Với tấm lòng nhân ái chúng ta luôn mong mọi người sống hòa thuận, yêu thương lẫn nhau. Tuy nhiên trong thực tế vẫn có những mâu thuẫn bất hòa và có những cuộc xô xát xảy ra. Nếu chúng ta chứng kiến một cuộc xô xát, thì chúng ta là phải can ngăn cuộc xô xát đó để nó không trở nên nghiêm trọng, gây nên những hậu quả đáng tiếc. Phải hòa giải cho mọi người nguội cơn giận và có thể làm lành với nhau, từ đó ta xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn, làm cho cuộc sống hòa hợp hơn.
Tâm con người còn nhiều tham - sân - si, chưa kiểm soát được hành vi của mình nên đôi khi chỉ những bất đồng nhỏ, sẽ có thể phát triển thành ẩu đả lẫn nhau. Cuộc xô xát đó không chỉ gây nên các thiệt hại về tính mạng, tài sản, tinh thần của bản thân và mọi người xung quanh mà còn là nỗi bất an của toàn xã hội.
Trong khả năng của mình, ta nên can đảm đứng ra can ngăn khi chứng kiến sự xô xát. Ta nên tránh hai cực đoan, một là thờ ơ, vô cảm khi chứng kiến việc ẩu đả mà không giúp đỡ người khác; hai là nhiệt tình cổ vũ khi thấy cảnh ẩu đã diễn ra.
Ta cần trang bị võ thuật (những thế tự vệ đơn giản hiệu quả nhất) để ứng phó với những tình huống can ngăn nguy hiểm, vô hiệu hóa khả năng của cả hai để bảo vệ được chính mình và những người khác, ngăn ngừa hậu quả đáng tiếc.
Lưu số điện thoại, địa chỉ của các cơ quan chức năng để nhanh chóng báo cáo hoặc đưa đối tượng đi, nếu công an chưa đến kịp, để giảm bất an cho những người xung quanh, cũng là tránh việc ùn tắc, gây cản trở của đám đông.
Trang bị cho mình những kĩ năng quan sát, đánh giá đó là tai nạn thật hay chỉ là sự dàn cảnh hòng trục lợi, chiếm đoạt tài sản của người khác.
Trường hợp ta không đủ khả năng can ngăn thì nên nhờ những người xung quanh hỗ trợ, những người lớn có uy đức, hay cơ quan chức năng để giải quyết nhanh chóng.
Trường hợp của những kẻ cố tình gây rối nhằm phá hoại đạo pháp, quê hương, ta nên báo cáo ngay cho các cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn.
Khi thấy dấu hiệu hiềm khích ta nên khéo giải quyết vấn đề dựa trên tinh thần hòa ái, yêu thương, cố gắng khuyên răn để không làm sứt mẻ tình cảm giữa hai bên. Đồng thời, ta chỉ ra hậu quả xấu có thể xảy ra cho bản thân người đó, gia đình và những người xung quanh.
Nên dùng lời nói từ ái và có thái độ tôn trọng cả hai bên sao cho hóa giải xung đột, hàn gắn tình cảm mọi người với nhau. Ta cũng tránh bị nóng giận khi khuyên giải không thành hoặc chỉ thiên vị một bên. Như vậy sẽ làm sự việc thêm nghiêm trọng.
Nếu có thể thì nên cô lập những người cầm đầu của cuộc xô xát, những người kích động làm phức tạp thêm tình hình. Đối với kẻ cầm đầu quá manh động ta nên phối hợp với nhiều người tìm cách khống chế, tước đoạt hung khí và đưa đến chốt dân phòng, cơ quan công an để tránh những ảnh hưởng tới tính mạng của người khác.
Sau khi cuộc xô xát đã qua, nên phối hợp với chính quyền địa phương và những người liên quan cùng hợp tác để dàn xếp, giải quyết tận gốc mâu thuẫn. Nêu những lợi ích tốt đẹp của cuộc sống hòa hợp, tình yêu thương, khuyên mọi người tạo mối quan hệ tốt đẹp trở lại.
