Bất cứ người Phật tử nào đến với đạo, hiểu giáo lý thì phải luôn ao ước chính mình bước đi trên con đường xuất gia tu hành chân chính để đạt được giải thoát, giác ngộ. Cuộc đời đầy chông chênh và vô thường, nếu cứ mãi chìm đắm vào nó thì muôn kiếp ta vẫn cứ trôi lăn trong dòng nghiệp không thể dứt ra được. Người xuất gia mang đến đạo đức và sự giải thoát không chỉ cho bản thân mà còn cho tất cả chúng sinh. Càng hiểu được điều cao đẹp của Đạo Phật, sự cao quý của người chân tu thì niềm ao ước càng phải mãnh liệt, sự chuẩn bị càng thêm kỹ lưỡng để sẵn sàng cho xuất gia kiếp này và kiếp sau.
Người xuất gia là những vị lìa xa gia đình, thân quyến dấn thân chuyên tâm tu học theo chánh Pháp, thúc liễm thân tâm cả cuộc đời để chuyển hóa tâm hồn mình trở nên đạo đức, thánh thiện hơn, tâm linh dần khai mở, làm tấm gương sáng giữa cuộc đời.
Xã hội ngày càng phát triển, con người dần cuốn vào cơn lốc của khoa học công nghệ, vật chất và văn hoá ngoại lai sôi động,… nhưng lại thiếu một tầng lớp xây dựng và bảo vệ nền đạo đức tâm linh, nền đạo Pháp của nước nhà (nhất là ở nơi vùng sâu vùng xa, hải đảo, biên giới). Chính vì lẽ đó, Đạo Phật rất cần những vị tu sĩ chân chính có nhân cách, đạo đức, có trách nhiệm, nhiệt huyết và hết lòng tận tuỵ lo cho chúng sinh, phục hưng và hoằng dương Chánh Pháp.
Khi đứng ở góc cạnh cuộc đời, ta cần nhà bác học, bác sĩ, kỹ sư để tạo ra được cuộc sống tiện nghi cho con người. Nhưng bên cạnh đó ta cũng cần những người tu sĩ thánh thiện, gương mẫu để giữ gìn giềng mối đạo đức cho xã hội và hơn hết là để đền ơn đối với Đức Phật. Bên cạnh đó, để nói lên những điều đạo đức sâu sắc, điều hay lẽ phải làm lay động lòng người thì người xuất gia phải nói bằng cả cuộc đời phạm hạnh của mình thì mới thắp sáng lên ước mơ, lý tưởng cao đẹp cho mọi người, để rồi bến bờ giải thoát giác ngộ sẽ là nơi trở về cho tất cả.
Cuộc đời vô thường, tạm bợ qua mau. Sự cái xao động của cuộc đời này đưa đến sự bất an và phiền não trong tâm hồn, cuốn ta xoáy sâu vào cảm giác vui buồn không dứt ra được. Để rồi vì đòi hỏi niềm vui sướng, sự hưởng thụ nhằm thỏa mãn chấp ngã sâu kín mà ta đã tạo không biết bao nhiêu tội lỗi, sai lầm. Tu theo đạo Phật ta phải hiểu rằng chỉ có sự tĩnh lặng, từ bi của đạo mới đem đến niềm an vui, hạnh phúc thực sự vững bền. Và xuất gia là con đường để đạt được hạnh phúc chân chính ấy.
Người xuất gia tu hành chân chính sẽ là những bậc mô phạm giữa cuộc đời, có sức cảm hóa rất lớn đến thế hệ trẻ, là nền tảng đạo đức cho chúng sinh nương tựa, là ánh sáng của Phật pháp mai sau. Chính lý tưởng cao cả, đức hạnh hoàn chỉnh và sự vị tha, từ bi sâu tận trong tâm của các vị tu sĩ khiến người người kính phục và yêu quý đạo lý. Khi người xuất gia tu hành có kết quả, chứng ngộ tâm linh thì mọi người sẽ được rất nhiều lợi ích từ sự hướng dẫn, dạy dỗ của vị ấy.
