Những tín ngưỡng trên khắp thế giới đều thờ cúng Thần thánh trong cõi vô hình. Tuy nhiên, niềm tin về Thần thánh của con người có khi đúng có khi sai. Nếu tin đúng thì ta cư xử đúng và chắc chắc được phước và đạo đức hơn, còn nếu tin sai thì ta cư xử sai, trở thành mê tín, thậm chí là tội ác, vì thế cũng không có phước. Vậy ta phải tìm hiểu trong thế giới bí mật Thần thánh là những ai, có những hạng Thần thánh nào.
Con người thuở sơ khai vì sợ hãi, ngưỡng phục hoặc không thể giải thích được những hiện tượng thiên nhiên, các quy luật tự nhiên của vũ trụ nên đã tin vào nhiều vị thần thánh trong cõi giới vô hình cao siêu nào đó. Tuỳ theo khả năng hiểu biết và những hoàn cảnh khác nhau, những chủng người khác nhau đã hình thành nên nhiều tôn giáo và tín ngưỡng khác nhau trên thế giới và vì thế đã có nhiều vị Thần Thánh được dựng nên và tôn thờ.
Trong đạo Phật, Thánh là những vị có đạo đức sâu xa cùng với công đức sâu dày từ vô lượng mà chứng đạt được đạo quả cao siêu, được Đức Phật ấn chứng khi Ngài còn tại thế. Nay đã cách xa thời Phật, ta không biết vị nào là Thánh nhưng có thể dựa vào những yếu tố sau đây: trí tuệ siêu phàm có thể nhìn thấu quá khứ, vị lai, nhân quả nghiệp báo của chúng sinh; đạo đức thẳm sâu, vị tha tuyệt đối; chứng đắc thiền định cao tột, có thần thông nhưng không bao giờ để lộ cho chúng sinh biết.
Có những vị luôn cống hiến, hi sinh cho Tổ quốc, cho đồng bào, có công lao, sức ảnh hưởng rất lớn và sống cả một đời phụng sự, vị tha, được nhân dân kính ngưỡng, tôn thờ và xưng lên làm Thần thánh. Trong lịch sử loài người, có rất nhiều những vị Thần thánh là có thật ví dụ như Khổng Tử của Trung Hoa hoặc Lạc Long Quân, Âu Cơ, Hùng Vương, Thánh Gióng, Trần Thái Tông, Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo… của Việt Nam. Nhờ vào sự thờ cúng các Ngài bằng lòng kính yêu và biết ơn vô hạn nên ta không bị rơi vào mê tín mà ngược lại sẽ được đạo đức, tăng thêm lòng yêu nước và ta cũng sẽ học hỏi được phẩm hạnh, công đức của các Ngài.
Theo tín ngưỡng dân gian, thì những vị thần thánh còn tượng trưng cho những thế lực siêu nhiên hoặc là do niềm tin mà con người tự đặt ra như: thần nông, thần mưa, thần lửa, thần cây, thần tài v..v có khả năng ban phước hoặc giáng hoạ. Việc làm này khiến ta trở thành người mê tín, thiếu khôn ngoan, cả tin và không có phước.
Trong thực tế cũng có những vị Thần mà ta chưa rõ nguồn gốc nhưng cũng có sự linh ứng, năng lực tâm linh để đáp ứng những lời nguyện cầu của con người, và từ đó được mọi người tin, lập đền, miếu thờ. Những vị này cũng có thể khi sống làm được nhiều việc phước nên sau khi chết được người dân thờ phụng tôn lên làm thần thánh. Thái độ của ta là nên giữ sự tôn trọng đúng mực, không vội bác bỏ để tránh mang tội. Và cũng không cả tin theo lời đồn thổi để tránh mê tín, mù quáng tin theo thì không có phước mà nhiều khi còn rước họa vào thân, khi ta ỷ lại, cầu xin quá nhiều khiến ta mắc nợ họ và theo nhân quả, ta phải tái sinh đi theo họ để trả nợ.
Các tôn giáo khác có những tiêu chí đặc thù để phong Thánh dựa trên quyền năng, đạo đức, công lao đóng góp cho đời, cho Đạo nên những vị này cũng rất đáng kính. Nhưng đôi khi những tiêu chí này dựa trên ý chí chủ quan của cá nhân, thậm chí có khi là một tổ chức dựng lên rồi loan tin về thần thông, phép lạ để thu hút tín đồ. Do đó ta phải dùng trí tuệ để soi xét, không nên tôn sùng một cách cực đoan, mù quáng.
