cản đường, đem đồ ăn có mùi khó chịu, mang theo vật nuôi.
Tránh những hành vi gây khó chịu cho mọi người như: ngả ghế ra phía sau quá mức, gác chân lên ghế phía trước, duỗi chân ra làm cản trở lối đi,…
III. Phòng xem phim
Khi đến rạp chiếu phim, ta cần có văn hóa ứng xử phù hợp để người xung quanh thưởng thức bộ phim một cách trọn vẹn. Đặc biệt là việc thực hiện đúng quy định của rạp chiếu phim đó.
Ta nên xem các phim mang tính giáo dục, xây dựng nhân cách, lý tưởng sống, lòng yêu nước… đồng thời, tránh xa các phim bạo lực, kinh dị, nhạy cảm… gây ảnh hưởng xấu đến đạo đức, tâm hồn.
Khi xem một bộ phim không hay cũng không nên chê bai, chỉ trích vì đó là tâm huyết và công sức của rất nhiều người. Ta tránh ủng hộ, lan truyền những điều không tốt, những khía cạnh tiêu cực từ bộ phim mang lại. Đồng thời nếu biết ai đang phạm lỗi này, khi thích hợp, ta phải tìm cách giải thích để họ hiểu cho đúng đắn.
IV. Nghe nhạc
Nghe nhạc không chỉ đơn thuần mang tính giải trí, mà còn là một loại hình thưởng thức nghệ thuật. Khi đi nghe nhạc, ta nên chọn những thể loại nhac mang tính giáo dục nhân văn như: tình yêu đất nước, thiên nhiên, nhân loại,... Tránh nghe những thể loai nhạc kích động, uỷ mị, ca ngợi tình yêu nam nữ,.... Người biết chọn thể loại nhạc hướng thượng là người có trình độ thưởng thức âm nhạc cao.
Để buổi biểu diễn đêm nhạc được diễn ra thành công mang đến sự hài lòng cho khán giả thì ta nên tuân thủ theo sự hướng dẫn, sắp xếp của Ban Tổ Chức.
Để biểu diễn vài phút trên sân khấu thì người nghệ sĩ phải tốn hao biết bao công sức và thời gian để tập luyện; do đó ta phải trân trọng sự cống hiến của họ, không nên chê bai dù tiết mục chưa đặc sắc.
Cổ vũ nhiệt tình cho các tiết mục biểu diễn để người nghệ sĩ có thêm động lực và cảm hứng để cống hiến nhiều hơn. Nhưng cũng phải vừa chừng không được quá khích làm người khác xao động và náo loạn buổi diễn.
Tránh chạy theo phong trào hâm mộ thái quá với một thần tượng nào đó. Giữa các người hâm mộ (fan) khác nhau phải thương yêu hòa đồng không được khiêu khích, chia rẽ làm mất tình cảm giữa con người với nhau bởi những chuyện nhỏ nhặt.
Không nên vội vàng phán xét hoặc tham gia những tranh luận vô bổ không đáng có về những tai tiếng (scandal) của người nghệ sĩ làm mất thời gian của cá nhân và mọi người. Theo luật nhân quả, nếu nghĩ xấu hay chê bai ai thì cũng sẽ có ngày mình mắc lỗi tương tự như vậy.
Lời kết.
Là người văn minh, đạo đức khi ở những nơi công cộng đông người, ta phải cẩn trọng trong từng cử chỉ, lời nói, để hình ảnh một dân tộc văn minh, đạo đức mãi là hình ảnh đầu tiên hiện ra trong tâm trí bạn bè quốc tế khi nhắc đến người Việt Nam.
BÀI ĐỌC THÊM
Quyền được yên tĩnh
Đúng ra phải nói là Quyền được sống trong môi trường yên tĩnh. Thế giới sẽ phải thêm một quyền cụ thể này vào quyền con người, được sống trong môi trường yên tĩnh.
Khi phải nghe âm thanh mà người ta không ưa thích, hoặc thậm chí dị ứng, thì người ta bị ức chế tâm lý. Ức chế tâm lý lâu ngày sẽ sinh bệnh lý về thần kinh. Bệnh lý thần kinh lâu ngày có thể gây rối loạn tâm thần.
Bản nhạc đó tôi rất ghét. Cường độ giọng nói của bà hàng xóm làm tôi nhức đầu. Tiếng máy mài sắt của thợ giết chết chút tình yêu còn sót lại của tôi với cuộc đời. Thằng cha bên kia đường thuê loa karaoke di động về hát phá tan cả làng quê yên tĩnh. Cửa hàng bán điện máy đặt loa phát nhạc inh ỏi trước cửa đã tiễn đưa vài cụ ra đi sớm hơn dự định.... Nhiều lắm nhiều lắm.
Dĩ nhiên cũng có vài loại âm thanh tôi không ưa lắm nhưng buộc phải nghe vì ích lợi của cộng đồng. Đi học phải nghe thầy cô giảng. Máy bay cất cánh ở phi trường. Còi tàu hỏa từng hồi trong đêm. Tiếng súng đì đùng ở thao trường tập luyện. Xe thi công đường ban đêm....
Nhưng dù sao, căn bản vẫn là quyền con người được sống trong môi trường yên tĩnh. Đất nước văn minh ít có tiếng ồn. Khu phố văn minh ít có tiếng ồn. Chính quyền văn minh quan tâm đến việc ngăn chặn sự ồn ào.
Tiêu chuẩn của công dân văn minh là biết giữ yên tĩnh cho cộng đồng. Tiêu chuẩn của cán bộ văn minh là biết kiểm soát các sự kiện gây tiếng ồn. Luật về tiếng ồn nên cụ thể hơn. Đợi 10g đêm mới chịu tắt âm thanh thì không ai chịu nổi. Con người luôn cần sự yên tĩnh mọi lúc mọi nơi. Giữ sự yên tĩnh cho người khác là một ý niệm đạo đức tinh tế. Trẻ em từ nhỏ phải được học về ý thức bảo vệ sự yên tĩnh cho cộng đồng để trở thành người công dân trong thế giới văn minh. Nên có nhiều các băng rôn nói về ý thức bảo vệ sự yên tĩnh giăng trên đường cho mọi người đọc, song ngữ, để du khách hiểu người Việt Nam rất có ý thức về việc xây dựng một xã hội yên tĩnh.
Nguồn: Bác Trần Chánh Nhân