Để giải quyết và hạn chế hành vi bạo lực, mỗi người phải biết nhường nhịn lẫn nhau, có lối sống đạo đức đúng mực, yêu thương lẫn nhau. Trong sinh hoạt hằng ngày, mỗi người luôn biết yêu thương, tôn trọng lẫn nhau, biết kiềm chế hành động của mình khi cơn sân kéo đến.
Một đời sống mẫu mực đạo đức sẽ tạo nên uy đức trong lời nói. Nhờ vậy mà lời nói của ta có sức thuyết phục hơn, dễ dàng hóa giải những bất đồng giữa mọi người hơn.
Hay nói về Nhân Quả cho mọi người biết tin hiểu sâu sắc mà tránh xa điều ác, làm các việc lành. Phải biết rằng những người thích bạo lực thì sau này dễ sinh về nơi có chiến tranh, xã hội bất ổn, tâm lý cũng dễ bị hoảng loạn, bất an vì gieo rắc nỗi đau, sợ hãi cho mọi người.
Cần có những hành động thiết thực để tuyên truyền, ngăn chặn và lên án những lối sống hưởng thụ, những thói quen xấu như sử dụng rượu bia, cờ bạc, chất kích thích,... dễ làm cho con người mất kiểm soát gây nên ẩu đả, xô xát.
Mỗi người đều cần phải xây dựng tình làng, nghĩa xóm, khu phố gắn bó, đậm đà tình nghĩa, văn minh. Đề cao ý thức bảo vệ cuộc sống bình yên là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Mạnh dạn tố giác lên cơ quan chức năng để ngăn chặn những hành vi bạo lực, đồng thời cũng để bảo vệ người bị hại.
Cha mẹ thường xuyên giáo dục con cái về những tác hại của việc xô xát, ẩu đả. Khi con cái có xích mích với bạn bè, không bênh vực con cái, dù lỗi do ai gây ra.Cha mẹ nên giải thích cho con cái hiểu và biết nhận lỗi về mình. Về phía cha mẹ cần có cuộc sống đạo đức mẫu mực, yêu thương, giúp đỡ mọi người xung quanh, tuyệt đối tránh bạo lực gia đình để làm gương cho con cái.
Các cơ sở giáo dục, văn hóa địa phương cần giáo dục văn hóa ứng xử cộng đồng, trang bị kĩ năng hòa giải mâu thuẫn rộng rãi cho người dân. Đồng thời, nếu có khả năng, ta nên tiếp xúc, gặp gỡ, cảm hóa những người có tính nóng nảy, hung dữ hoặc có tiền án, tiền sự ở địa phương.
Nhà trường, gia đình phải có hình phạt xử lý thật nặng đối với hành vi đánh nhau của học sinh, con trẻ. Cha mẹ phải đứng về phía thầy cô giáo thì con mới ngoan được. Còn nếu không, từ nhỏ, trẻ đã quen với thói côn đồ, xử lý mọi chuyện bằng bạo lực thì sau này lớn lên, chúng sẽ là mối nguy hiểm của xã hội, có thể hình thành nên những băng nhóm tội phạm, xã hội đen nguy hiểm.
Bộ phận báo chí, truyền thông, truyền hình có trách nhiệm tuyên truyền, lên án mạnh mẽ những hành vi sử dụng vũ lực. Nhất là những nhà làm phim cần có những thông điệp xây dựng lại tính thiện, đề cao tình yêu thương, hòa bình trong các bộ phim. Hạn chế những nội dung mang tính bạo lực, đánh giết vì dễ làm cho người xem bị lây nhiễm tâm lý hiếu chiến, kích động bạo lực.
Lời kết.
Sống trong một xã hội hay xảy ra xung đột, va chạm sẽ làm cho cuộc sống con người càng bất an, đau khổ. Ta sẽ lấy đạo lý làm mẫu số chung để xử lý, can ngăn việc xô xát xảy ra. Mỗi người hãy cùng chung tay, góp sức làm bớt đi những xung đột bằng đạo lý, bằng tình yêu thương, bằng sự can đảm. Khi đó hận thù sẽ được hóa giải, tâm ta cũng sẽ tốt hơn, mọi người yêu thương nhau hơn.