Có tín ngưỡng thờ ông trời và cho rằng ông Trời là người tạo ra tất cả, là đấng tối cao có quyền thưởng phạt con người. Tuy nhiên, ta phải hiểu rằng Nhân quả mới là yếu tố chi phối đời sống con người.
Ông Địa là một vị quan có trách nhiệm, có uy đức cai quản một vùng đất nào đó nên phải được thờ đàng hoàng ở trên cao. Còn ta thờ Ngài dưới đất thì quả báo sẽ là nhỏ con, thấp bé ở những kiếp sau. Vì vậy những ai có thờ ông Địa phải đặt lại bàn thờ nơi cao ráo để thể hiện lòng kính trọng của mình.
Các vị Thần được chia làm hai hạng, đó là: không biết đạo Phật và theo đạo Phật. Những vị không biết đến đạo Phật chỉ là những người có công với cuộc đời thì uy lực của họ chỉ tồn tại một thời gian rồi tự mất. Còn những vị mà lúc sống tu theo đạo Phật thì khi làm Thần vẫn hướng về Phật. Các vị này có sự bao dung lớn hơn, linh ứng hơn, có thể làm chỗ nương tựa tâm linh cho chúng sinh.
Có những người lợi dụng, mượn danh Thần Thánh dựng chuyện để lừa tín đồ tin theo rồi bước vào tà kiến, họ sai khiến tín đồ làm những điều sai trái, tội ác và có những mưu đồ chính trị làm tổn hại đến sự yên bình của mọi người. Ta phải biết đó không phải là ý của Thần Thánh bởi vị nào cũng muốn con người sống yêu thương tốt đẹp. Vì vậy ta không được buông lời xúc phạm, thái độ bất kính với các Thần Thánh. Nhưng đồng thời phải hết sức cảnh giác trước những thủ đoạn đó để ta không rơi vào sai lầm, tội lỗi mà bị đọa lạc.
Thông thường, người ta có khuynh hướng muốn tiếp xúc với thần thánh để biết trước tương lai, thay đổi số mệnh. Do đó, hình thức hầu đồng được nhiều người tìm đến như một cứu cánh cho cuộc đời. Nhưng thực tế hiếm có vị thần thánh nào nhập xác phàm vì thân người rất ô uế. Đa phần việc lên đồng, lên cốt là do một vong linh nhập vào hay chỉ là đóng kịch để thu lợi bất chính. Ta không nên ủng hộ hay tìm đến để tạo cơ hội cho những kẻ lừa đảo và nạn mê tín tràn lan.
Trong đạo Phật tâm các vị Bồ Tát là vô ngã, từ bi vô lượng, bao trùm khắp ba cõi sáu đường nên dù ta không gọi đúng tên các vị nhưng cũng được gia hộ, độ trì. Có cảm sẽ có ứng, trong cơn hoạn nạn, khó khăn, chỉ cần ta hướng tâm về và có sự tôn kính đúng mực, các vị sẽ gia hộ cho ta, cứu ta ra khỏi sự hiểm nguy, dìu dắt ta đi về con đường tốt đẹp, và sau đó ta phải làm phước để bù đắp lại.
Khi cầu xin điều gì đó mà được linh nghiệm, tức là ta đang hưởng trước phước báo của tương lai hoặc ta sống một đời đạo đức nên được các vị thương mến gia hộ. Hiểu được điều này, ta nên dâng lên những lời ước nguyện cao đẹp thay vì chỉ xin cho lợi ích cá nhân nhỏ bé.
Trong nhân gian có hình thức tỏ lòng biết ơn rất đẹp bằng cách cúng vật thực cho các vị Thần Thánh. Tuy nhiên, ta chỉ nên cúng trái cây hoặc thức ăn chay, tránh việc sát sinh hại vật để làm đồ cúng vì cúng mặn khiến ta tổn phước nặng nề, hoàn toàn không đem lại lợi ích gì tốt đẹp.
Một tín ngưỡng đúng là phải sát với thực tế, theo tín ngưỡng đó lâu ngày thì cuộc đời phải tốt lên dần, phước ta tăng trưởng, thay đổi được tâm hồn mình và yêu thương được mọi người xung quanh. Ta làm được nhiều việc có ích cho cuộc đời, cho đất nước và cho cả nhân loại rồi từ đó ta dần hoàn thiện mình hơn từng ngày để tâm linh khai mở, hạnh phúc giữa cuộc đời này.