Ta phải hiểu rõ được tất cả những thử thách mà người xuất gia phải vượt qua. Đó là những phiền não trong tâm hồn; những nghịch cảnh, khổ đau (bệnh tật, tai họa bất chợt, sự xua đuổi, vu oan, nghèo nàn,…); những điều cám dỗ (ái dục, lợi dưỡng, danh vọng, quyền chức). Nhờ đó mà việc chuẩn bị xuất gia thêm kĩ lưỡng, đường tu thêm bền vững. “Ngọc không mài thì không sáng”, có khó khăn mà ta vẫn giữ vững đạo tâm, không lung lay, không bỏ cuộc thì con đường tu hành của ta mới vững bền và tiến lên từng ngày.
Con đường xuất gia không hề đơn giản, đôi khi những khổ đau, trái ngang còn hơn cả thế gian nhưng đó là chất liệu để khơi dậy ý chí, là bài toán buộc ta phải giải để nâng cao được đạo lực tu hành. Người nào càng có đạo tâm thì bài học càng khó, đồng nghĩa là thử thách, khó khăn càng nhiều, nhờ vậy mà đạo lực ngày càng củng cố. Còn người nào đời tu êm ả, không sóng gió thì người đó đạo tâm còn thấp nên Chư Phật chưa giao cho nhiều bài học khó, vì không khéo họ dễ nản lòng và bỏ cuộc.
Gia đình là tổ ấm, là máu mủ ruột thịt, vậy mà để làm một người tu sĩ ta phải lìa xa mối quan hệ thiêng liêng đó. Bởi lẽ tình cảm gia đình tuy quan trọng nhưng nhỏ hẹp và ràng buộc, khiến người tu sĩ khó vượt ra ngoài để thương yêu hết chúng sinh. Chỉ khi những ràng buộc thế tục cuối cùng này bị cắt đứt, và công đức tu hành đầy đủ, người xuất gia mới có thể chứng đạt giác ngộ viên mãn.
Gia đình, công việc, các mối quan hệ và bao nhiêu ràng buộc cuộc sống khiến ta quyến luyến, bị bủa vây bởi trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận. Vì vậy, trước khi xuất gia ta cần sắp xếp mọi việc sao cho chu toàn, ổn thỏa để khi ta bước vào đạo sẽ không còn bị vướng bận quá nhiều, yên tâm tu hành, toàn tâm toàn ý lo cho Đạo Pháp.
Khi đã khởi được ước mơ xuất gia, ta hãy suy nghiệm sâu sắc về trách nhiệm thiêng liêng của một người xuất gia tu hành chân chính mà quyết tâm giữ vững chí nguyện không hề lung lay. Lý tưởng giải thoát phải mãi theo ta đến đời đời kiếp kiếp, nên khi một lần đã xuống tóc, đắp y rồi thì thệ nguyện rằng muôn kiếp sau không bao giờ quay lại thế tục nữa.
Chúng ta phải hết mình ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho người khác tu tập, làm điều thiện lành. Không được ngăn cản hay ganh tỵ, luyến tiếc, buồn phiền khi thấy ai đó xuất gia mà phải thật tâm hoan hỉ, cầu mong cho vị ấy tu tập đến giác ngộ giải thoát không bỏ đường tu giữa chừng. Thường xuyên hỗ trợ, cúng dường cho các vị tu hành chân chính yên tâm tu học, làm Phật sự, phát triển Phật Pháp, làm lợi ích cho mọi người.
Lòng từ bi, trí tuệ siêu việt và dung mạo tuyệt vời của đức Phật làm ta rúng động thân tâm và khởi lên lòng tôn kính vô biên. Những tiền kiếp của Người cũng thật phi thường vì ở đâu trên cõi này hay cõi khác cũng thấy được lòng yêu thương và sự hi sinh thân mạng của Người dành cho chúng sinh. Vì vậy mỗi ngày ta phải thành kính lễ Phật và dâng lên lòng tôn kính tuyệt đối, đây là nhân lành để sau này chúng ta được vào Tăng đoàn đi theo chánh Pháp và chứng đạt giải thoát giác ngộ.
Lúc nào trong tâm cũng phải hun đúc, nuôi dưỡng lý tưởng xuất gia vì khi xác định chọn con đường vô ngã giải thoát thì đạo tâm phải luôn vững vàng, dũng lực phải mạnh mẽ không cho bị thoái chuyển. Bằng cách phải thường xuyên lễ Phật phát nguyện xuất gia, sám hối nghiệp nghìn xưa, xin gia hộ gặp được Thiện Minh Sư đưa đường chỉ lối, phải có lòng tôn kính các vị xuất gia và Bậc Thánh để luôn giữ vững chí nguyện xuất gia.