BÀI ĐỌC THÊM
CÓ PHẢI NGƯỜI HIỀN LÀ NGƯỜI NGU?
Nhiều người cho rằng, người hiền là "người ngu". Muốn tồn tại trên đời thì phải hung dữ, phải mạnh mẽ, phải phấn đấu, phải đầy cá tính,....vô tình họ đã để chính mình trượt theo lối sống sai lầm, sống trong sự tranh giành, hơn thua, cấu xé lẫn nhau. Họ đã thổi điều ác độc vào cuộc đời, khiến điều ác lây lan từ nơi này sang nơi kia và làm cho cuộc đời này trở nên bất an, lầm lỗi.
Chúng ta thấy, hễ một người hung dữ sẽ kéo theo rất nhiều người hung dữ khác. Như có hai gia đình giành nhau một mảnh đất. Mới đầu chỉ là cãi vã qua lại, "đất này từ đời ông cố tôi đã ở đây, bây giờ sao anh lại giành " -" trước đời ông cố anh thì tổ tiên tôi đã ở rồi...". Cứ như thế, hai bên giằng co bằng nhiều lý lẽ, rồi dần dần mức độ xung đột tăng lên, chuyển sang chửi bới xúc phạm lẫn nhau, mắng nhau là đồ súc vật, là thứ cướp của...Mục đích cuối cùng của họ là làm sao để giành cho được mảnh đất.
Rõ ràng sự hung dữ, ác độc luôn có khuynh hướng chạy đua để giành phần thắng. Nếu mình là người khởi động cuộc đua, ắt có nhiều người sẽ cùng chạy theo, và sự xấu ác cứ thế tăng dần, tăng dần trong cuộc sống này.
Cho nên, chỉ cần một lần ta gieo cái ác vào cuộc đời là ta đã khởi động cuộc đua, khiến mọi người lao vào cấu xé lẫn nhau để xem ai là người ác độc hơn, ai là người hung dữ, và cuối cùng chính ta sẽ là người mang tội rất nặng.
Ta gọi đó là cuộc chạy đua của điều ác, nhưng thế giới bây giờ gọi đó là cuộc chạy đua vũ trang. Hễ thấy bên kia có vũ khí tối tân cỡ nào thì mình cũng phải có vũ khí tối tân cỡ đó, hoặc còn hơn thế, bởi nếu mình yếu hơn, kém hơn, thì bên kia sẽ tấn công ngay. Do tâm lý phòng vệ mà, lo sợ người đánh mình nên phải tìm cách thắng người, vô tình tạo nên những cuộc chạy đua bất tận của bao điều độc ác.
Nếu có người khởi động cuộc đua ác độc bằng những lời chửi mắng nhục mạ, thì sẽ khiến người khác tìm cách trả đũa. Hai người thi nhau xem ai chửi hay hơn, giỏi hơn, thì bỗng dưng điều ác đã được khởi động. Nhưng cũng có người không đáp lại lời chửi bới của người khác. Họ bỏ cuộc đua và bước ra ngoài, không màng đến, coi những lời chửi mắng đó là "gió thoảng qua tai", thì người này đã làm cho cuộc đua trở nên vô nghĩa, và điều ác sẽ bị dừng lại. Họ đã dập tắt mầm mống ác độc có nguy cơ lan rộng giữa đời. Những người như thế gọi là người sống hiền lành.
Chính thái độ sống hiền lành sẽ làm người ác cảm thấy nản lòng rồi phải bỏ cuộc. Vì chẳng có ai chạy đua một mình, để khi đến đích rồi tự xưng mình là người chiến thắng . . do đó, khi con người đối xử ác độc với ta, nhưng ta không ác theo họ mà luôn giữ thái độ hiền lành tử tế và không ngờ ta đã góp phần đem điều hiền thiện soi rọi vào thế gian.
Trích sách "Ở hiền gặp lành" Tác giả: TT.Thích Chân Quang