Đạo Phật đôi khi đã mở cửa phương tiện để có thể thích ứng với yêu cầu của tín ngưỡng dân gian, đi vào lòng dân để tạo điều kiện hoằng pháp độ sinh. Tuy nhiên, phương tiện này cũng cần phải hết sức thận trọng và biết dừng lại ở một giới hạn nhất định. Tránh đưa các vị thần linh trong tín ngưỡng dân gian lên thành các vị Phật và Bồ tát, làm như thế thì đạo Phật sẽ mất gốc.
Lời kết.
Có thờ thì có thiêng, mà có kiêng thì mới có lành. Nhu cầu tâm linh của con người là rất lớn, luôn mong muốn nương tựa thần thánh để dìu dắt mình qua khó khăn nghịch cảnh cũng như giữ được một tâm hồn bình an. Tôn thờ những vị đáng kính giúp ta ngày càng hoàn thiện mình, ngược lại sẽ khiến ta lún sâu trong mê tín và sai lầm. Bởi vậy ngoài việc thờ cúng các vị thần thánh chân chính ta còn phải làm vô số điều ân nghĩa với cuộc đời này, tránh làm điều tội lỗi, độc ác thì ta mới có được cuộc sống tốt đẹp và an vui.
BÀI ĐỌC THÊM
KINH ĐIỂN
Mỗi tôn giáo đều có kinh điển của mình. Kinh điển được xem là lời dạy thiêng liêng của giáo chủ, hoặc gần với giáo chủ. Khi tín đồ theo đạo thì phải tôn sùng giáo chủ với thần linh do giáo chủ giới thiệu. Jesus là giáo chủ, và Chúa trời là thần linh do Jesus giới thiệu. Mahomet là giáo chủ, và Allah là thần linh do Mahomet giới thiệu.
Tiếp theo đó thì tín đồ phải tôn sùng kinh điển của đạo mình vì được nói ra bởi giáo chủ.
Cuối cùng là tôn sùng các giáo sĩ là những người chuyên tâm hành đạo.
Kinh điển gồm nhiều giáo điều trong đó. Giáo điều của các tôn giáo có khi khác nhau, có khi giống nhau.
Ở đây ta không có thời gian để phân tích các điểm dị biệt hay tương đồng giữa các giáo điều của các kinh điển của các tôn giáo. Ta chỉ phân biệt có hai loại kinh điển theo tiêu chuẩn này mà thôi: GIẾT hoặc KHÔNG GIẾT.
Một số kinh điển cho phép, khuyến khích sự giết hại. Một số kinh điển ngăn cấm sự giết hại.
Ta không nói hễ giết hại là xấu, vì có khi tòa phải tuyên án tử hình, hoặc chiến sĩ phải giết giặc để bảo vệ bờ cõi. Ta chỉ khách quan chia kinh điển của các tôn giáo ra làm hai loại, loại kêu Giết, và loại Cấm Giết.
Ngay trong Kitô giáo cũng có hai loại kinh ngược nhau như thế mà. Cựu Ước thì kêu Giết, cướp, hiếp, miễn tin Chúa trời thì chẳng có tội lỗi gì cả. Ngược lại Phúc âm của Jesus thì nói: “ Hãy buông gươm xuống, Simon, vì ai dùng gươm sẽ phải chết vì gươm”.
Kinh Koran của Islam thì thuần cho phép giết hại nếu không tuân thủ luật Hồi giáo.
Các kinh của Lão Tử, Khổng Tử, Phật Thích Ca, hoặc vài tôn giáo cận đại ở Việt Nam, thì xem sự giết hại là ác độc ghê tởm. Tín đồ của các đạo này, vì vậy, khá hiền lành.
Ngày nào đó cả thế giới sẽ phải san định xem xét lại các kinh điển, phải yêu cầu các tôn giáo chỉnh sửa kinh điển của mình cho phù hợp với việc xây dựng một thế giới hòa bình nhân ái. Thiết nghĩ, từ bây giờ ta chọn kinh điển Cấm Giết hại, sẽ an toàn hơn, bền vững hơn.
Nguồn: Bác Trương Hồng Sơn