Để có thể bước vào đời sống xuất gia giới hạnh nghiêm trang, đạo đức thanh cao thì ngay từ bây giờ ta phải tu dưỡng và hoàn thiện đạo đức của mình. Từng suy nghĩ, lời nói, việc làm đều phải đối chiếu với đạo lý, cẩn thận trong từng lỗi nhỏ nhặt và huân tập lòng từ bi, khiêm hạ thật sâu dày.
Khi quyết định xuất gia ta phải lìa xa gia đình thân quyến, đây không phải chuyện dễ dàng. Vì vậy ta cần phải tìm cách Phật hóa gia đình sao cho người thân kính tin Phật Pháp, ủng hộ Phật Pháp. Được như vậy thì khi ta xuất gia sẽ được sự thuận lòng, cho phép từ phía gia đình, bớt đi những cản trở thường tình, tránh làm cho chính ta và gia đình bị tổn phước, gieo nhân không được xuất gia về sau.
Việc xuất gia cần rất nhiều phước duyên, để có thể tu tập được tốt thì nền tảng căn bản vẫn là phước, công đức phải tròn đầy. Chính vì vậy, ta phải tích cực tạo phước, công quả từ việc nhỏ đến việc lớn, từ việc dễ cho đến việc khó để tích luỹ cho đủ đầy. Trong mỗi việc ấy, ta phải thực hiện thật chu toàn, không được chấp côngvà luôn nghĩ rằng nếu có khả năng thì ta sẽ làm tốt hơn nữa, như thế mới thành tựu được vô lượng công đức.
Muốn gieo nhân là người xuất gia thì ngay từ khi còn là cư sĩ, hãy nên tập sống như một đời sống xuất gia để cho giới hạnh được thuần, không còn bị bỡ ngỡ. Mỗi ngày, ta tập theo thời khóa tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền, ăn chay thanh tịnh như người xuất gia để tích lũy công đức, tập giữ chánh niệm trong từng suy nghĩ, lời nói, hành động, làm điều gì cũng nghĩ đến lợi lạc cho chúng sinh...
Đồng thời ta cũng phải nghiên cứu, tìm tòi, học và thực hành theo giáo lý của Phật như Luật Nhân Quả, Bát Chánh Đạo, Tứ Diệu Đế,... để mở mang kiến thức Phật học, áp dụng vào công phu và chiêm nghiệm trong cuộc sống hằng ngày, giữ vững đạo tâm của mình. Ngoài ra ta cũng nên mang những đạo lý ấy đến nhiều người xung quanh để giúp họ tăng trưởng đạo đức, đạo tâm, đưa người về với đạo, có như thế ta mới gieo duyên giáo hóa chúng sinh về sau.
Người xuất gia luôn giữ gìn giới luật, bỏ đi dục lạc tầm thường để giữ gìn đời sống thanh tịnh. Do đó trong lúc là cư sĩ tại gia, ta cũng phải dứt bỏ ái dục như giữ khoảng cách với người khác phái, tuyệt đối tránh những ấn phẩm kích động về bạo lực, tình dục, văn hóa phẩm đồi trụy,... vì nó không mang lại lợi ích cho sự tu hành mà làm tâm ta loạn động. Tùy điều kiện và hoàn cảnh mà ta cũng tích cực khuyên nhủ, khuyến khích mọi người sống đời trong sạch như vậy. Đó cũng là nhân lành để ta dần thoát được nghiệp ái luyến, tham dục trong đời tu.
Trong thời đại mới, ngoài thông hiểu giáo pháp, kinh điển thì người xuất gia cũng phải am hiểu nhiều lĩnh vực xã hội khác nhau để có thể tiếp cận và giáo hóa mọi người. Vì thế khi còn là một người cư sĩ ta nên trang bị một số kỹ năng như giao tiếp, lắng nghe, thành thạo ngoại ngữ, giỏi công nghệ thông tin, nấu ăn ngon... Bên cạnh đó, những kiến thức về khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật, y học, võ thuật... sẽ bổ sung hoàn hảo trong việc hoằng truyền và lan rộng chánh Pháp đến mọi người.
Trong xã hội ta nên đánh giá mọi việc bằng lòng từ bi, tầm nhìn bao quát khi ứng xử, điều đó giúp mình an vui trong đời sống xuất gia. Kinh nghiệm sống tích lũy là điều quan trọng để chúng ta đưa ra những lời khuyên cho những ai đang cần tháo gỡ vướng mắc mọi điều trong cuộc sống. Và từ thực tế, ta có nguồn sống để cho những bài chia sẻ Pháp thoại sau này thêm nhiều sâu sắc, sống động, thực tiễn.
Có một số nơi cho xuất gia gieo duyên rồi hoàn tục lại, vì cho rằng nếu ai đã mang hình tướng người Tu sĩ trong vòng vài tháng thì kiếp sau sẽ được xuất gia trở lại. Thật sự người có ý định xuất gia chỉ trong vài tháng thì trong đầu đã nghĩ đến ngày hoàn tục; đó là đùa giỡn với chánh Pháp. Về nhân quả, người này kiếp sau có xuất gia cũng sẽ hoàn tục trở lại.
Nhiều người lầm tưởng người xuất gia là chôn vùi cuộc sống, tài năng, trốn đời và không làm ra nhiều điều lợi lạc cho cuộc đời. Nhưng chính những người tu hành chân chính mới là những người dũng mãnh dám đi ngược lại dòng đời, sống cuộc đời vẹn tròn phạm hạnh để đem đạo lý đến cho cuộc đời. Nhất là những người trẻ tài năng khi xuất gia càng cống hiến được nhiều hơn cho đất nước và đạo Pháp, bởi vì khi tài năng được đặt đúng chỗ giống như cánh diều gặp gió, cánh diều ấy sẽ mang đạo lý bay cao, bay xa đến với tất cả mọi chốn nghìn nơi.
Nhiều người nghĩ xuất gia là để được an nhàn, từ bỏ những trách nhiệm với gia đình để đi tìm sự giải thoát riêng cho mình. Nhưng đó là suy nghĩ chưa đúng vì người xuất gia phải rất vất vả chiến đấu với chính bản thân mình, luôn gạn lọc tâm hồn và sửa chữa lỗi lầm trong từng phút giây để tiến tu mà còn để hướng dẫn người khác. Trong việc xây dựng một thế giới văn minh, hòa bình và đầy tình thương yêu thì những người xuất gia là những người có trách nhiệm nhiều nhất.
Ta phải luôn chuẩn bị tinh thần sẵn sàng xuất gia khi duyên đã đủ. Tuy không nôn nóng, hấp tấp nhưng nếu đã có ý định muốn xuất gia thì ta không nên chần chừ mà hãy quyết tâm đi xuất gia. Nếu ta còn mãi bận tâm, so sánh với cuộc sống ngoài đời thì việc xuất gia của ta sẽ khó thành hiện thực, và thậm chí đến vài trăm kiếp rất lâu sau đó ta mới thành tựu được chí nguyện cao đẹp ấy. Đừng chờ đợi!
Việc chuẩn bị xuất gia ta nên tiến hành một cách âm thần, kín đáo, hạn chế tối đa việc cho người khác biết, trừ khi ta cần sự chỉ dạy từ Bậc Trưởng Thượng thì buộc phải thưa chuyện. Điều đó giúp ta giữ được trọn vẹn duyên và phúc để xuất gia. Bởi có người vì lỡ để mọi người biết lý tưởng xuất gia mà tổn phước duyên, trở ngại chướng duyên cho việc xuất gia về sau.
Lời kết.
Xuất gia không phải là khép lại cuộc đời mà đó là mở ra một tương lai mới và một hành trình trên con đường giải thoát giác ngộ. Ánh sáng Đức Phật đã tồn tại qua mấy nghìn năm nay, soi sáng cho chúng sinh tìm đến sự an lành trong chánh Pháp. Vì thế, cuộc đời này luôn khát khao có được những vị chân tu dẫn đường cho chúng sinh cập bến bờ đạo Pháp. Đến cuối cùng, thì ai cũng phải tu hành, ai cũng phải giải thoát mà chúng ta chỉ có một con đường duy nhất là theo chân lý Phật Đà, cho nên lúc nào ta cũng phải sẵn lòng cho một chuyến đi cao xa, vĩ đại chính là xuất gia làm người tu hành chân chính đắc đạo.
BÀI ĐỌC THÊM
THẾ NÀO LÀ HIẾU ĐẠO
Theo lẽ thông thường, con cái khi trưởng thành phải có trách nhiệm phụng dưỡng, chăm sóc, chu toàn cho cha mẹ khi về già để đền đáp những ơn nghĩa mà cha mẹ đã sinh thành, dưỡng dục cho mình. Như vậy mới gọi là người con có hiếu. Ai làm trái lại như vậy thì bị xem là chưa tròn đạo hiếu.
Nhưng điều đó là luôn luôn đúng?
Khi Tổ Quốc cần, các Mẹ Việt Nam Anh Hùng trọn lòng hiến dâng những đứa con của mình cho sự bình yên, hòa bình của đất nước. Xã hội luôn tìm cách đền đáp, báo ân đến các Mẹ.
Xét về Đạo Pháp, người xuất gia phải thoát li hẳn gia đình, từ bỏ gia đình, không còn dính líu gì với gia đình nữa. Cha mẹ của những người xuất gia như vậy phải tự lo cho bản thân lúc về già, không có con cái bên cạnh chăm sóc được nữa. Người đời vẫn hay trách rằng: gia đình có ai đi xuất gia là bất hiếu với cha mẹ.
Nếu ta hiểu luật Nhân Quả, khi ta đem cái gì của mình làm lợi cho người khác thì ta sẽ nhận được quả báo gấp nhiều lần như thế.
Nhân: đem tiền bạc mà ta vất vả kiếm được để bố thí, giúp người.
Quả: giàu sang, sung túc đời này hoặc những đời sau.
Nhân: đem máu mình hiến cho các bệnh nhân.
Quả: được sức khỏe, mạnh mẽ về sau.
Nhân: đem sách vở tặng cho học sinh nghèo
Quả: được trí tuệ, học hành giỏi giang.
Và hơn thế, nếu ta dâng đứa con mà mình cực nhọc sinh thành, nuôi nấng, dồn hết tình yêu thương vào đó và cúng dường cho Phật. Người con đó tu hành chân chính, đem yêu thương, hạnh phúc, niềm an vui đến cho nhiều người, là cội cây to rợp bóng mát cho mọi người về nương tựa tu tập theo để thoát ra khỏi những khổ đau, phiền não của cuộc đời này thì cha mẹ những người xuất gia đó không thể bị cuộc sống cô độc, thiếu thốn, phiền não lúc về già được.
Hơn thế nữa những đứa con đó mà tu tập tinh tiến, chứng được Thánh quả thì ngay lập tức cha mẹ sẽ được điền tên vào sổ hộ khẩu trên cõi trời, được Chư Thiên âm thầm che chở. Không chỉ cha mẹ kiếp này được hưởng phước báo mà cả những cha mẹ từ nhiều kiếp trước cũng được hưởng lây.
Có một điều lạ là những gia đình có con đi xuất gia tu hành chân chính thì không hiểu sao một thời gian sau mọi chuyện trong gia đình tự dưng thấy suôn sẻ, bình an. Cha mẹ thì cảm thấy an vui, nhẹ nhàng, không phải lo lắng suy tư về cuộc sống, về việc ai sẽ chăm lo cho mình lúc cuối đời, lại có nhiều thời gian hơn dành cho bản thân và xã hội.
Một số cha mẹ về già lại chọn cách vào chùa ở, vừa được tu tập hằng ngày vừa được trông thấy con mình. Vẹn cả đôi đường.
Cha mẹ hãy để cho con đi gieo rắc hạnh phúc ngàn phương, cuộc đời còn lại của cha mẹ sẽ được Tam Bảo gia hộ.
“Lạy mẹ con đi về phía trùng khơi
Lạy cha con đi về phía mặt trời
Đừng buồn khi con chưa tròn chữ hiếu
Hãy chúc cho con ngập ánh đạo soi…”
Nguồn: Thiền Tôn Phật Quang
Hỏi: Kính thưa Thầy, xin Thầy chỉ dạy cách gieo duyên Phật pháp như thế nào để kiếp sau tái sinh con thành người xuất gia tu hành chân chính?
Đáp:Cứ thực hành tu tập như người xuất gia; biết kính trọng người xuất gia tu hành chân chính thì kiếp sau mình làm người xuất gia rất bền vững, luôn được mọi người yêu quý và cũng không bị đói khổ vì đời này mình đã giúp đỡ rất nhiều người.
Trích “Giải đáp thắc mắc” - Thượng Tọa Thượng Chân Hạ Quang


